Privégebruik van tankkaart beperken? Deze energie- en koopkrachtmaatregelen stellen experten voor

Na het uitbreken van de oorlog in Oekraïne en de energiecrisis stelde de federale regering eind april een groep van acht experten - vooral economen - aan om advies te geven om de koopkracht van de Belgen en het concurrentievermogen van onze bedrijven te bewaken. 

In een eerste rapport loste de expertengroep drie weken geleden al een schot voor de boeg. Het opvallendste advies daarin was het voorstel om de maximumsnelheid op de Belgische snelwegen te verlagen naar 100 km/u.

De achterliggende idee? Omdat onze auto’s dan aanzienlijk minder brandstof zouden verbruiken, zouden we met zijn allen een aardige duit besparen. In dat licht denken de experten ook aan autoloze zondagen, zoals die in de vorige eeuw werden gehouden tijdens energiecrises. 

Vandaag heeft de expertengroep zijn volledige rapport klaar. En daarin knabbelen de experten aan een andere heilig huisje: de tankkaart die velen van hun werkgever krijgen. Want, zo schrijven de experten, de huidige energiecrisis is een goed moment “om de grote scheeftrekking aan te pakken die veroorzaakt wordt door bedrijfswagens”. 

In de ogen van de experten zijn salariswagens met tankkaarten al niet de beste manier om de te hoge belastingen op arbeid aan te pakken. 

Nu energieprijzen hoge toppen scheren, valt het subsidiëren van het privégebruik van de auto volgens de experten nog moeilijk te verdedigen. Want hoe hoger de energieprijzen, hoe groter het voordeel. En het is al een voordeel dat naar mensen gaat die het al relatief beter hebben, merken de experten op. 

“Daarom stellen we voor om het gebruik van tankkaarten voor niet-professionele verplaatsingen te beperken of zelfs stop te zetten. We doen dit voorstel, zowel voor de verdeling van de welvaart als op basis van energie-efficiëntie”, klinkt het advies.

Onze collega’s van de Franstalige openbare omroep RTBF konden net als wij al de hand leggen op het definitieve rapport van de experten en legden het vanochtend voor aan vicepremier David Clarinval (MR) . De Franstalige liberaal toonde zich alvast geen voorstander van het idee. 

“We willen maatregelen treffen die de koopkracht van de burgers verbeteren en de experten stellen een belasting voor op de verplaatsingen van burgers. Ik denk niet dat het een idee is dat in de goede richting gaat”, klonk het kritisch.

Maar, zo ging Clarinval verder, “er staan ook goede zaken in het rapport (...) en daarom moeten we vanavond (met de kern van de regering) de goede ideeën van de minder goede scheiden”. En het idee over de tankkaarten, dat zal het wat Clarinval betreft niet halen. Of het voorstel van de autoloze zondagen het haalt, is ook nog koffiedik kijken: 

Zoals gezegd, is het idee om het gebruik van tankkaarten in te perken maar één van een reeks voorstellen die het achtkoppige expertenpanel "Koopkracht en concurrentievermogen" doet.

Hieronder overlopen we kort de negen luiken uit het rapport: 

1. Maatregelen om het energieverbruik verminderen Hieronder vallen de voorstellen om het gebruik van de tankkaarten in te perken en de maximumsnelheid op snelwegen te verlagen naar 100 km/u.

2. Sociaal tarief uitbreiden De experten stellen voor om het sociaal tarief voor energie uit te breiden naar meer huishoudens - de lagere middenklasse - maar dan in de vorm van energiecheques.

3. Belastingschijven indexeren Omdat de snelle loonindexering voor sommigen fiscaal nadelig kan zijn, stellen de experten voor om de belastingsschalen niet pas in december, maar al per 1 juli te indexeren. 

4. Werkzaamheidsgraad verhogen De experten adviseren de regering om de werkzaamheidsgraad verder op te krikken, omdat werken burgers beschermt tegen koopkrachtverlies én omdat het bedrijven helpt in hun huidige zoektocht naar personeel. De adviezen bestaan uit de bekende recepten op dit vlak.

5. Btw en belastingen op elektriciteit en gas hervormen De verlaging van de btw op gas en elektriciteit van 21 naar 6 procent vinden de experten op de lange termijn geen goede oplossing. De experten pleiten voor een meer doelgerichte belasting van energie.

6. Weer vaste energiecontracten vragen De experten zien dat energieleveranciers amper nog vaste energiecontracten aanbieden en de prijsschokken volledig doorrekenen aan de klant. Ze pleiten ervoor om leveranciers te vragen minstens één vaste en één variabele contractformule aan te bieden.

7. Overwinsten van energiebedrijven belasten Omdat energiebedrijven door de huidige hausse forse winsten boeken, stellen de experten voor om sterke overwinsten in de toekomst te belasten. Bedrijven die genoeg investeren in hernieuwbare energie zouden hiervoor een uitzondering krijgen.

8. Belgische bedrijven ondersteunen Bedrijven die sterk lijden onder de hoge energieprijzen zouden volgens de experten gebruik moeten kunnen maken van “bank holidays” en leningen waarvoor de overheid garant staat. 

9. Automatische loonindexering opvolgen en aanpassen Ten slotte keken de experten kritisch naar het Belgische systeem van automatische loonindexering. Ze adviseren o.a. om de competitiviteit goed op te volgen en de eindafrekeningen (en niet de prijzen) van energiecontracten in de index op te nemen.