Van kip met juwelen tot "opgebaarde" Andy Warhol: 5 iconische foto's van Helmut Newton die nu te zien zijn in Knokke-Heist

Noem Helmut Newton niet zomaar een modefotograaf. Zijn werk is kunst, ook al vond hij dat zelf niet. Hij werd verguisd én aanbeden voor zijn erotiserende, weinig verhullende beelden. Hij was een pionier in de modefotografie die er niet voor terugdeinsde een geroosterde kip te gebruiken in reclame voor dure juwelen. "Hij durfde chargeren. Newton wierp bepaalde conventies helemaal omver binnen de fotografie", vertelt Kaat Celis, organisator van de tentoonstelling "Legacy".

In dit beeld, gemaakt in Monte Carlo eind jaren 90, speelt Newton enorm met contrasten. "De shabby, betonnen achtergrond in contrast met de verleidelijke pose van de vrouw, tonen dat aan", legt Kaat Celis uit. "Ook ging hij altijd een tikkeltje over de grens heen; de rok is net iets te veel open, de foto is net iets té verleidend."

"Wat zo uniek is aan Newton, is dat hij vooral magazinewerk produceerde, en nu - 20 jaar na zijn overlijden - stellen we zijn werk tentoon in een museale show. Vorige week nog werd een Newton geveild voor 2,3 miljoen euro. Dit heeft hij zelf allemaal nooit zo bedoeld", vertelt Celis.

Opnieuw een fel contrast: in opdracht voor de Franse editie van het magazine Vogue maakt Newton een reclamecampagne voor juwelenmerk Bulgari. Het mag niet verbazen dat het merk zelf absoluut niet tevreden was met het resultaat. "Newton speelt altijd een spel met de kijker", merkt Celis op. "Zijn het wel Bulgari-ringen? Of is dit gewoon een beeld van een huisvrouw die kip klaarmaakt?" Ook hier heeft de vrouw de touwtjes in handen. Newton portretteert graag sterke vrouwen.

Dat Helmut Newton meer kan dan choqueren met verleidelijke beelden, bewijst hij met een resem portretten van invloedrijke figuren, zoals kunstenaars Salvador Dalí en Andy Warhol, vertelt Celis: "Ook dit beeld van Warhol was geen portret voor in het museum. Het was een reclamebeeld voor Yves Saint Laurent, waar hij speels mee aan de slag ging. De foto roept opnieuw vragen op: slaapt Warhol of is hij dood?"

De foto, die Helmut Newton eind jaren 70 maakte, wijst op een evolutie binnen Newton's carrière. Daarvoor stond het volledige lichaam centraal, vanaf dat moment focust Newton meer op portretten. Warhol stierf overigens pas in 1987.

Deze foto vat de jeugd van Helmut Newton perfect samen, vertelt Matthias Harder, directeur van de Helmut Newton Foundation in Berlijn: "We zien de modellen afgebeeld op een plek waar hij veel tijd doorbracht als kind. Maar de lederen jas en de ijzige blik van de mannen doen sommigen ook denken aan het naziregime uit zijn jeugd."

In 1979 keerde Newton op vraag van de Duitse editie van Vogue terug naar Berlijn, zijn geboorteplek. Hij koos zelf het bos in de wijk Grunewald als locatie voor de fotoshoot, en werkte met onbekende Duitse ontwerpers. Opmerkelijk, noemt Harder dat: "De invloed die Newton wist uit te oefenen op de hoofdredacteurs van modemagazines, was ongezien. Hij wilde geen Franse mode in zijn thuisstad, hij wilde Duitse ontwerpers. En er werd naar hem geluisterd."

Deze foto, in opdracht van het Britse Queen magazine, is behoorlijk complex, legt Matthias Harder uit: "De foto is om te beginnen genomen in kikvorsperspectief. Dat was uniek in de jaren 60 en geeft de foto een duistere, "Hitchcockachtige" indruk. Opnieuw is dit niet zomaar reclame voor Yves Saint Laurent; het lijkt alsof de vrouw vliegt, je ziet geen handen en voeten. Het kleed eist alle aandacht op." 

"We moeten de foto's van Newton bekijken met de blik van toen; wat hij deed, was werkelijk revolutionair", besluit Kaat Celis.