Mysteries ontrafeld: wie was de man die op een winterdag in 1937 uit een vliegtuig viel boven Genk?

Op 4 januari 1937 steeg een passagiersvliegtuig op in Keulen met bestemming Haren (Brussel), aan boord waren 10 passagiers, onder wie de Brit Max Victor Wenner. Hij was een rijke industrieel uit Manchester die zijn Duitse verloofde was gaan bezoeken en op de terugweg was naar huis. 

Toen het toestel landde in Brussel, bleek de man spoorloos. Enkele dagen later werd zijn lichaam door een wandelaar ontdekt in de bossen van Terboekt in Genk. Hoe kwam de man precies aan zijn einde? Was het een ongeluk of is hij geduwd?

Alex Marut uit Genk heeft een artikel over de zaak geschreven in het ledenblad van de heemkundige kring Heidebloemke. Hij heeft daarvoor nog gesproken met buurtbewoners die het hebben meegemaakt in 1937 toen Max Wenner werd gevonden. "Hij lag aan de voet van deze dennenboom", vertelt Alex. "Naar het schijnt lag hij op zijn rug in een kostuum. Hij had zelfs zijn schoenen nog aan. Op het eerste gezicht had hij, op een paar schrammen op zijn voorhoofd na, geen verwondingen."

De ontdekking van het lichaam van de 49-jarige Brit was in 1937 groot voorpaginanieuws. "Dood door verstikking", schrijft een Limburgse krant. "De wetsgeneesheer dacht dat hij niets gebroken had en dat hij was gestikt", vertelt Alex Marut nog.

Cedric Stuyck van het Limburgse parket en Dimitri Kun van de Limburgse afdeling van de federale gerechtelijke politie bezoeken de "plaats delict" in Terboekt. "Nu zouden we DNA- en vingersporenonderzoek doen, in 1937 is dat wel anders geweest", vertelt Dimitri Kun. Parketmagistraat Cedric Stuyck vult hem aan: "Het onderzoek naar de dood van Max Wenner is vooral hier op deze plek gebeurd, nu zouden we ook het vliegtuig in beslag nemen om daar ook sporenonderzoek op te doen."

Of er fouten zijn gemaakt, wil Kun niet zeggen. "Het was een heel ander tijdskader. Nu gaan we ervan uit dat niets is wat het lijkt. We benaderen elk ongewoon sterfgeval als een mogelijk crimineel feit", zegt Dimitri Kun.

In het Rijksarchief belanden alle documenten van de Belgische overheden, ook dat van het parket. "In het notitieregister wordt ingeschreven met welke onderzoeken het Limburgse parket bezig is", vertelt archivaris Rombout Nijssen.  "We kunnen zien dat het onderzoek is gestart op 8 januari 1937 en dat het drie maanden later is overgedragen aan de raadkamer." 

Maar het dossier zelf is verdwenen. "Dossiers die afgesloten zijn zonder dat een verdachte is gevonden, worden amper bewaard", laat de archivaris weten. "Uiteindelijk wordt 95 procent van de rechtbankarchieven vernietigd."

Een deur van een vliegtuig krijg je niet zo makkelijk open. Bij een modern lijnvliegtuig dat op 10 kilometer hoogte vliegt, is dat door de druk zelfs onmogelijk. Maar het toestel waar Max Wenner mee vloog, zat op een hoogte van 1.400 meter. 

Piloot Thibaut Cappuyns heeft het zelf nog nooit meegemaakt dat een deur opende in volle vlucht. "Bij kleinere vliegtuigen, waar Wenner mee vloog, zou het wel mogelijk zijn", zegt de piloot. "Maar om ze volledig te openen, moet je heel veel moeite doen." Het is opvallend dat de andere passagiers er niets van zouden hebben gehoord, maar dat vindt Cappuyns niet abnormaal. "Een Savoia Marchetti S73 is gemaakt van metalen platen die rammelen en met 3 motoren die veel lawaai maken."

Naast het toilet was de toegangsdeur tot het vliegtuig, maar erachter was een ruimte voor bagage. "Die ruimte is zeker groot genoeg om een verstekeling te verbergen", merkt piloot Cappuyns op. In een krantenartikel uit 1937 stond dat er stof was gescheurd, waarschijnlijk werd daarmee een zetelbekleding bedoeld, wat kan wijzen op een gevecht aan de uitgangsdeur.

