Dj Charlotte de Witte sluit als eerste vrouw ooit Main Stage Tomorrowland af, maar hoe vrouwelijk zijn festivals? 

Na twee stille coronajaren is het weer een festivalzomer in volle schwung, met drukke festivalterreinen en een weelde aan muzikanten op de podia. Maar hoeveel vrouwen treden er nu eigenlijk op? We zochten uit hoe het gesteld is met het gender(on)evenwicht.

VRT NWS nam de line-ups van tien grote Belgische zomerfestivals onder de loep en telde het aantal vrouwelijke solo-artiesten, volledige vrouwelijke groepen, bands met een frontvrouw of bands met meer dan de helft vrouwen.

Volgens die telling is in 2022 gemiddeld 26 procent van de artiesten op de festivals een vrouw. Sfinks Mixed scoort het best met 49 procent vrouwen; daarna volgt Cactusfestival met 35 procent; Pukkelpop, Dour en Rock Werchter schommelen rond de 30 procent. Couleur Café en Dranouter programmeren bijna een kwart vrouwelijke artiesten; Lokerse Feesten 18 procent, Tomorrowland 15 procent. Het metalfestival Graspop bengelt onderaan de lijst met 7 procent vrouwen op het podium.

"Dat wij minder goed scoren dan in 2019 is zeker geen bewuste keuze", zegt Peter Daeninck, programmator van de Lokerse Feesten. "Door het overaanbod aan festivals deze zomer hebben we vooral gekeken of het festival op programmatorisch en muzikaal vlak goed ineenstak. Als je kijkt naar de line-up van zaterdag 6 augustus, dan zie je dat we met Emma Bale, Froukje en Coely wel heel wat vrouwelijke artiesten op de mainstage hebben geprogrammeerd; het heeft dus vooral te maken met beschikbaarheid."

Als we vergelijken met 2019, dan gaan Pukkelpop en Dour er fors op vooruit: het aantal vrouwelijke artiesten stijgt daar met respectievelijk 13 en 12 procent. Tomorrowland zet dit jaar 5 procent meer vrouwen in (maar staat nog altijd als voorlaatste in de lijst). Dranouter en de Lokerse Feesten verliezen dan weer zo’n vijf procent. De andere festivals blijven ongeveer status quo. In 2019 was gemiddeld 24 procent van de artiesten vrouwelijk; dit jaar is dat dus lichtjes gestegen tot 26 procent.

Twee procent vooruitgang, dat is niet veel. Er is nog veel werk aan de winkel. Sfinks Mixed slaagt er wél in om genderevenwicht te bereiken. Het festival heeft dat enkele jaren geleden zelfs plechtig beloofd door een charter te ondertekenen.

"Het nastreven van dit genderevenwicht is in de praktijk erg eenvoudig gebleken", vertelt Patrick De Groote, organisator van Sfinks Mixed. "In tegenstelling tot heel wat internationale organisaties volgen in België jammer genoeg nog weinigen dit voorbeeld. Door de jaren heen merkten wij op dat ons netwerk, bijvoorbeeld van dj's, enorm mannelijk was. Door actief vrouwelijke dj's aan te spreken, die ons met nog meer vrouwelijke artiesten in contact brengen, los je dit probleem makkelijk op."

De Britse omroep BBC ging ook na welke plek op de affiche vrouwelijke muzikanten krijgen. Op de Britse festivals deze zomer blijkt amper 13 procent van de headliners vrouwelijk. Dat lijkt bij ons niet beter. Angèle was top of the bill in Dour; Charlotte de Witte sluit Tomorrowland op het hoofdpodium en treedt ook aan op Pukkelpop; Florence + The Machine waren de voorlaatste act op TW Classic. Gent Jazz pakte uit met headliners Agnes Obel en Melody Gardot. Zangeressen Sylvie Kreusch, Coely of Meskerem Mees tekenen deze zomer op meerdere festivals present, nu eens hoger, dan weer lager op de affiche.

Deze percentages zijn indicatief. Er is geteld op basis van de beschikbare informatie over artiesten in de programma’s van tien festivals.