Net geen 90e verjaardag voor boekenbeurs Antwerpen:  boekenfestival LEES! houdt ermee op

Na de eerste kleinschalige editie van 2021 krijgt "LEES! Het Boekenfestival" geen vervolg dit jaar. De geestelijke opvolger van de Boekenbeurs in Antwerp Expo gooit de handdoek in de ring, volgens beursorganisator Easyfairs omdat de verdeeldheid binnen de boekensector te groot is.

Dirk Van Roy van Easyfairs licht de beslissing toe aan VRT NWS: "Er is sprake van een onwaarschijnlijke tweespalt in het boekenvak, tussen enerzijds een aantal grote uitgevers en anderzijds kleinere uitgeverijen, boekhandels.... Het gaat over ego's," betreurt Van Roy, die aanstipt dat Easyfairs als "host en facilitator" zelf niet te maken heeft met het "op de spits gedreven conflict". 

"We hopen dat de boekensector in Vlaanderen zich opnieuw kan verenigen rond een toekomstgericht, verbindend en breed gedragen boekenfestival op maat van de (nieuwe) auteur en de (nieuwe) lezer", zegt Easyfairs. Maar voor deze editie is het te laat. Er komt deze herfst dus geen boekenbeurs in Antwerpen. Maar voor de komende jaren laat Easyfairs de deur wel open.

De beslissing heeft te maken met interne onenigheid in het boekenvak, niet met bezoekersaantallen, voegt Dirk Van Roy er nog aan toe. Bij de eerste editie kwamen er 24.000 bezoekers naar LEES! Dat is veel minder dan bij de Boekenbeurzen van vroeger. "En dat is verlieslatend," geeft Van Roy toe, maar "we bekeken dit op langere termijn."

Met het schrappen van LEES! komt er een breuk in een zeer lange traditie in Antwerpen. De eerste Boekenbeurs vond plaats in november 1932, toen nog in de Stadsfeestzaal in het centrum van de stad. Vanaf 1971 was het Bouwcentrum, later Antwerp Expo, de vaste stek. Op het hoogtepunt trok de Antwerpse Boekenbeurs tot 180.000 bezoekers. 

Lange tijd werd de beurs georganiseerd door Boek.be, waar uitgevers, boekhandelaars en invoerders samen deel van uitmaakten. Maar die organisatie ging in 2021 failliet en er werd geen overnemer gevonden. 

Easyfairs, het bedrijf dat Antwerp Expo uitbaat, organiseerde vorig jaar het kleinschaliger LEES! Het boekenfestival op dezelfde locatie. Daar kwamen 24.000 bezoekers op af. Maar het blijft dus bij een éénmalige editie, en hoewel er al data bekend waren gemaakt voor dit jaar, trekt de organisator er een streep onder.  

De Antwerpse schepen van cultuur Nabilla Ait Daoud (N-VA) betreurt dat er geen nieuw LEES!-festival komt. "In de eerste plaats voor de lezer en elke rechtgeaarde boekenfanaat. Jammer ook, want de pocket-editie van vorig jaar heeft bewezen dat de Antwerpenaar nog altijd warm loopt voor de boekenbeurs." De schepen kondigt wel aan dat er in de maand november allerlei boekenactiviteiten zullen plaatsvinden, verspreid in de stad over bibliotheken en boekhandels, met auteurs die voorlezen en signeren.

Uit de as van de oude Boekenbeurs was nog een tweede boekenfestival verrezen vorig jaar: Boektopia in Kortrijk, een organisatie van 9 uitgevers. Dat kreeg 11.000 bezoekers over de vloer. Van Boektopia komt er komende herfst wel een tweede editie.

"Wij gaan van drie naar negen dagen tijdens de herfstvakantie", zegt Jo Dupré, woordvoerder van Boektopia. Zal de Kortrijkse beurs nu meer uitgevers ontvangen omdat de boekenbeurs in Antwerpen geschrapt wordt? "Er zijn enkele uitgevers die zich enkel willen binden aan Antwerpen. Of zij nu toch naar Kortrijk komen, valt moeilijk te voorspellen. Wij reiken alvast de hand naar alle uitgevers, boekhandels en mediapartners die alsnog naar Kortrijk willen komen", zegt Jo Dupré aan persagentschap Belga.