Vakantie in zicht! Moeten we “vliegschaamte” hebben?

De luchtvaartsector is verantwoordelijk voor 2,5% van de wereldwijde CO2-uitstoot. En toch krijgen we vaak te horen dat vliegen een ramp is voor het klimaat. Moeten we het vliegtuig dan uit ons leven bannen? En hoe kunnen we in de toekomst duurzamer vliegen?

Sven Buyle (28) uit Antwerpen heeft een doctoraat in de transporteconomie. Volgens hem heeft vliegen nu nog een relatief kleine impact op het klimaat, maar dat zal de komende jaren veranderen. "De sector is slachtoffer van zijn eigen succes en groeit sneller dan de technologie meekan." Naast CO2 worden er ook andere stoffen uitgestoten, die volgens Sven minstens even schadelijk zijn. "Maar daar wordt nooit over gepraat." Sven benadrukt ook dat vliegen wel degelijk een grote impact heeft op je persoonlijke ecologische voetafdruk. "Voor korte afstanden is het sowieso een slecht idee om het vliegtuig te nemen, want dan is je impact gigantish. Maar als je langere afstanden aflegt, zal je ongeveer even veel CO2 uitstoten als in je eentje met de auto", zegt hij.

Volgens Sven wordt er te veel gefocust op het individueel gedrag van vakantiegangers. "Dat neemt de aandacht weg van andere sectoren die veel meer vervuilen, zoals de voedingssector of de energiesector." Sven gelooft niet dat individuele actie impact zal hebben op de luchtvaartsector. "Het vliegtuig zal opstijgen met of zonder jou", zegt hij. "Pas wanneer een gigantische groep reizigers stopt met vliegen, zullen vliegtuigmaatschappijen moeten herzien welke routes nog rendabel zijn."

Mathieu Bollaert (29) uit Antwerpen heeft helemaal geen vliegschaamte. Hij gaat vier à vijf keer per jaar met het vliegtuig op vakantie en is niet van plan om daar verandering in te brengen. Vliegen is voor hem nog altijd de gemakkelijkste en goedkoopste optie. Mathieu zou het dan ook een goede zaak vinden als de prijzen van de vliegtickets stijgen. "Mensen gaan pas hun gedrag veranderen als ze het voelen in hun portefeuille. Als ik nu een vlucht boek van 60 euro, dan sta ik er ook niet bij stil welke impact dat heeft op het klimaat." 

"Niemand in mijn omgeving is veel bezig met het klimaat, dus ik word er niet veel mee geconfronteerd", zegt Mathieu. Volgens hem is het moeilijk om je gedrag aan te passen als je geen directe impact voelt van de klimaatopwarming. "De mens is een raar beestje. Als mijn straat onder water zou staan tijdens overstromingen, zou ik waarschijnlijk meer moeite doen voor het klimaat. Maar tot die tijd zie ik het niet zitten om mijn gedrag drastisch aan te passen."

Amira Adam (27) vliegt zo weinig mogelijk. Zij probeert zich al enkele jaren in te zetten voor het klimaat. "Ik ben begonnen als vegetariër. En ik heb me toen gerealiseerd dat mijn positieve impact op het klimaat om zeep was met één vlucht." Amira mist het vliegen niet want volgens haar zijn er andere toffe manieren om op vakantie te gaan, zoals een treinreis, een fietsreis, een wandelreis of een roadtrip. "Het leuke daaraan is ook dat je trager reist en meer van je omgeving ziet dan als je op een vliegtuig stapt en aan de andere kant van de wereld aankomt. Ik geloof dat we meer kunnen genieten van onze reis door de weg naar onze bestemming ook als vakantie te zien", zegt ze.

Volgens Amira zit onze mentaliteit tijdens het reizen ook verkeerd. "De oorspronkelijke bedoeling van een vakantie was dat we tot rust zouden komen. En als we naar een ver land gingen, dan was dat om de plaatselijke cultuur te leren kennen. Daar staan we op dit moment ver van. Mensen willen gewoon zoveel mogelijk landen van hun checklist schrappen", zegt ze. Amira vindt niet dat vliegen duurder moet worden. Volgens haar moet mobiliteit toegankelijk blijven voor iedereen, maar we zouden er gewoon bewust mee moeten omgaan. "Ik zeg niet dat we allemaal van vandaag op morgen moeten stoppen met vliegen maar als iedereen goed zou nadenken voordat hij een vlucht boekt, zouden we misschien één keer per jaar vliegen en geen vijf keer. Dat zou al een gigantische impact hebben."