Eén jaar na hun vlucht uit Afghanistan: "Hier in België ben je iemand als vrouw"

Fatema was vier maanden zwanger toen ze een jaar geleden haar leven riskeerde op de luchthaven van Kaboel. Dankzij de evacuatieoperatie Red Kite kon ze, na vier helse dagen op de luchthaven, samen met haar man naar België vluchten. 

Fatema werkte als verpleegster voor Moeders voor Vrede in Kaboel, een Belgische ngo die vrouwen in Afghanistan probeert te versterken. 

Op consultatie bij de dokter in België, blijkt al snel dat het niet goed gaat met de baby. Toen al zei Fatema: "Ik ben ervan overtuigd dat er iets fout is gelopen met mijn baby door de stress die we moesten doorstaan op de luchthaven van Kaboel."

Fatema’s zoontje Daniel is geboren op 5 januari, zes weken te vroeg. Hij moet ruim twee maanden in het ziekenhuis blijven en ondergaat verschillende levensnoodzakelijke operaties aan de lever. In september wordt Daniël nog eens geopereerd.

Fatema en haar man zijn eind 2021 erkend als vluchteling. Ze krijgen een leefloon en wonen op een appartement in Ieper. Hun grote zorg gaat nu uit naar hun zoon, al volgen ze beiden een integratiecursus. Ze willen snel Nederlands leren. Nu er bij ons een groot tekort is aan verplegend personeel, wil Fatema hier graag weer als verpleegkundige werken.   

Via het internet houdt Fatema contact met haar ouders in Afghanistan. Maar dat is niet evident. "Regelmatig vallen telefoon en internet uit in Afghanistan, ook vorig weekend nog door verschillende explosies in de regio."

Terugkeren lijkt voor Fatema geen optie. "We proberen hier een nieuw leven op te bouwen in een mooi democratisch land. Een land met gelijkheid van mannen en vrouwen, iets wat in Afghanistan, onder het regime van de taliban, onmogelijk is."

Razia stond in Afghanistan aan het hoofd van Moeders voor Vrede. Ze wil toekomstperspectieven geven aan vrouwen en meisjes. Toen de taliban in augustus de macht overnamen, moesten de klassen, de dokterspraktijken en de naaiklasjes dicht. 

Samen met tien andere collega’s kon ze toch de luchthaven van Kaboel binnen raken. "Daar was het echt gevaarlijk, want ze schoten op mensen en gebruikten traangas." In oktober 2021 werd ze erkend als vluchteling. Zo kon ze haar man en haar zoon laten overkomen uit China, haar dochter kwam vanuit Pakistan naar België.   

Nog elke dag volgt ze via sociale media de situatie in Afghanistan op de voet. Ze is weinig hoopvol: "Het wordt er elke dag erger en erger."  Ze is erg geraakt door het leven dat vrouwen daar moeten leiden. Het leven daar is niet te vergelijken met de vrijheid in België.  "De rechten die vrouwen hier hebben, zijn voor ons ongezien. Hier betekenen vrouwen iets." 

Razia spreekt al goed Nederlands. Ze kreeg een intensief taalbad bij Accent. Daar kan ze in het najaar aan de slag als HR Consultant.  

Razia is trots op haar kinderen. "Mijn zoon begint in september aan zijn studies International Business in Brussel, mijn dochter hervat haar studie Geneeskunde aan de Universiteit van Gent." Net als hun moeder hebben ze de ambitie om het te maken in hun leven, ook al moeten ze hier volledig opnieuw beginnen.

Razia's man, die diplomaat was in China, wil graag adviseur worden op een ambassade. Maar eerst wil hij goed Nederlands leren spreken. 

Ook al voelt ze zich heel erg welkom in België en geniet ze van een zonnig terrasje, Razia wil gerust die vrijheden opgeven en terugkeren naar Afghanistan. "Maar eerst moet het veilig zijn in Afghanistan, zeker voor ons, de Hazara-vrouwen." De Hazara zijn een etnische groep uit Centraal-Azië van sjiieten in Afghanistan die onderdrukt en vervolgd worden door de taliban.

Razia wil blijven vechten voor een beter leven in Afghanistan. "Het leven dat de vrouwen daar nu leiden is vreselijk: ze zijn opgesloten, net als in een gevangenis, ze zijn hopeloos, ze hebben geen toekomst."

Fatema gaf naailes aan Afghaanse vrouwen. Zo leerden ze een beetje voor zichzelf te zorgen en kregen ze een kans om andere vrouwen te ontmoeten. Twee maanden voor ze moest vluchten voor de taliban, is Fatema’s man gestorven aan kanker.  

Met haar drie kinderen komt ze op 23 augustus 2021 aan in België. Ze krijgt onderdak in een asielcentrum waar ze de eerste nacht doorbrengt in een kamer waar de bedwantsen uit de matrassen kruipen. "Dit asielcentrum is een beetje vies, nu pas voel ik mij een vluchteling", vertelde Fatema toen.

"Godzijdank gaat het goed met ons." Fatema’s kinderen zijn al goed geïntegreerd in Langemark. Amir (9) ging na de paasvakantie naar het tweede leerjaar. "Het sportkampje in Langemark was superleuk."  

Ook Mahdiya (11) praat al goed Nederlands. Ze wordt erg goed opgenomen in het vijfde leerjaar. "Als ik niet de juiste woorden vind, is er een Ipad die vertaalt. Zo kunnen we communiceren met elkaar." Samen met haar vriendinnen volgt ze  een danskampje in Langemark. Fatema's oudste dochter Haniya (24) wil hogere studies starten. 

Binnenkort gaat Fatema intensief Nederlandse les volgen. "Van vrienden heb ik een naaimachine gekregen, ik ben blij dat ik nu weer kleren kan maken en verstellen."

Fatema huilt nog vaak: om haar moederland, om de verloren kansen voor de vrouwen. "De vrouwen hebben het daar zo moeilijk en wij kunnen niets meer doen." Ze heeft regelmatig contact met haar moeder, broers en zussen, die in Afghanistan achterbleven.  

Fatema wil niet terug naar Afghanistan. "Ik ben daar mijn man, mijn vader en een van mijn broers verloren." Ze hoopt aan de slag te kunnen bij een naaister, kleren maken en verstellen is haar grote passie. Maar eerst wil ze Nederlands leren. 

Ze droomt van een gelukkig leven in België voor haar en haar kinderen. "Ik geloof dat mijn kinderen hier een veilige toekomst kunnen vinden waar mannen en vrouwen gelijkwaardig behandeld worden."