Burgemeester Boetsja aan VRT NWS: "Het kwade moet bestraft worden op beschaafde en democratische manier"

Even terug naar begin dit jaar. Eind februari valt Rusland Oekraïne binnen. Tegen 12 maart hebben de Russen Boetsja in handen, een voorstad van Kiev. De pogingen om door te stoten naar hoofdstad zelf falen. Tegen eind maart trekken de Russische troepen zich uiteindelijk terug, zodat ze zich kunnen focussen op de Donbasregio. Boetsja is opnieuw in Oekraïense handen sinds 31 maart.

Daarna komen de eerste berichten naar boven over gruweldaden tegen de burgerbevolking. Op straat en in huizen worden geknevelde lijken van geëxecuteerde burgers gevonden. Tegelijk worden verschillende massagraven ontdekt. Intussen is er een internationaal onderzoek geopend naar mogelijke oorlogsmisdaden door het Russische leger.

"We hebben tot nog toe 419 burgerslachtoffers geteld", zegt burgemeester Fedoroek in het interview aan VRT NWS. "Meer dan 90 procent heeft schotwonden aan het hoofd en aan de borstkas. Dat wijst op opzettelijke moorden. Het gaat dus niet om toevallige oorlogsslachtoffers. Ze zijn gedurende de bezetting door de Russen wreedaardig vermoord."

Volgens de burgervader van het stadje zijn daar geen twijfels over. Er zijn aan de ene kant verklaringen van ooggetuigen en tegelijk werkten de Russen volgens Fedoroek met vooraf opgestelde lijsten vol namen die ze uit de weg wilden ruimen. "Ze hadden adressenlijsten van hooggeplaatste ambtenaren, politieke leiders en mensen die sinds 2014 in Oost-Oekraïne gevochten hadden. Het ging om doelgerichte handelingen."

Rusland heeft de verantwoordelijkheid voor de wreedheden altijd ontkend. Geen verrassing volgens Fedoroek. "Ze waren er zeker van dat ze niet gestraft zouden worden", zegt de burgemeester erover. Hij verwijst onder meer naar de Russische militaire interventies in Tsjetsjenië en Georgië die ook met heel wat gruwel gepaard gingen. "De wereld was bezorgd, maar keek de andere kant uit."

Hetzelfde gaat volgens hem op voor het neerhalen van de vlucht MH17. Een lijnvliegtuig van Malaysia Airlines dat in 2014 boven Oost-Oekraïne werd neergehaald. "Dat was feitelijk een terreurdaad, maar werd ontkend door Rusland. Bewijs het maar, was hun antwoord."

Daarom is het volgens de burgemeester belangrijk dat er nu wel gevolg wordt gegeven aan wat er in Boetsja is gebeurd en de zaken grondig worden onderzocht. "Het kwade moet bestraft worden op een beschaafde en democratische manier", zegt hij. De burgemeester noemt de wreedheden zelfs "genocide".

Fedoroek is ervan overtuigd dat de militaire en politieke leiders uit Rusland zich ooit zullen moeten verantwoorden voor een oorlogstribunaal. "We moeten de Russische misdaden stoppen. Alleen zo kunnen we de komende tientallen jaren vrede en veiligheid garanderen in Europa."

Naast het menselijke leed is ook de infrastructuur in Boetsja zwaar beschadigd. Toch is volgens Fedoroek al zowat de helft van de gevluchte inwoners teruggekeerd naar de stad. "We zijn decennia terug in de tijd gekatapulteerd", zegt hij over de schade. "Veel gebouwen zijn vernield, terwijl er geen militaire doelwitten in Boetsja waren. We proberen zoveel mogelijk te herstellen, maar dat is niet evident. Het grootste deel van het overheidsgeld gaat momenteel naar het leger en de overwinning."

Voor de wederopbouw kijkt de burgemeester ook naar andere Europese steden die al steun zouden hebben toegezegd. Zo verwijst hij onder meer naar een gesprek dat hij had met de Gentse burgemeester Mathias De Clercq (Open VLD). "Hij heeft me laten weten dat hij samen met de Gentenaars onze regio mee wil steunen en daar ben ik hem dankbaar voor."

FOTO - Fedoroek samen met De Clercq op een bijeenkomst van Europese steden (Eurocities) in Firenze begin mei:

"Hij (red. De Clercq) voelde zich aangedaan door de verhalen die we bij de bijeenkomst gedeeld hebben", vertelt Fedoroek voorts. "Ik hoop dat we tot een praktische samenwerking en uitwerking van de hulp kunnen komen, zoals we al hebben met verschillende steden in Polen, in Litouwen en in Italië."

Bij het kabinet van De Clercq is te horen dat er niet moet gewacht worden met plannen maken tot de oorlog voorbij is, maar erg concreet is de Gentse hulp nog niet. Het is voor alle duidelijkheid niet de bedoeling dat steden als Gent de wederopbouw financieren, daarvoor wordt vooral naar Europa gekeken. "Het gaat vooral om het delen van knowhow en kennis", klinkt het.

Tot slot wil Fedoroek benadrukken dat Oekraïne deel uitmaakt van de Europese familie en dus lid moet worden van de Europese Unie. "We kiezen voluit voor de Europese waarden als democratie en vrijheid van meningsuiting, maar de Russische Federatie probeert ons daarvoor te straffen", zegt hij. "Zonder Oekraïne is Europa geen volmaakt gezin."

Volgens de burgemeester strijdt Oekraïne voor de Europese waarden. En is het dan ook cynisch dat sommige EU-lidstaten hen een kandidatuur voor de Europese Unie ontzeggen. "De oorlog woedt in Oekraïne en dus in het oosten van Europa. Oekraïne is Europa. De andere Europese volkeren moeten dat beseffen: wij Oekraïners zien onze toekomst niet zonder Europa."