De federale regering buigt zich de komende tijd over het moeilijke dossier van de pensioenhervorming. Het is de bedoeling om nog voor 21 juli, het begin van het zomerreces te landen, zoals dat heet. Eenvoudig zal dat niet zijn, getuige de vele krantenpagina’s die de afgelopen tijd gevuld werden met de uiteenlopende standpunten van de verschillende regeringspartijen. Maar welke pensioenhervormingen liggen er op de tafel en waarom zijn die nodig?
Federale regering buigt zich over pensioenhervorming: dit ligt op tafel
Denny Baert
Gepubliceerd:
Bijgewerkt:
Waarom een pensioenhervorming?
“De grondige hervorming van het pensioenstelsel is een van de hoofdopdrachten van de volgende federale regering”. Dat zei Frank Vandenbroucke al in 2013. Vandenbroucke maakte toen als professor deel uit van een commissie van experten die voorstellen moest formuleren om de politiek te inspireren.
"We zullen op lange termijn nog meer moeten inzetten op langer werken en activering", zei Vandenbroucke toen. Vier regeringen later zit Vandenbroucke zelf in de regering, maar het huiswerk dat hij destijds aan de politiek gaf, is nog altijd niet ingeleverd. Integendeel: het ligt de komende dagen op de regeringstafel.
De pensioenhervorming moet er komen om onze pensioenen te kunnen blijven betalen, De komende jaren zullen de vergrijzingskosten namelijk stevig aantikken.
Volgens minister van Begroting Eva De Bleeker (Open VLD) zullen de pensioenkosten tussen 2022 en 2023 met 4,9 miljard euro stijgen, als gevolg van de indexering van de pensioenen en de toename van het aantal gepensioneerden. Ook de komende jaren worden forse stijgingen verwacht: 3 miljard euro in 2024, 1,6 miljard euro in 2025 en 2,5 miljard euro in 2026.
Om dat allemaal te kunnen betalen, zal de regering meer mensen aan de slag moeten krijgen en ook mensen langer aan het werk moeten krijgen.
Wanneer wil de regering landen?
De enige echt concrete pensioenhervorming waarover de regeringspartijen het de afgelopen jaren eens zijn geworden, dateert van de regeringsonderhandelingen, twee jaar geleden: toen is beslist dat tegen 2024 het minimumpensioen in de richting van 1.500 euro netto moet stijgen. Het minimumpensioen van 1.500 euro was een strijdpunt van de socialisten
Verdere hervormingsplannen werden vorig jaar door minister van Pensioenen Karine Lalieux (PS) uit de doeken gedaan. Dat ze dat in de media deed, zonder haar plannen eerst aan haar regeringspartners voor te leggen, werd haar - zacht uitgedrukt - niet in dank afgenomen. Sindsdien werd er weinig vooruitgang geboekt.
Minister Lalieux merkt op dat de pensioenhervorming sinds februari in de regering wordt besproken, maar dat het inderdaad nog niet tot een compromis is gekomen. Bovendien liet PS-voorzitter Paul Magnette vorig weekend in Het Nieuwsblad optekenen dat zijn partij ermee zou kunnen leven als er geen verdere pensioenhervorming zou komen.
Magnette klopte zich handig op de borst dat hij het belangrijkste vond dat het minimumpensioen van 1.500 euro er komt. “Als het niet lukt, dan is de rest voor de volgende legislatuur. Maar ik blijf denken dat het mogelijk is om een compromis te vinden over een aantal elementen.”
Premier Alexander De Croo (Open VLD) wil vaart maken. Vorige week sprak de premier in “Terzake” de hoop uit dat hij voor 21 juli, het begin van het zomerreces, de zaak rond wil hebben.
Om vorderingen te maken, komt de kern van de federale regering zaterdag extra bijeen. Maar op het einde van de dag wordt niet meteen witte rook verwacht.
Welke plannen liggen er op tafel?
Er is ook weinig hoop dat er nog een grote pensioenhervorming zal komen. Het aantal specifieke onderwerpen dat nu op de tafel ligt, is beperkt.
Ten eerste wil de regering mensen stimuleren om langer aan de slag te blijven. Daarom denkt men eraan om de pensioenbonus - die destijds afgeschaft werd door de regering-Michel - weer in te voeren. Die is bedoeld om mensen die langer doorwerken extra te belonen. Ook wordt er gedacht aan een systeem van deeltijds pensioen waarbij je tegelijk deels pensioengerechtigd én loontrekkend kan zijn.
Een laatste maar belangrijk punt heeft betrekking op het voorafgespiegelde minimumpensioen van 1.500 euro. Maar voor wat, hoort wat. Daarom wil de regering er bepaalde voorwaarden aan koppelen. Minister Lalieux vindt dat je minimaal 10 jaar (deeltijds) moet gewerkt hebben om hier recht op te hebben. Open VLD is echter van mening dat je minstens 20 jaren effectief gewerkt moet hebben. Mogelijk zal het compromis ergens halfweg gevonden worden.
Omdat vrouwen hierbij sneller uit de boot dreigen te vallen, omdat ze tijdens hun carrière vaker dan mannen thuis blijven om voor de kinderen te zorgen, wordt mogelijk ook gekeken naar maatregelen om pensioenrechten van vrouwen te versterken.
