Na bijna 30 jaar aan het hoofd van supermarktketen Colruyt geeft Jef Colruyt (64) de fakkel door aan de volgende generatie. Onder zijn leiding is Colruyt uitgegroeid tot de grootste supermarktketen van het land. Hij heeft het familiebedrijf ongeziene successen gebracht. Al begint de motor van dat succes sinds de coronacrisis te sputteren. Wie is Jef Colruyt?
Wie is Jef Colruyt, de man die zijn familiebedrijf uitbouwde tot grootste supermarktketen van het land?
Pieterjan Huyghebaert
Gepubliceerd:
Jef Colruyt werkt al sinds eind jaren 80 bij het familiebedrijf, dat zijn grootvader Franz Colruyt oprichtte in Halle, als groothandel van voedingsmiddelen. In 1994 overlijdt zijn vader Jo plots, waardoor Jef sneller dan verwacht CEO wordt. Het zijn grote schoenen om te vullen: zijn vader heeft als tweede generatie van de familie Colruyt mee de keten groot gemaakt, en amper twee jaar eerder was hij door weekblad Trends uitgeroepen tot manager van het jaar.
Jef vat meteen de koe bij de horens: nog geen twee jaar nadat hij aan het roer is gekomen, opent Jef Colruyt de eerste Colruytwinkel in Frankrijk. Al is dat niet meteen een groot succes. Tegelijk probeert hij in eigen land nieuwe winkelformules uit: van leverdienst Collivery over buurtwinkel Okay tot biosupermarkt Bio Planet. Colruyt groeit uit tot de Colruyt Group en diversifieert ook richting speelgoed en babyspullen met Dreamland en Dreambaby. Daarnaast verwerven ze ook de Sparwinkels.
De omzet van het beursgenoteerde bedrijf neemt gestaag toe en bereikt onder Jef Colruyt ongeziene hoogtes. Tien jaar na zijn vader wordt hij door weekblad Trends uitgeroepen tot manager van het jaar. Rond die prijs lijkt een vloek te hangen. Veel winnaars kunnen daarna vooral nog slechte resultaten voorleggen. En opvallend veel winnaars - onder wie ook zijn vader - overlijden op jonge leeftijd.
En terecht zo blijkt, want de vloek lijkt Jef Colruyt en zijn bedrijf op korte termijn althans niet te raken. Colruyt wordt onder zijn management de grootste supermarktketen van België. Voor de eeuwige concurrenten Delhaize en Carrefour/GB dus. Het Halse familiebedrijf is ook een grote werkgever, met bijna 33.000 werknemers over 720 eigen winkels in 3 verschillende landen.
Het gaat Jef Colruyt lange tijd voor de wind. In 2013 wordt hij in de adelstand verheven en mag hij zich voortaan baron noemen. Achter de schermen wordt de aandeelhoudersstructuur van het bedrijf intussen wat vereenvoudigd. Colruyt Group is en blijft bovenal een familiebedrijf, zij het dan een flink uit de kluiten gewassen en beursgenoteerd familiebedrijf.
Meer dan de helft van de aandelen is ook nu nog in handen van de familie Colruyt: een stukje daarvan rechtstreeks, het grootste deel via een holding. In die holding zitten meer dan 100 afstammelingen van stichter Franz Colruyt. Zo is Jef naast CEO ook wat de pater familias.
FOTO - Koning Filip en Koningin Mathilde feliciteren Jef Colruyt met zijn adellijke titel:
Duurzaamheid en spiritualiteit
Hoe dan ook schuwt Jef Colruyt meestal de media-aandacht. Maar hij maakt een uitzondering als hij duurzaamheid in de verf kan zetten. Zo kondigt hij met de glimlach aan dat Colruyt pakweg investeert in windmolenparken, waterstofproductie of het aanplanten van bomen. Niet alleen goed voor het milieu, maar bovenal ook voor het imago van de groep.
In de marge van de klimaatbetogingen door scholieren in 2019, laat hij zich opnieuw van zijn meest ecologische kant zien. Zo wordt hij een van de gezichten van de "Sign for my future"-campagne. Dat is een initiatief dat ijvert voor een beter klimaatbeleid.
Naast duurzaamheid speelt ook spiritualiteit een - onverwacht - grote rol binnen de Colruyt Group. Vader Jo Colruyt was naar verluidt al zenboeddhist sinds de jaren 70. Zijn zoon Jef herbront af en toe in een hindoeïstisch klooster in Bali. En de kantoren van de hoofdzetel worden regelmatig "energetisch gereinigd".
Binnen het bedrijf worden nog opmerkelijke technieken gebruikt die niet meteen in de klassieke managementboeken terug te vinden zijn. Zoals het enneagram, een negenpuntige ster die gebruikt wordt om mensen in te delen in persoonlijkheidstypen.
Of het aan die soms ietwat onorthodoxe pseudowetenschappelijke bedrijfstechnieken ligt, is niet duidelijk. Maar de aanpak van de CEO heeft de familie Colruyt alvast geen windeieren gelegd. Onder leiding van Jef Colruyt belanden ze bij de rijkste families van het land.
Motor begint te sputteren
Maar bomen groeien niet tot in het hemel. De laatste tijd begint de motor van het succes van Jef Colruyt te sputteren. Colruyt verliest sinds de coronacrisis marktaandeel ten voordele van kleinere stadswinkels van Delhaize en Carrefour.
De grote Colruytwinkels mikken vooral op families, maar kunnen jonge consumenten blijkbaar minder goed overtuigen. De groep worstelt bovendien met het snel veranderende supermarktenlandschap en de e-commerce.
Tegelijk is er de toegenomen concurrentie. Denk niet alleen aan de Duitse discounters Lidl en Aldi, maar ook aan supermarktketens uit Nederland als Albert Heijn en Jumbo. Die nieuwkomers op de Belgische markt bieden vaak grote promoties aan waar Colruyt, door hun laagsteprijsgarantie, onder moet duiken.
In april kondigt Colruyt Group een herstructurering aan. De retailgroep wil zes winkels van Dreamland en Dreambaby sluiten.
Wissel van de macht
Colruyt blijft dan wel marktleider bij de supermarkten, maar de winst komt steeds meer onder druk. In het gebroken boekjaar 2022-2023 zag de groep de nettowinst met 30,4 procent dalen tot 201 miljoen euro. "Het boekjaar werd gekenmerkt door een uitdagende macro-economische context met hoge inflatie, stevige kostenstijgingen en een negatief ondernemings- en consumentenvertrouwen", verklaart Colruyt Group de tegenvallende winstcijfers.
Jef Colruyt zelf wordt dit jaar 65 en gaat met pensioen. Op 1 juli geeft hij de fakkel door, en voor het eerst komt iemand van buiten de familie Colruyt aan het hoofd van de groep: Stefan Goethaert. Misschien kan een nieuw gezicht zorgen voor de broodnodige frisse wind en zo de groep uit het slop trekken.
