President Zelenski: "Slag om Severodonetsk zal het lot bepalen van het oosten van Oekraïne"

Al wekenlang woedt een zware slag om de stad Severodonetsk in de regio Loegansk in het oosten van Oekraïne. De Russische troepen zetten daar alles op alles om die stad in te nemen. Een groot deel van de stad is in hun handen gevallen, maar de Oekraïense troepen houden voorlopig nog stand in de buitenwijken van de stad. 

Die is nu het toneel van een enorme uitputtingsslag met grote verliezen aan beide kanten. De Russen proberen die verliezen te compenseren door de stad aan puin te schieten met raketten en zware artillerie, waar ze een overwicht in hebben. 

Dat brengt de Oekraïense president Volodimir Zelenski er vandaag toe om een dramatische oproep te lanceren: "In veel opzichten wordt het lot van onze Donbas daar (in Severodonetsk, nvdr.) beslist". Zelenski maakt zich echter sterk dat zijn troepen de slag kunnen winnen als ze voldoende zware wapens uit het Westen krijgen. Dat slaat dan op moderne raketten voor de langere afstand en meer artillerie. Op die manier zouden de Oekraïners volgens hem het artillerieduel kunnen winnen. 

Severodonetsk mag dan een belangrijk knooppunt van wegen in de Donbas-regio zijn, veel analisten twijfelen aan het enorme strategische belang dat zowel Moskou als Kiev eraan lijken te hechten. Bovendien zou de stad moeilijk te verdedigen zijn wegens de ligging op de oostelijke oever van een rivier terwijl de meeste bruggen vernield zijn.

Als de Oekraïners Severodonetsk prijsgeven, kunnen ze zich terugtrekken ten westen van de rivier in de zusterstad Lisitsjansk die gemakkelijker te verdedigen is en op een hoogte ligt. Als de Russen verder willen, moeten ze de rivier oversteken en dat is in deze oorlog steeds een probleem gebleken, zeker als ze onder zwaar vuur liggen. (Lees verder onder de kaart).

De oproep van Zelenski lijkt dan vooral een vraag om meer zware wapens zoals artillerie en raketten voor de langere afstand, waardoor het evenwicht op dat vlak enigszins hersteld zou worden en de Oekraïners de Russen lik op stuk kunnen geven. (Lees verder onder de foto).

Hoeveel verliezen de Russen echt geleden hebben, is niet zo duidelijk, maar iedereen gaat ervan uit dat het verlies aan manschappen en materieel enorm is. Er is sprake van 15.000 gesneuvelden. Als dat klopt, is dat een ramp op 106 dagen oorlog. Ter vergelijking: dat is ongeveer evenveel als er Sovjetmilitairen sneuvelden in de oorlog in Afghanistan (1979-1988) en steekt schril af tegenover 50.000 gesneuvelde Amerikanen in Vietnam, Laos en Cambodja (1962-1975), maar dat laatste was wel op meer dan tien jaar tijd.

Er is veel twijfel bij analisten of het voor Moskou wel verstandig is om zoveel mensen en middelen in te zetten in Severodonetsk. Zelfs als de stad ingenomen wordt, zal de prijs enorm hoog zijn. Dat zijn dan troepen en materieel die elders niet kunnen worden ingezet. Zelfs overlevende militairen zouden dan te uitgeput zijn om elders nog een rol te spelen.

Rusland lijkt echter alles op alles te zetten in Severodonetsk. De inname ervan zou betekenen dat de oostelijke provincie Loegansk zo goed als volledig in handen van de Russen en pro-Russische rebellen is. Op die manier kan Moskou dan een "overwinning in de Donbas" claimen, iets wat de prioriteit geworden is nadat de aanval op Kiev en Charkov mislukt is. 

Een nederlaag in Severodonetsk zou dan weer een zware klap zijn voor het moreel van de troepen en het thuisfront in Rusland, dat er dan weer niet in slaagt om een belangrijk objectief in te nemen. Severodonetsk lijkt dan ook eerder symbolisch dan strategisch. Voor de Oekraïners zou een verlies vervelend zijn, maar geen ramp. Wat wel belangrijk voor hen is dat ze in Severodonetsk de Russische oorlogsmachine nog verder kunnen uitdunnen en verzwakken, wat de kansen van Oekraïne in de toekomst beter maakt, zeker nu tal van zware wapens zoals tanks, artillerie, raketten, drones en vliegtuigen vanuit het Westen op komst zijn.