Bouwsector schreeuwt om arbeiders, staatssecretaris voor Asiel en Migratie Mahdi wil asielzoekers inzetten

Om alle bouw- en renovatieplannen in ons land uit te voeren zijn naar schatting 20.000 extra werknemers nodig in de bouwsector. Zowat elke functie is er een knelpuntberoep. Op allerhande manieren trachten bouwbedrijven gemotiveerde werkkrachten te lokken. En dat is ook staatssecretaris Mahdi niet ontgaan. 

Een paar maanden geleden lanceerde Mahdi een actieplan "Asielzoeker zoekt match". Bij Fedasil, de asieldienst die instaat voor de opvang van asielzoekers, richtte hij een nieuwe 'toekomstcel' op die zich specifiek richt op het activeren van asielzoekers.  Bedrijven in de buurt van asielcentra kunnen er terecht met vacatures die ze moeilijk ingevuld krijgen. Fedasil zoekt dan onder haar bewoners of er geschikte kandidaten zijn. Als er een match is, krijgt de asielzoeker eventueel een gerichte opleiding en ook begeleiding op de werkvloer.

Asielzoekers mogen in ons land vier maanden na het indienen van een dossier beginnen werken. Het duurt gemiddeld anderhalf jaar voor ze een eerste antwoord krijgen op hun vraag om bescherming. In die periode kunnen ze weinig anders doen dan wachten en dat weegt vaak zwaar. De kans is dus groot dat er wel wat asielzoekers zullen ingaan op een aanbod om te werken. "Veel van onze bewoners vragen om werk. Het geeft hen een beetje zelfwaarde terug en ze verdienen zelf hun boterham, wat iedereen ten goede komt", zegt Michael Kegels van Fedasil.

Ongeveer de helft van de asielzoekers krijgt uiteindelijk een beschermingsstatus, de anderen moeten het land verlaten. "Maar ook dan is het een goede investering", zegt Mahdi "wie mag blijven is door het werken al begonnen aan de integratie en wie terug moet naar het herkomstland neemt de werkervaring en extra competenties mee om daar verder te bouwen aan een toekomst."

"We kunnen de kandidaten in de asielcentra uitleggen welke jobs er allemaal zijn: afbraak, ruwbouw, pleisteren, dakwerken,... " somt Christophe Van Roy van Constructiv op, vertegenwoordiger van de sociale partners in de bouwsector "...en dan zorgt de VDAB voor een opleiding, anderen kunnen via een private opleiding aan de slag. Dat is een investering met de kans op verlies als de nieuwe werknemer een negatief antwoord krijgt op zijn asielverzoek. Maar we smeken om werknemers en in de asielcentra zitten heel wat enthousiaste jonge mensen, dus dat risico nemen we."

Het samenwerkingsakkoord tussen de asieldiensten en de bouwsector lijkt dus op het eerste gezicht een win-win voor iedereen. Een zeer beloftevol project, reageert Dries Lens die zich in zijn doctoraatsonderzoek aan de UA boog over arbeid en migratie. "Uit internationaal onderzoek blijkt hoe belangrijk het is om mensen snel te activeren."

Toch valt op hoe anders de visie op asielbeleid is op het Vlaamse en federale niveau. Dries Lens: "Het is frappant hoe dit initiatief haaks staat op de beslissingen van de Vlaamse regering. Asielzoekers behoren sinds maart 2022 immers niet langer tot de doelgroep van het inburgeringsbeleid: ze mogen dus wel werken maar geen cursussen maatschappelijke oriëntatie of Nederlands volgen. Dat houdt weinig steek."