In de staat Utah, in de Verenigde Staten, is het waterpeil van het Great Salt Lake tot een historisch laag niveau gezakt. Door de droogte, die nu al twee decennia aanhoudt, zijn grote delen van de bodem van het meer bloot komen te liggen. Dat heeft ernstige gevolgen voor de gezondheid van de omwonenden, de economie en de biodiversiteit.
Al jaren wordt het water, dat via rivieren in het Great Salt Lake terecht zou moeten komen, omgeleid voor menselijke consumptie, industrie en landbouw. In combinatie met een grote droogte, die nu al twee decennia aanhoudt, en alleen maar erger is geworden door de klimaatverandering, zijn steeds grotere delen van het meer bloot komen te liggen.
Nu heeft het waterpeil zijn laagste niveau ooit bereikt sinds de metingen in 1847 begonnen. Door de aanhoudende droogte is ongeveer 2.000 km² van de bodem van het meer zichtbaar geworden. Dat is 9% van het totale oppervlakte van het meer.
Giftige stofwolken
De opgedroogde bodem veroorzaakt giftige stofwolken die grote hoeveelheden calcium, zwavel en arseen bevatten. Vooral dat laatste element zou ernstige gevolgen kunnen hebben voor de twee miljoen mensen die rondom het meer leven. "Als je de stofwolken voor een langere periode inademt, kan dat leiden tot een toename van ziektes zoals longkanker, blaaskanker, hart- en vaatziekten en diabetes", vertelt Kevin Perry van de universiteit van Utah, die de bodem van het meer bestudeert.
In Salt Lake City vreest men ook voor zware economische gevolgen. Het meer is een van de toeristische trekpleisters van de streek en de economische activiteiten, zoals de garnalenvangst en de mijnindustrie, leveren jaarlijks zo’n 2 miljard euro op. Er zouden 6.500 jobs op het spel staan.
Ook zware gevolgen voor de biodiversiteit
Het verdwijnende meer is niet alleen een bedreiging voor de mens, maar ook voor de enorme biodiversiteit die het meer herbergt. De droogte is enorm schadelijk voor de rifachtige structuren, de zogenoemde microbialieten, die normaal onder water gedijen, maar nu dreigen uit te drogen. Hierdoor vermindert ook de hoeveelheid cyanobacteriën, het voedsel voor de kreeftjes in het meer.
Het crashen van het ecosysteem zou mogelijk kunnen leiden tot het uitsterven van sommige diersoorten
Max Malmquist van het National Audubon Society's Saline Lakes Program
Die kreeftjes zijn op hun beurt een belangrijke voedselbron voor de meer dan 330 vogelsoorten en naar schatting 10 miljoen vogels die elk jaar van en naar het Great Salt Lake migreren. De talrijke pelikanen, kustvogels, kaneeltalingen, noordelijke pijlstaarten en verscheidene soorten eenden kampen nu met een tekort aan voedsel. Max Malmquist van het National Audubon Society's Saline Lakes Program waarschuwt dat "het crashen van het ecosysteem mogelijk zou kunnen leiden tot het uitsterven van sommige diersoorten".
Maatregelen dreigen te laat te komen
Met de bezorgdheid groeit ook de publieke druk op de politiek om iets aan de situatie te doen. De gouverneur van Utah, Spencer Cox, heeft daarom 11 wetsvoorstellen ondertekend die het beleid en de conservatie van het meer moeten bevorderen. Hij bekrachtigde een trustfonds van 40 miljoen dollar, waarvan een kwart bestemd is voor het herstel van de habitat. Een ander wetsvoorstel maakt het mogelijk om het meer waterrechten te geven.
Onvoldoende, zo vinden vele mensen. Zij vrezen dat de wetsvoorstellen te laat komen en dat het uitblijven van grondige maatregelen tot onherroepelijke schade zal leiden.
