Aannemer van Antwerpse school die vorig jaar instortte, was al half jaar op de hoogte van stabiliteitsproblemen

Het strafrechtelijk onderzoek naar de precieze oorzaak van de instorting loopt op dit moment nog, maar politieke partij PVDA heeft VRT NWS en de redactie van de krant de Standaard een brief bezorgd van het bevoegde stabiliteitsbureau van het project gericht aan de hoofdaannemer.

Uit die brief blijkt dat het onderzoeksbureau twee dagen voor de ramp nog had gewaarschuwd voor de stabiliteit van de vloerlasten in het project. Sterker nog: het bureau had daar in de afgelopen zes maanden, naar eigen zeggen, al meerdere keren op gewezen bij de hoofdaannemer.

"Dat roept heel wat vragen op", aldus Peter Mertens, gemeenteraadslid in Antwerpen voor PVDA. "Waarom heeft de aannemer geen gevolg gegeven aan deze waarschuwingen? Was de stad Antwerpen ook op de hoogte?"

Jan Buelens, advocaat van de vakbonden ABVV, ACV en vier overlevende slachtoffers is op de hoogte van het bestaan van de brief en bevestigt dat die ook onderdeel uitmaakt van het gerechtelijk dossier. 

"Tot nu toe werd gewezen op een berekeningsfout, maar deze brief wijst nu ook op stabiliteitsproblemen, die bovendien meermaals werden gesignaleerd. Deze piste moet grondig onderzocht worden", aldus de advocaat. Ook de arbeiders die actief waren op de werf stelden zich volgens Buelens vragen bij de veiligheid op de werf: "Maar er werd op geen enkel moment rekening gehouden met hun bezorgdheden. Het voornaamste doel was om de school in ijltempo in orde te krijgen voor het nieuwe schooljaar."

Het Antwerpse stadsbestuur zegt dat het nooit de brief heeft gekregen waarin wordt gewaarschuwd over de stabiliteitsproblemen van de school in aanbouw. Dat laat bevoegd schepen Annick De Ridder (N-VA) weten. "Daar kan ik heel formeel in zijn. Die brieven zijn nooit verstuurd aan de stad of aan Vespa (het autonoom gemeentebedrijf voor vastgoed, red.). Die waren dus niet gekend bij de stad."

Burgemeester Bart De Wever (N-VA) wijst erop dat er een gerechtelijk onderzoek loopt naar de ramp. “Over deze documenten kan ik mij daarom niet uitspreken. Als de feiten bewezen zouden worden, ben ik daarover uiteraard verontwaardigd. Daarom willen de stad en AG Vespa dat de verantwoordelijkheden in de keten van onderaannemers volledig in kaart worden gebracht.”

De hoofdaannemer geeft voorlopig geen inhoudelijke reactie op de brief. We willen alle ruimte geven aan het gerechtelijk onderzoek, klinkt het.

Heel wat slachtoffers die de ramp overleefden, hebben volgens Buelens ook nog geen enkele vergoeding gekregen. Onder hen ook Victor, een van zijn cliënten. Die zou geen recht hebben op een schadevergoeding omdat hij een zelfstandig statuut heeft. "We gaan daarom een procedure opstarten, bij de arbeidsrechtbank in Antwerpen, tegen de firma waar hij actief was. We willen dat hij als werknemer wordt beschouwd, want hij had effectief een baas in dit project."

Daar schort volgens PVDA het tweede probleem in dit dossier. "Heel wat arbeiders, onder wie twee van de vijf dodelijke slachtoffers, werden in de rol van schijnzelfstandige geduwd. Ze geven die jongens enkele aandelen zodat ze zogezegd vennoot zijn, maar op die manier nemen ze hen ook hun recht op sociale bescherming af."

Daarnaast wist de stad Antwerpen volgens Mertens, door het enorme aantal onderaannemingen, ook niet wie er precies actief was op de werf. "Wij hebben de lijst met aannemers opgevraagd en daar stonden de aannemersbedrijven waarvoor de vijf dodelijke slachtoffers werkten, zelfs niet op. Op die lijst stonden 43 aannemers, maar andere bronnen spreken over meer dan 300."

"Het lijkt erop dat de stad een school laat bouwen zonder dat ze op de hoogte is van wat er zich op die werf afspeelt. Dat doet een aantal vragen rijzen, het gaat hier niet over de bouw van een pensenkermis, maar over een school waar kinderen naartoe moeten gaan. En die wordt blijkbaar gebouwd door een enorme cascade van onderaannemingen en schijnzelfstandigen."