De Amerikaanse president Biden heeft een aantal presidentiële decreten ondertekend die vrouwen moeten helpen en beschermen wanneer ze een abortus willen, ook als dat in hun eigen staat verboden is. Vraag is of dit op het terrein een verschil zal maken.
President Joe Biden probeert toegang tot abortus in de hele VS te vrijwaren (voor zover dat nog kan)
Bert De Vroey
Gepubliceerd:
Twee weken geleden vernietigde het Hooggerechtshof het bijna 50 jaar oude arrest Roe v Wade, dat het recht op abortus omschreef voor alle Amerikaanse vrouwen - ongeacht waar ze woonden. Door die beslissing kunnen staten nu eigenmachtig abortus verbieden of de regelgeving verstrengen.
Biden wil doen wat hij kan om vrouwen uit strengere staten te helpen, maar zijn speelruimte is beperkt. Het Hooggerechtshof heeft de ultieme bevoegdheid op dit domein bij de staten gelegd. Zolang er geen federale wetgeving wordt goedgekeurd om een regeling in te voeren die voor het hele land zal gelden, kunnen de staten abortus naar believen beperken, verbieden of toelaten.
In afwachting kan Biden met executive orders of presidentiële decreten maatregelen nemen om vrouwen te ondersteunen in staten waar abortus verboden is. In feite komt het hier op neer: als staten een abortus voor vrouwen moeilijk of onmogelijk maken en vrouwen naar ontsnappingsroutes zoeken, dan wil Biden die ontsnappingsroutes zo veel mogelijk beveiligen.
Marsorders
De decreten die Biden in de Rozentuin van het Witte Huis ondertekende, zijn gedeeltelijk intentieverklaringen en gedeeltelijk ook marsorders voor het Ministerie van Volksgezondheid en voor het Ministerie van Justitie.
Hij vraagt het Ministerie van Volksgezondheid (Health and Human Services) om bijkomende maatregelen te nemen om de beschikbaarheid van abortusmedicatie, die op federaal niveau is goedgekeurd, te garanderen. Zogenaamde "medication abortion" moet zo wijd en breed mogelijk toegankelijk zijn.
Vrouwen in strenge abortusstaten moeten juridisch kunnen geholpen worden wanneer ze naar andere staten reizen voor een abortus en daarvoor zouden vervolgd of gestraft worden. Het Ministerie van Justitie zal waken over het recht van een vrouw om zo'n trip te maken.
De privacy van vrouwen die een beroep doen op advies of medische hulp voor contraceptie of abortus moet extra beveiligd worden.
Er worden maatregelen genomen om de fysieke veiligheid te garanderen van artsen of klinieken die abortusingrepen uitvoeren , en van patiënten.
Wetgeving is wishful thinking
De vraag is wat de presidentiële decreten concreet zullen opleveren. Het valt te verwachten dat concrete interventies van de federale regering weer rechtszaken zullen uitlokken. Juist daarom gaat het in dit stadium vooral om intentieverklaringen, om het optuigen van het bestuurlijk en juridisch wapenarsenaal van de regering-Biden om vrouwen tegemoet te komen.
Hoe dan ook stond Biden onder druk om iets te doen. Veel Democratische kiezers vonden zijn reactie op het arrest van het Hooggerechtshof waardoor Roe v Wade werd ongedaan gemaakt te lauw en te slap. Vandaag herhaalde hij nog eens in scherpe bewoordingen hoezeer hij dat arrest betreurt. "Dit was geen besluit op basis van de Grondwet", zei Biden. "Dit was een kwestie van rauwe politieke macht."
De president blijft zelf hameren op de noodzaak van een federale wettelijke regeling en kijkt daarvoor naar het Congres. Bij de ondertekening van de decreten riep hij de kiezers op om in november, bij de verkiezingen voor het Huis van Afgevaardigden en voor een derde van de Senaatszetels, te stemmen voor kandidaten die bereid zouden zijn om abortus opnieuw (onder voorwaarden) mogelijk te maken voor het ganse land.
Met het huidige Congres, waar de Democraten te zwak staan om op eigen houtje beslissingen door te duwen, zal dat zeker niet lukken. De vraag is of het in het nieuw verkozen Congres makkelijker zal gaan. Voorlopig blijft zo'n wettelijke regeling op federaal niveau rozig wishful thinking.
