Donald Trump is al honderd dagen amper te zien op Fox News: is het droomhuwelijk voorbij?

Donald Trump en Fox News: de twee werden lange tijd in een adem uitgesproken. De deuren van Fox News stonden in het verleden altijd open voor Trump en omgekeerd liet Trump vaak geen kans onbenut om zijn favoriete tv-zender de hemel in te prijzen als enige betrouwbare nieuwsbron, in tegenstelling tot de vele fake news media. 

De symbiose met Fox News speelde een belangrijke rol in de transformatie van Trump van een vastgoedtycoon en reality-ster tot succesvolle presidentskandidaat. Volgens sommigen had Trump zijn succes grotendeels te danken aan de steun van de drukbekeken programma's van ster-presentatoren als Tucker Carlson en Laura Ingraham. Tijdens zijn regeerperiode gold Fox News zelfs als 'informele raadgever', aldus een analyse van de tweets van de toenmalige president.

Nu lijkt er toch een kink in de kabel te zitten. Op 13 april werd Trump voor de laatste keer geïnterviewd door Fox News. Sindsdien is zijn schermtijd tot een absoluut minimum herleid. Er waren nochtans genoeg gelegenheden om Trump aan het woord te laten. Zo hield hij op 22 juli een rally in Arizona, waar hij hintte op een terugkeer in 2024, en op 26 juli keerde hij voor de eerste keer terug naar Washington D.C., waar hij in een speech zijn visie op de toekomst gaf. Wat is er aan de hand?

Er zijn verschillende oorzaken voor de afgenomen interesse in Trump. Zo is Trumps narratief over de vervalste verkiezingen definitief ontkracht, komen de mid terms eraan in november en loeren de volgende presidentsverkiezingen van 2024 al om de hoek. 

Maar de voornaamste reden is het onderzoek naar de bestorming van het Capitool op 6 januari 2021. Uit de hearings, die in juli van start gingen, is naar voren gekomen hoe Trump bewust heeft opgeroepen tot protest en, eens de bestorming aan de gang was, geen aanstalten maakte om de betogers een halt toe te roepen. 

Een groot deel van de bevolking, ook van de conservatieven, ziet Trump als de grote schuldige voor die dramatische gebeurtenissen. Sinds de bestorming van het Capitool, heeft het publiek massaal genoeg gekregen van Trump volgens de data van Google Trends . Fox News, nog altijd een commercieel bedrijf dat naar de pijpen van zijn publiek danst, lijkt deze trend te volgen .

Hoe vult Fox News de schermtijd die Trump heeft nagelaten? Enerzijds kiest het tv-kanaal ervoor om nieuwe Republikeinse gezichten aan bod te laten komen, zoals de gouverneur van Florida, Ron DeSantis.

Het is niet ondenkbaar dat er bij de volgende presidentsverkiezingen een nieuwe Republikeinse politicus op de voorgrond zal treden. Fox wil daarom de aandacht over verschillende politici verdelen, om in de toekomst een soortgelijke symbiose te ontwikkelen met de toekomstige presidentskandidaat. Deze verschuiving is echter zeer relatief, aangezien data  aantonen dat Trump nog steeds veel vaker vermeld wordt dan het nieuwe conservatieve wonderkind DeSantis.

Anderzijds heeft Fox News sinds de troonswisseling stelselmatig de aandacht verlegd naar het bekritiseren van de huidige president, Joe Biden. Eerst en vooral is het logisch dat een zittende president meer aandacht krijgt dan zijn voorganger. 

In het gepolariseerde politieke klimaat van de VS is het vaak beter voor de kijkcijfers om kritiek te leveren op tegenstanders dan om de positieve aspecten van het eigen beleid in de verf te zetten. Op Fox News wordt Biden sinds zijn presidentschap bijna even vaak vermeld  als Trump tijdens diens regeerperiode. Vooral persoonlijke uithalen over Bidens gezondheid of de verslavingsproblemen van diens zoon Hunter scoren goed bij het rechtse kijkerspubliek.

Hoewel de keuze van Fox News om minder aandacht aan Trump te spenderen, ingegeven lijkt te zijn door commerciële keuzes, lijkt er toch ook een persoonlijke vete te zijn ontstaan tussen Trump en mediamagnaat Rupert Murdoch, de eigenaar van Fox News.

Hun relatie is in het verleden steeds pragmatisch geweest, maar achter de schermen  schijnt Murdoch helemaal niet gediend te zijn met de recente onthullingen. Murdoch zou het wispelturige gedrag van Trump helemaal beu zijn en verwijt hem een gebrek aan leiderschap en verantwoordelijkheidsgevoel. 

Hoewel schermgezichten van Fox News, zoals Tucker Carlson, zich nog publiekelijk inlaten met Trump, vegen opiniemakers van de kranten van de Murdochs, de Wall Street Journal en de New York Post, Trump met de regelmaat van de klok de mantel uit voor zijn rol op 6 januari 2021. 

Dit alles toont aan dat de relatie tussen Fox News en Trump een verstandshuwelijk was, waarbij vooral wederzijdse voordelen van belang waren. Fox News blies wind in de zeilen van Trumps campagne en omgekeerd bezorgde Trumps steun en discours zijn favoriete nieuwszender ongeziene kijkcijfers.

Nu het publiek niet meer geïnteresseerd is in Trump, haakt ook Fox News af en gaat de zender op zoek naar nieuwe manieren om zijn publiek aan zich te binden, door in te zetten op nieuwe Republikeinse gezichten of scherpe kritiek aan het adres van Joe Biden.

Het is echter nog veel te vroeg om te stellen dat de verminderde aandacht voor Trump betekent dat het huwelijk tussen beide partijen definitief voorbij is. Als Trump binnenkort besluit om opnieuw een gooi te doen naar de Republikeinse nominatie -en die kans is reëel- dan zal het niemand verbazen wanneer Fox News opnieuw trouw aan de zijde van Trump staat. Niet uit loyale overwegingen, maar uit zuiver pragmatisme.

Veel zal daarom afhangen van de uitspraak van het Capitool-proces. Als de uitkomst de toekomstige politieke carrière van Trump onmogelijk maakt, zullen Murdoch en Fox News geen seconde twijfelen om Trump overboord te gooien.