Picknicks, parades en een Platinum Party: zo vieren de Britten het jubileum van Queen Elizabeth

Eigenlijk besteeg de jonge Elizabeth al op 6 februari 1952  de troon, maar omdat die datum ook de sterfdatum is van haar vader en het weer in Groot-Brittannië in februari ook niet echt uitnodigt tot straatfeesten, zijn de festiviteiten uitgesteld tot begin juni.  Voor het platina jubileum krijgen de Britten zelfs een extra "bank holiday" cadeau, op vrijdag 3 juni. Ook donderdag 2 juni is een vrije dag - verplaatst van eind mei - en dus hebben veel mensen vier dagen lang vrij. 

Op die 4 dagen zijn duizenden openbare evenementen gepland, niet alleen in de hoofdstad Londen maar ook in zowat elke stad en gemeente van het Verenigd Koninkrijk. De 96-jarige koningin zal haar deelname aan de feestelijkheden beperken, maar haar kinderen en kleinkinderen doen alle "landen" van het Verenigd Koninkrijk aan. Zo reist dochter Anne naar Schotland, haar jongste zoon Edward naar Noord-Ierland en kleinzoon William en zijn vrouw Kate naar Wales. 

De vierdaagse wordt op donderdagochtend 2 juni ingezet met "Trooping the Colour ", de officiële militaire parade ter ere van de verjaardag van de koningin. Die parade vindt elk jaar plaats in juni, van Buckingham Palace gaat het over "The Mall" naar St. James's Park, maar omwille van de coronapandemie is het de eerste parade in 3 jaar. Aan de stoet nemen meer dan 1400 militairen deel, en honderden paarden en muzikanten. 

Na de parade is het tijd voor de eerste "balkonscène" aan Buckingham Palace, maar nu al staat vast dat alleen "werkende leden" van het koningshuis en hun kinderen die eer te beurt valt. Dat wil zeggen dat prins Harry en zijn vrouw Meghan - die niet langer officieel deel uitmaken van de Britse koninklijke familie - niet welkom zijn. Ook Elizabeth's tweede zoon, Andrew, die zijn publieke functies heeft neergelegd na een zaak van seksueel misbruik, wordt zo ver mogelijk uit het zicht van de camera's gehouden. 

Donderdagavond worden de eerste van de duizenden vreugdevuren aangestoken. Dat zijn traditionele vuurkorven op hoge palen die elke avond tijdens de feestelijkheden zullen branden. In Londen staat er eentje aan Buckingham Palace, maar er staan er ook op andere iconische plekken zoals het kasteel van Edinburgh, de top van Ben Nevis, de hoogste berg in het Verenigd Koninkrijk, en de ruïnes van Stonehenge.

Op vrijdag 3 juni begint de dag met een private dankdienst voor de koningin in St. Paul's Cathedral, waar alle leden van de familie welkom zijn. Tijdens die dienst zal ook de "Great Paul" worden geluid, de grootste kerkklok van het land die manueel moet worden bediend en dus alleen op zeer bijzondere gelegenheden geluid wordt, zoals de begrafenis van Winston Churchill of het (eerste) huwelijk van kroonprins Charles. 

Op zaterdag 4 juni schakelt het feest een versnelling hoger. Dan is er een concert in Buckingham Palace, het zogenaamde "Platinum Party at the Palace " dat live wordt uitgezonden op de BBC. Vanaf 8 uur 's avonds delen wereldsterren en groepen als Queen (!), Diana Ross, Elton John, Duran Duran, Andrea Bocelli en anderen er samen met bekende acteurs en "celebrities" het podium tijdens een twee en een half uur durende show. Die zal volgens de organisatoren uitmunten in "state-of-the-art technologie en een verbazingwekkend podiumontwerp."

22.000 uitverkorenen mogen de show live bijwonen, 7500 van hen zijn zogenaamde "key workers", mensen uit de zorg of andere sectoren die ook tijdens de coronapandemie zijn blijven doorwerken, vrijwilligers en militairen. Het concert wordt ook uitgezonden op grote schermen in parken over het hele land. In heel wat steden en gemeenten zijn er vooraf allerlei evenementen gepland ter ere van de koningin, van zelfgemaakte taartenwedstrijden, bloemenshows, picknicks en concerten van lokale artiesten. 

