Filipijnse arbeider vertelt in "Terzake" hoe hij naar België werd gelokt om illegaal op de Borealis-werf te werken

Fernando, een man uit de Filipijnen, is pijpfitter, een vakman dus. Via een rekruteringsagentschap is hij terechtgekomen op werf van Borealis in Kallo. Daar wordt sinds september 2019 een nieuwe fabriek gebouwd om propyleen, de grondstof voor plastic, te maken.

Hoe is Fernando nu in Kallo of all places terechtgekomen? In “Terzake” getuigt de man onder de schuilnaam Fernando dat hem beloofd werd dat hij in België genoeg zou verdienen om zijn gezin van drie kinderen en de rest van zijn familie in de Filipijnen te kunnen onderhouden.

Samen met een pak landgenoten, maar ook mensen uit Bangladesh en andere landen, werd Fernando voorgespiegeld dat hij in ons land goed geld zou verdienen met het lassen van buizen. Pijpfitter is immers een knelpuntberoep.

Dat alles was bedrog, zo blijkt na een inval van de politie en de sociale inspectie op de grote werf van Borealis, in juli. “Pas toen ben ik te weten gekomen dat we geen geldige documenten hadden, zoals een werkvergunning en een verblijfsvergunning. Toen werd voor mij duidelijk dat we het slachtoffer waren van mensenhandel.”

Concreet kregen Fernando en zijn collega’s een contract voor amper 7,5 euro per uur. “Toen ik vroeg waarom dit zo weinig was, antwoordden ze dat dit was om zoveel mogelijk belastingen te kunnen ontlopen.”

Naast dat contract was er volgens Fernando een mondelinge overeenkomst dat de mannen 8,5 euro betaald zouden krijgen, maar daarmee zaten ze nog onder het wettelijke minimumloon dat dergelijke stielmannen moeten verdienen in de sector. In de praktijk kregen Fernando en zijn illegaal tewerkgestelde collega’s niet eens die 7,5 euro per uur betaald.

De mannen waren gerekruteerd door het Portugese bedrijf R.B., dat de arbeiders doorschoof naar de Italiaanse aannemer IREM, die de werknemers aan het werk zette bij Borealis. “Normaal moet IREM controleren of onze papieren in orde zijn. Maar waarom heeft IREM ons aanvaard als onze papieren niet in orde zijn?”

“Ik weet niet of Borealis alles controleert qua aanwervingen van arbeiders en de documenten nakijkt van de werknemers op hun bouwwerf”, vraagt Fernando zich hardop af. Na het uitbreken van het schandaal, in juli, heeft Borealis de contracten met Irem opgezegd, de werken op de werf zijn tijdelijk stilgelegd en naar verluidt zijn de controles bij andere werkzaamheden stevig aangescherpt. 

Gisteren kondigde Borealis bovendien aan dat de  meerderheid van de contracten opnieuw wordt uitgeschreven . Dat kan Borealis aardig op kosten jagen, want terwijl de werf stil ligt, tikt de tijd verder. Bovendien is het aartsmoeilijk om gekwalificeerd personeel te vinden. Dus nieuwe aannemers kunnen de prijs flink opdrijven. 

Nadat de zaak aan het licht was gekomen, wilde aannemer IREM de buitenlandse werknemers zo snel mogelijk België uit, vertelt Fernando. “Als wij nog bleven doorwerken, was de kans groot dat we uitgewezen zouden worden. Dus kwam het bedrijf met het plan om ons naar Griekenland te brengen”, getuigt Fernando, “om ons daar te verbergen en om problemen voor het bedrijf te voorkomen.”  

55 Filipino’s en Bengalezen weigerden te vertrekken en meldden zich als slachtoffer van internationale mensenhandel. Later sloot ook een grotere groep, met daaronder ook arbeiders van andere nationaliteiten, daarbij aan, goed voor 174 mensen in totaal.

Fernando en zijn lotgenoten hopen nog altijd dat ze werk zullen krijgen, want, zo vertelt Fernando “de situatie van mijn familie is moeilijk”. “Vooral voor mijn schoolgaande kinderen is het zwaar om dragen”, klinkt het snikkend. 

Ook voor hemzelf is het bestaan eenzaam en moeilijk, “want ik kan hen geen beter leven geven door alles wat we hier meemaken. Wij zitten zonder werk en het voedselbudget dat we intussen krijgen van Payoke, proberen we te verdelen, om toch iets te kunnen opsturen naar onze familie, zodat mijn familie kan overleven.”