Mocht Max Victor Wenner vermoord zijn, dan zijn er toch enkele mogelijke verdachten die in beeld komen. De Brit was een weduwnaar en had zich opnieuw verloofd amper enkele maanden na het overlijden van zijn vrouw. De toekomstige mevrouw Wenner was een Duitse secretaresse die in Keulen woonde. Haar broers waren fervente nazi-aanhangers en waren gekant tegen het huwelijk van hun zus met de Brit.

Een andere mogelijkheid is de gestapo. Die geheime Duitse politie volgde Wenner tijdens zijn laatste verblijf in Keulen totdat hij op het vliegtuig stapte waar hij uit is gevallen.  Ook de piloot van het vliegtuig zelf had grote nazi-sympathieën, want korte tijd later heeft hij het nog geschopt tot hauptsturmführer bij de SS.

Wie ook in beeld zou kunnen komen als verdachte, is zijn familie. Max Wenner was een steenrijke industrieel en had geen kinderen. Bij een overlijden zou de erfenis grotendeels naar zijn twee broers en zus gaan.

Blijft de vraag of Max Wenner per ongeluk of met opzet uit het vliegtuig is gevallen. Wetsgeneesheer Wim Van de Voorde voert regelmatig autopsies uit voor het Limburgse parket. Hij vindt dat zijn collega in 1937 merkwaardige conclusies trok. "Er wordt besloten dat het dood door verstikking zou zijn, dat is wel zeer twijfelachtig na een val van 1.400 meter", vertelt dokter Van de Voorde aan een autopsietafel. "Nu zouden we het onderzoek helemaal anders voeren."

Wetsgeneesheer Van de Voorde vertelt dat er twee mogelijkheden zijn voor de val van Max Wenner. "Ofwel was het een ongeluk, maar dan zou de man aan die deur moeten hebben gezeten die per ongeluk is opengegaan", zegt de wetsarts. "Ofwel was het met opzet, maar dan moeten er sporen zijn van een schermutseling. Of misschien was Wenner al dood of bewusteloos in het vliegtuig, maar ook dan krijg je hem niet zomaar van dat vliegtuig." Wim Van de Voorde kan niet met zekerheid zeggen wat er met het slachtoffer in het Sabena-vliegtuig gebeurd is. "Het onderscheid tussen ongeval of doding, dat kan ik op basis van deze gegevens niet maken", besluit hij. 

Amper een week na de begrafenis van Max Wenner op de begraafplaats in Genk, is zijn testament geopend. Zijn goede vriend en jachtpartner kreeg een jachtgebied van 1.700 hectare. Zijn verloofde liet hij 2.000 pond na en de rest van zijn fortuin, zo'n 30.000 pond, werd verdeeld onder zijn 2 broers en zus.

"Er blijven wel nog restanten over, zo staat zijn huis Batchcott Hall er nog steeds. Je kan er zelfs overnachten, want het is een B&B geworden", vertelt Jos Vandervelden die er een hoofdstuk over schreef in zijn boek over de verborgen geschiedenis van Vlaanderen. "In het huis staat ook de (lege) koffer die Wenner meehad op het vliegtuig en recent zijn bij een renovatie nog enkele Duitse geldstukken gevonden van voor de oorlog." Het graf van Wenner staat in Genk op de begraafplaats. Het is in 1989 verplaatst, maar daardoor is volgens enkele leden van de heemkundige kring die de concessie hebben verlengd, enkel de steen verplaatst. Het graf zelf werd geruimd.

Er is nog te weinig bewijsmateriaal over om met zekerheid te zeggen of het over een ongeluk gaat of een moord. Zowat alle bewijsmateriaal, voor zover dat bestond, is verdwenen.  Het Limburgse parket besliste 3 maanden na zijn dood in deze zaak niemand te vervolgen en zo werd het een 'cold case', een onopgeloste zaak dus.

Wat vandaag nog overblijft, is een koffer, het huis van Wenner en een dennenboom in Terboekt in Genk waar de Brit in 1937 gevonden is. Op dit moment ziet het er naar uit dat Max Wenner het mysterie van zijn dood mee in zijn graf heeft genomen, hoewel dat laatste er volgens sommigen ook al niet meer is.