Op zondag 5 juni is er 's middags de "Big Jubilee Lunch", in heel het land worden mensen aangemoedigd om samen met buren en familie te lunchen. In parken, volkstuintjes, straten en tuinen worden stoelen en tafels buitengezet, vlaggetjes opgehangen en barbecues aangestoken, allemaal in de hoop dat het weer wat meezit. Mensen die dat wilden konden vooraf gratis een pakket bestellen met tips voor een gezonde lunch en accesoires om de tafel mee te versieren. 

In de namiddag verhuist de focus weer naar het centrum van Londen voor een grote afsluitende parade, de "Platinum Jubilee Pageant". Dansers, muzikanten, en reuzenpoppen beelden de 70 jaar van Elizabeths regeerperiode uit. Zelfs de koninklijke gouden koets wordt van stal gehaald, maar de koningin zelf zal er niet inzitten. Geruchten doen de ronde dat de parade en het lange feestweekend zullen worden afgesloten met een tweede balkonscène, maar dat is nog niet bevestigd. 

Niet alleen de Britse straten en pleinen kleuren dezer dagen blauw-rood-wit, ook in de winkels en supermarkten is er een overaanbod aan "Jubilee memorabilia": theedoeken, keukenschorten, herdenkingsmunten, "biscuit tins" en sleutelhangers met een corgi, Elizabeths favoriete hondenras. Premier Johnson kondigde bovendien trots aan dat hij ter gelegenheid van het jubileum de "imperial measures" wil terugbrengen, het imperiale systeem dat "onder druk van de Europese Unie" zoals enkele kranten suggereerden, vervangen is door het metrische systeem.

Maar niet iedereen gaat even enthousiast aan het vlaggenzwaaien dit weekend. Sommige commentatoren op Twitter vergeleken de "overdadige bevlagging" van Londens drukke winkelstraten met nazi-Duitsland, iets wat bij nationalistische Britten in het verkeerde keelgat schoot. Hier en daar klinkt kritiek op de "extravagante uitgaven" voor het jubileum in tijden van crisis en onzekerheid. 

Vooral in Schotland is het enthousiasme eerder lauw. Schots parlementslid en woordvoerder van de Green Party Ross Greer zei: "Ik voel me bijzonder ongemakkelijk bij de enorme sommen belastinggeld die besteed worden aan het jubileum, terwijl miljoenen families het water aan de lippen staat door de stijgende levensduurte." Het stadsbestuur van Glasgow heeft er resoluut voor gekozen om niet deel te nemen aan de feestelijkheden. 

En dan blijft nog de vraag in hoeverre de 96-jarige vorstin zelf aanwezig zal zijn op haar feest. Door gezondheidsproblemen zijn haar verschijningen in het openbaar de laatste maanden op een hand te tellen, ze woonde een paardenshow bij en opende een nieuwe metrolijn in Londen. 

Deze "Platinum Jubilee", na de "Diamond Jubilee" en "Golden Jubilee" de voorbije decennia wellicht de laatste van de huidige koningin, doet de Britten ook nadenken over een toekomst zonder haar. Zelf scoort ze nog altijd erg hoog in de peilingen, maar haar zoon Charles is veel minder populair. Een recente peiling toonde aan dat de steun voor het koningshuis bij de 18- tot 24-jarigen gedaald is tot 31%, terwijl dat 2 jaar eerder nog 46% was. 

Een republikeinse groepering heeft in de aanloop naar dit jubileum dan ook een aantal opvallende affiches verspreid in het hele land. "Make Elizabeth the last." staat erop, met de hashtag #AbolishTheMonarchy. De meeste Britten zullen het zich dit lange feestweekend wellicht niet aan het hart laten komen. De eerste fans zaten op 1 juni al klaar langs het parcours op The Mall.