Een onafhankelijk onderzoek, gepubliceerd door Inter-Agency Humanitarian Evaluation (IAHE), zegt dat de humanitaire hulp van de Verenigde Naties aan het door oorlog getroffen Jemen van "onacceptabele kwaliteit" is. Jemen wordt sinds 2014 verscheurd door gevechten tussen de overheid en de Houthi-rebellen en kampt sindsdien met grote hongersnood. Er vielen naar schatting al 233.000 doden.
Humanitaire hulp van Verenigde Naties aan Jemen is van "onacceptabele kwaliteit", volgens onafhankelijk onderzoek
Mick Menu
Gepubliceerd:
Na een jaar onderzoek heeft het Inter-Agency Humanitarian Evaluation (IAHE) zijn bevindingen omtrent de humanitaire interventie van de Verenigde Naties in Jemen gepubliceerd. Sinds de oorlog in 2014 uitbrak, hebben de instanties van de Verenigde Naties al 16 miljard dollar gespendeerd. Nog nooit werd zoveel geld uitgegeven aan een humanitaire ramp. Er kwamen naar schatting al 233.000 Jemenieten om het leven en zijn meer dan 4 miljoen mensen binnen de landsgrenzen op de vlucht geslagen.
In het rapport stellen de onderzoekers dat de operatie van de VN vele levens heeft gered, de voedselzekerheid heeft verbeterd en de ondervoeding heeft verminderd. Ondanks die positieve effecten is het rapport erg kritisch en noemt het de hulp van "onacceptabel slechte kwaliteit".
Zo maakt het rapport gewag van vluchtelingenkampen zonder toiletten, half afgewerkte wegen, gebrekkig medische en landbouwkundig materiaal en bouwvallige scholen.
"Inbunkering" van hulpverleners
Het rapport bekritiseert ook "inbunkering" van de hulpverleners. Omwille van excessieve veiligheidsmaatregelen moeten medewerkers vaak in hun vertrekken blijven, iets wat door de coronapandemie nog erger is geworden. Dit maakt het onmogelijk om de gemeenschappen te bezoeken, de hulpverlening te coördineren en met hun eigen ogen de noden van Jemenieten te identificeren. Volgens de onderzoekers zou meer directe aanwezigheid in de conflictgebieden de kwaliteit van de hulp ten goede komen.
Door de slechte coördinatie zijn het vaak de meest kwetsbare mensen die onder de hulpradar blijven. De bescherming van de allerzwaksten, zoals die in de vluchtelingenkampen, zou daarom prioriteit moeten krijgen.
Te weinig ondersteuning vanuit internationale gemeenschap
Hoewel de evaluatie erg kritisch is voor sommige facetten van de hulpoperatie, erkent het onderzoek de moeilijke omstandigheden waarin de VN dient te werken. Volgens de onderzoekers komt er vanuit de internationale gemeenschap te weinig financiële ondersteuning en maakt het wispelturige karakter van die financiering het onmogelijk om op lange termijn te denken. Hierdoor is het voor de hulpverleners moeilijk om prioriteiten te stellen en worden noodfondsen niet optimaal besteed.
Het rapport stelt dat de VN niet veel anders kan doen dan "de natie, de instellingen en de mensen in leven te houden totdat de oorlog en politieke impasse voorbij is."
"Jemen hangt nog steeds aan een zijden draadje"
Lewis Sida, die het onderzoek leidde, zegt dat "de VN-operatie in Jemen vele levens heeft gered, maar dat ondanks de ongekende humanitaire operatie van 16 miljard dollar, Jemen nog steeds aan een zijden draadje hangt. Het hulpwerk van alle VN-agentschappen heeft de ineenstorting van de basisvoorzieningen vertraagd, maar niet voorkomen. De situatie blijft ongelooflijk fragiel voor de meeste Jemenieten."
Een andere onderzoeker, Philip Proudfoot, stelt dat "de VN erin is geslaagd om de levensondersteuning in Jemen de afgelopen zes jaar overeind te houden, maar dat de humanitaire financiering op korte termijn niet geschikt is voor een veel langer durende crisis. Er moet een verschuiving plaatsvinden naar ondersteuning die op duurzame verbeteringen gericht is, op gebieden als voeding, gezondheid, onderwijs en bescherming."
Oorlog sinds 2014
De oorlog in Jemen barstte in 2014 los toen de sjiitische Houthi's de hoofdstad Sanaa innamen en de zittende regering van president Al Hadi verdreven. Zij voelden zich al jarenlang achtergesteld door de grotendeels soennitische regering. Een half jaar later greep buurland Saudi-Arabië in en lanceerde het een militair offensief dat werd toegejuicht door de Jemenitische regering.
Het machtigste land van de regio zag het oprukken van een sjiitische gewapende groepering in Jemen niet zitten. Voor de Saudi's zijn de Houthi's een lange arm van Iran, de grootste rivaal van Saudi-Arabië. De belangrijkste bondgenoten van de Saudi's zijn de Verenigde Arabische Emiraten. Ook de Verenigde Staten en Groot-Brittannië steunen Riyad.
Sinds de interventie van Saudi-Arabië is het geweld enorm geëscaleerd. Jemen is het toneel geworden van een proxy-oorlog tussen Iran en Saudi-Arabië. De twee grootmachten schuwen daarbij de zware middelen niet, met alle gevolgen vandien.
Tijdens de laatste ramadan-periode, in april, was er een tijdelijk staakt-het-vuren van kracht om betere omstandigheden te creëren voor de vredesgesprekken. Die periode werd steeds verlengd, maar loopt af op het einde van de maand. De VS en Saudi-Arabië verklaarden vorige week de wapenstilstand met nog eens zes maanden te verlengen, maar de Houthi's hebben reeds te kennen gegeven dat ze daar niet mee akkoord gaan.
