Mysteries ontrafeld: de Minerva Minervette uit 1904 is de oudste wagen uit Antwerpen die nog rijdt

Op de laatste dag van General Motors, 15 december 2010, kreeg werknemer Guido Budts de laatste Opel Astra uit de assemblagefabriek, waar men auto's produceert. Tussen 1924 en 2010 zijn er 13.306.292 wagens geassembleerd van Opel, Chevrolet en Bedford. Met de sluiting verdween de laatste assemblagefabriek in Antwerpen.

Sindsdien behoort General Motors met Ford, Chrysler en het Antwerpse merk Minerva tot de autogeschiedenis van Antwerpen. Er rijden dus veel historische old-timers rond uit de stad. Waar is de oudste, rijdende auto die in Antwerpen gemaakt is? Is het een Opel? Of een Chevrolet die bij GM in de beginjaren gemaakt werd? Of een Minerva? Toch wel het grootste Antwerpse automerk. Radio 2 zocht het uit.

Als we meer willen weten over de geschiedenis van automerken en -fabrieken in Antwerpen, kunnen we altijd terecht bij autoliefhebber en presentator van de Préhistorie op Radio 2, Guy De Pré. "Er waren veel Belgische, kleine automerken, maar het Antwerpse Minerva was een uitschieter", vertelt Guy. "Het was in de jaren 20 de grootste autofabriek van het land met 16.000 werknemers op een bepaald moment."

In diezelfde periode vestigen veel internationale autofabrieken zich in Antwerpen. "Je had de "Big Three" van de Verenigde Staten: Ford, Chrysler en General Motors. Zij zijn naar Antwerpen gekomen met assemblagefabrieken. Alle onderdelen komen naar die fabrieken om daar wagens te produceren."

Veel automerken, dus. Als we aan Guy vragen bij welk merk de oudste wagen zich bevindt die in Antwerpen is gemaakt, komt hij uit bij Minerva. "Het was de grootste producent in Antwerpen, er reden veel Minerva's rond." Aanvankelijk waren het bescheiden wagens. "In het begin was het een koets zonder paard. Maar al snel werden het chique wagens voor vedetten, staatshoofden en filmsterren. Het was de Rolls-Royce van ons land."

Stand-up comedian Nigel Williams werkte veertien jaar lang bij General Motors. "Ik ben er begonnen toen ik pas in België ben komen wonen. Ik heb er Nederlands geleerd, dus als het niet goed is, ligt dat aan hen", lacht Nigel. "Maar ik was vooral super fier dat ik er mocht gaan werken."

Die fierheid veranderde snel in een haat-liefderelatie. "Het was er leuk, het betaalde goed en er waren fijne vriendschappen. Maar langs de andere kant waren er zware en warme werkomstandigheden. Je ging met je volle boterhammendoos terug naar huis. Dat gaat zo als je tachtig auto's per uur produceert."

Nigel rijdt zelf niet in een Opel uit Antwerpen. "Ik maakte ze, dus wou ik er niet in rondrijden", vertelt Williams. "We kregen er wel korting op, maar ik was een dwarsligger." De kans dat hij een vrij oude Opel heeft gemaakt, is klein. "Ik heb wel veel modellen geproduceerd: Opel Manta, Kadett, Ascona en Vauxhall. Maar met old-timers ben ik niet echt bezig."

Geen oude wagens bij Nigel Williams, wel in het automuseum, Autoworld, in Brussel. Daar staat de eerste Chevrolet die bij de fabriek in Antwerpen is gemaakt. "Het is een Chevrolet Superior uit 1925", zegt Leo Van Hoorick, curator van Autoworld. "Of het is ons toch verteld dat het de eerste is. Het chassisnummer eindigt op 01 en hij heeft al die tijd in de hal van de fabriek gestaan."

Een grote kanshebber op de oudste, rijdende wagen. Al is er wel een probleem. "Hij heeft daar altijd gestaan en is nooit verkocht. Na de sluiting is hij naar hier gebracht en wij hebben er nooit mee gereden. Een auto die stilstaat, is het slechtste wat er is." De Chevrolet rijdt dus niet meer.

Tot slot heeft Leo Van Hoorick nog een zeer belangrijke tip voor ons: "De oudste wagen die nog rijdt en die in Antwerpen gemaakt is? Volgens mij zit er in Antwerpen iemand die een van de eerste Minervettes heeft van Minerva uit 1903." Een gouden tip!

