Een zeldzame Stradivarius-viool is in New York geveild voor 15,3 miljoen dollar (14,6 miljoen euro), net geen recordbedrag. Dat meldt het gespecialiseerde veilinghuis Tarisio. De viool stamt uit de gouden periode van vioolbouwer Stradivarius en was 40 jaar lang het eigendom van Toscha Seidel, een virtuoos die ook les gaf aan Albert Einstein.
Zeldzame Stradivarius-viool van leraar Einstein verkocht voor 14,6 miljoen euro
Hanna Vereecke
Gepubliceerd:
De "Da Vinci"-viool, die in 1714 werd gemaakt door de Italiaanse vioolbouwer Antonio Stradivari, was bijna 40 jaar lang eigendom van de Amerikaans-Russische virtuoos Toscha Seidel (1899-1962). In het begin van de 20e eeuw speelde Seidel verschillende concerten in Europa en Noord-Amerika, waar hij ook in 1924 de bewuste "Da Vinci"-viool kocht voor 25.000 dollar van een Duitse privéhandelaar. Zijn rijke en romantische toon en zijn expressieve speelstijl maakten van Seidel een van de grootste violisten van de 20e eeuw.
Seidel zette met zijn "Da Vinci"-viool de toon voor de muziek in verschillende Hollywoodfilms. Hij speelde de vioolsolo's in de musicalfilm "De tovenaar van Oz" (1939), en de melodieën in de films Intermezzo" (1933) en "Around the world in eighty days" (1965).
De viool kreeg de naam "Da Vinci, ex-Siedel" en werd geveild tijdens een veiling in New York door Tarisio, een veilinghuis dat gespecialiseerd is in muziekinstrumenten. De veiling bracht 15,3 miljoen Amerikaanse dollar (14, 6 miljoen euro) op. Wie de nieuwe eigenaar is van de viool, is niet bekend.
Tegen de verwachtingen in heeft de veiling geen recordbedrag opgeleverd. Die eer is weggelegd voor een andere Stradivarius-viool, die in 2011 voor een bedrag van 15,9 miljoen dollar verkocht werd. Het instrument behoorde toe aan Anne Blunt, de kleindochter van dichter Lord Byron, en blijft dus het duurste muziekinstrument ooit. Veilinghuis Sotheby's bood in 2014 een andere Stradivarius-viool te koop aan, met een minimumprijs van 45 miljoen dollar. Zonder succes, want er werd geen koper gevonden voor de viool.
Leraar van Einstein
De Stradivarius-viool van Seidel is 300 jaar oud, en heeft een bijzondere historische waarde. "Seidel was ook leraar van Albert Einstein", zegt Jason Price, stichter en directeur van Tarisio. Seidel immigreerde naar de VS in het begin van de jaren 30. Einstein verhuisde van Duitsland naar New Jersey, omdat hij op te veel weerwerk botste van het regime van de nazi's.
De twee ontmoetten elkaar in 1934 in het huis van Einstein, waar Seidel hem vioollessen gaf in ruil voor een handgeschreven sketch over de relativiteitstheorie. "Deze viool stond dus vlak naast het wiskundige genie toen ze samen kwartetten speelden in het huis van Einstein in New Jersey", zegt Jason Price.
Het duo gaf samen een benefietconcert, waar ze een vioolconcerto van Bach opvoerden, ten voordele van Duits-joodse wetenschappers die bedreigd werden door het Duitse naziregime.
Gouden periode
Wat maakt een Stradivarius-viool zo speciaal? De Italiaanse violenbouwer maakte "slechts" duizend instrumenten, waarvan er vandaag ongeveer 600 overblijven. "Veel instrumenten bevinden zich in musea, anderen zijn eigendom van stichtingen en zullen niet verkocht worden. Van de exemplaren die bewaard zijn gebleven, staan er een paar bekend als voorbeelden uit de gouden periode, ruwweg tussen 1710 en 1720. En dit zijn, voor het grootste deel, de exemplaren die het meest gewild zijn en het meest gewaardeerd worden," zegt Jason Price.
De jaren 1710-1720 vormden het hoogtepunt van de carrière van Antoni Stradivari. In die gouden jaren bouwde hij violen die in alle opzichten perfect zijn. Na enkele jaren experimenteren had Stradivari toegang tot de beste materialen. Daardoor hebben de violen uit die gouden periode, waartoe ook de "Da Vinci"-viool behoort, een sublieme klank die bijna niet te evenaren is.
