Commissievoorzitter von der Leyen wil miljarden economische steun aan Polen enkel vrijmaken als het land ook stappen zet om de onafhankelijkheid van de justitie te herstellen. Enkel dan kan de regering in Warschau aansprak maken op de eerder beloofde Europese steun, aldus de Commissie.
EU-Commissie: "Polen krijgt Europese steun dan toch, maar wel onder voorwaarden"
Jos De Greef
Gepubliceerd:
EU-Commissievoorzitter Ursula von der Leyen is het standpunt van de EU persoonlijk komen voorstellen in Polen. Het gaat om een economisch steunplan van 23,9 miljard euro en nog eens 11,5 miljard goedkope leningen. Dat pakket was eerder toegezegd door Europa, maar bevroren nadat de conservatieve regering in Polen de justitie aan banden had gelegd. Warschau heeft dat onlangs wat teruggeschroefd en vangt ook meer dan 3,5 miljoen vluchtelingen uit Oekraïne op.
Gisteren had de Commissie gezegd dat het hulpplan voor Polen toch nog een kans had en vandaag gaf voorzitter von der Leyen in Warschau meer uitleg, vooral dan over de voorwaarden voor steun.
Volgens de EU-Commissievoorzitter is er nog veel werk aan de winkel vooraleer de eerste betaling kan plaatsvinden. Zo wil Europa dat de Poolse regering ernstig werk maakt van het herstel van de onafhankelijkheid van het gerecht, dat ten onrechte ontslagen rechters opnieuw in dienst worden genomen en dat het tuchtsysteem hervormd wordt.
Een eerste stap is al genomen: vorige week heeft het Poolse parlement een omstreden Tuchtkamer van het Hooggerechtshof afgeschaft. Volgens de EU was die kamer een instrument van de regering om rechters onder druk te zetten.
De conservatief-nationalistische regering in Polen ligt al jaren overhoop met de Europese instellingen. Die verwijten Warschau dat die de justitie, de media en de burgerrechten en dus ook de rechtsstaat systematisch uitholt en onder haar controle brengt.
Naast massaal protest van de oppositie heeft dat tot een botsing geleid met de Europese instellingen. Zo liep Polen een veroordeling op door het Europees Hof van Justitie. De oorlog in Oekraïne heeft de tegenstellingen wat verzacht. Polen is een buurland van Oekraïne, Wit-Rusland en Rusland en vangt veel vluchtelingen op. Warschau kan dus wat solidariteit gebruiken en ook de EU wil Polen niet voor het blok zetten. Hoeveel water de Poolse regering in de wijn wil doen, is evenwel nog niet duidelijk.