In Zuid-Korea is ophef ontstaan nadat foto’s zijn onthuld van een hardhandige deportatie van twee Noord-Koreaanse vissers in 2019. De twee vissers werden verdacht van de moord op 16 bemanningsleden, waarna ze naar Zuid-Korea waren gevlucht. Reden genoeg voor de Zuid-Koreaanse autoriteiten om hen meteen terug te sturen, maar dat zou in strijd zijn met de grondwet. Er wordt nu een onderzoek geopend naar de mogelijke schending van de mensenrechten van de twee mannen.
Ophef in Zuid-Korea na hardhandige deportatie van twee Noord-Koreaanse vissers
Mick Menu
Gepubliceerd:
Sinds 2010 hebben Zuid-Koreaanse autoriteiten 276 Noord-Koreanen opgepakt die de zeegrens al dan niet bewust hebben overgestoken. Van hen keerden er 194 terug naar huis, terwijl er 82 naar het zuiden overliepen. Dat heeft het Ministerie van Eenmaking in Seoel vandaag bekendgemaakt.
Er wordt maar zelden officiële informatie over de relaties tussen Noord- en Zuid-Korea vrijgegeven. Nu gebeurt dat toch, nadat er publieke verontwaardiging was ontstaan na de publicatie van een reeks foto’s van de hardhandige deportatie van twee Noord-Koreaanse vissers op 7 november 2019. Op die foto’s is te zien hoe twee mannen, geblinddoekt en vastgebonden, de gedemilitariseerde zone in Panmunjom worden overgeduwd, waar ze overgeleverd worden aan de Noord-Koreaanse autoriteiten.
Gedeporteerd uit "veiligheidsoverwegingen"
Een week eerder waren de mannen opgepakt, nadat ze in oostelijke wateren de grens hadden overgestoken. Na ondervraging werden de vissers, beiden twintigers, ervan verdacht dat ze de overige 16 bemanningsleden van hun schip hadden vermoord, voor ze de oversteek naar Zuid-Korea maakten. De administratie van Moon Jae-in, de vorige president, besloot om de vissers uit "veiligheidsoverwegingen" onmiddellijk te deporteren, maar dat zou in strijd zijn met de grondwet.
Die grondwet stelt namelijk dat alle inwoners van het Koreaans schiereiland als Zuid-Koreaanse burgers gezien worden. In de praktijk betekent dit dat alle Noord-Koreanen die erin slagen de grens over te steken, de vrije keuze hebben om opnieuw te vertrekken of te blijven. Iedereen die wil terugkeren, is vrij om te gaan. Voor iedereen die verklaart te willen blijven, moet een verblijfsprocedure opgestart worden. Dat laatste zou het het geval geweest zijn bij de twee vissers.
Mensenrechtenorganisaties reageren ontstemd
Juridische experts en mensenrechtenspecialisten veroordelen de deportatie. Phil Robertson, adjunct-directeur van Human Rights Watch Asia, vindt dat de autoriteiten niet het recht hadden om de vissers uit te wijzen, omdat hun daden niet voor de rechtbank zijn gekomen, laat staan bewezen zijn. Hij noemt de gedwongen terugkeer naar een staat waar men het risico loopt op vervolging, marteling of erger "een walgelijke en harteloze minachting voor de mensenrechten."
President Yoon Suk-yeol belooft waarheid te achterhalen
Critici beschuldigen Moon Jae-in ervan de twee vissers te hebben uitgeleverd om het Noord-Koreaanse regime van Kim Jong-un gunstig te stemmen, maar de entourage van de oud-president vindt dat er rechtvaardig en correct gehandeld werd, aangezien de motieven van de twee vissers niet oprecht waren en ze enkel hun straf wilden ontlopen. Het lot van de twee mannen is sinds hun overdracht aan Noord-Korea onbekend, maar meer dan waarschijnlijk riskeren ze de doodstraf.
De woordvoerster van de huidige president, Yoon Suk-yeol, omschreef de acties als een mogelijke "misdaad tegen de menselijkheid” en beloofde de volledige waarheid te achterhalen. Openbare aanklagers hebben het onderzoek nu heropend.