"Hoe oud is de Fiat 500, alias "het Bolleke", van Marc Vertongen uit FC De Kampioenen?" Dat vroegen de luisteraars van Radio 2 zich af in de zoektocht naar de oudste, rijdende wagen. "Hij komt uit mijn geboortejaar, 1963", zegt Herman Verbruggen, de acteur die Marcske speelt. "Het was heel leuk om te rijden met die Fiat. Je moest de motor nog voorverwarmen voor je kon vertrekken." Of "het Bolleke" in Antwerpen is gemaakt, blijft een raadsel.

De Opelfabriek stond dan wel in Antwerpen, voor de echte liefhebbers van het Duitse automerk moeten we naar Albert Lenaerts in Genk.  Hij is eigenaar van een Opel Olympia Cabrio uit 1951. "Het is de enige in België die nog rijdt en hij komt uit Antwerpen", vertelt Albert. Dat hij uit Antwerpen komt, kunnen we zien aan het plaatje onder de motorkap. "Als het goed weer is, rijd ik er elk weekend mee rond. Dus hij kan nog rijden." 

Albert vond de cabrio op Facebook. "In de papieren zag ik dat hij ook nog eens toevallig van een vriend is geweest in de jaren 80. En nu is hij bij mij terechtgekomen." En hij heeft nog meerdere wagens die in het verleden van zijn vrienden zijn geweest. "Ik heb een Opel Rekord overgekocht van familie van een overleden vriend. Blijkbaar zat mijn telefoonnummer in de koffer en zo heb ik die kunnen overkopen."

Dat hij een passie heeft voor Opel is duidelijk te merken als hij vertelt over al zijn vorige wagens. "Ik heb 40 à 50 auto's gehad. Opel Kapitän, Kadett, Manta, Rekord, alle modellen die ze gemaakt hebben." En dat ondanks hij een tijd voor Ford Genk werkte. "Die passie is ontstaan, omdat mijn vader met een Opel rondreed. Had hij een Mercedes of een Ford, dan had ik misschien nu een passie voor die automerken. Maar mijn passie voor Opel blijft tot het einde van mijn dagen."

Luisteraar Guido Devreker uit Zandhoven stuurde via de app van Radio 2 een foto van een witte Minerva uit 1926. De old-timer is van zijn vriend, Francis Fockedey, die Guido het verhaal van zijn wagen laat doen. "Hij is in België gemaakt en overgebracht naar Australië, voor de Belgische ambassadeur", vertelt Guido.

"Met al zijn onderdelen is hij naar daar gebracht en een Australische carrosseriebouwer heeft er een vierdeurswagen van gemaakt." Via een Belgische minervaverzamelaar kwam hij bij Francis terecht. "Hij is volledig gerestaureerd en rijdt vlot. Al moet je wel oppassen, want de gaspedaal staat in het midden."

Bij de vraag of de Minerva uit 1926 de oudste wagen is, antwoordt Guido nee. "Een vriend van mij heeft een Minerva uit 1904 en die rijdt ook nog. Ik weet dat hij vorig jaar de befaamde rally London-Brighton heeft gereden, dus bij hem moet je eens gaan horen. Ron Cryns uit Mortsel." 

Volgens Guy De Pré konden we de oudste wagen uit Antwerpen die nog rijdt, vinden bij Minerva. Gouden tips van Leo Van Hoorick van Autoworld en luisteraar Guido Devreker brachten ons bij een Minerva uit 1904. Ron Cryns uit Mortsel heeft een Minerva Minervette van 118 jaar oud. 

"Vijf jaar geleden heb ik hem in handen gekregen", zegt Ron. "Het is een kleine auto uit het prille begin van Minerva. Daar zit een monocilinder in en dat vraagt weinig onderhoud." De auto starten is een ander verhaal. Ik moet de wagen wel serieus aanzwengelen om hem te starten, dat vraagt veel moeite", lacht Ron, die zo ooit zijn pols brak.

Maar eens hij start, kan hij rijden. En is hij nu echt van het jaar 1904? "Ik heb een brief van Minerva Motors, die vroeger in Mortsel zaten, uit 1937. Daar staat in dat hij gebouwd is in Mortsel op het einde van 1904 en in 1905 naar Engeland is verscheept om verkocht te worden."

De old-timer lijkt redelijk uniek, maar Ron rijdt regelmatig mee met andere autoliefhebbers die wagens hebben van die leeftijd. "We gaan regelmatig ritten doen met auto's uit 1905 of ouder, waaronder de London to Brighton Veteran Car Run". Je moet kunnen bewijzen dat je een old-timer hebt van die leeftijd." En op die manier krijgen wij ook het bewijs dat we tot nu toe de oudste wagen hebben gevonden die nog rijdt en in Antwerpen is gemaakt.