In het Archeocentrum in Velzeke zijn brokstukken van een Duits vliegtuig uit de Tweede Wereldoorlog in primeur te zien. Het gaat om een Heinkel HE 111. Het vliegtuig keerde net terug na een aanval in het Gentse, en stortte na een luchtgevecht neer in een veld in Zwalm. Dat gebeurde op 10 mei 1940, de eerste dag van WOII bij ons. Het verhaal wordt uit de doeken gedaan op een nieuwe tentoonstelling over luchtvaartarcheologie in Vlaanderen. Die opent morgen in het Archeocentrum in Velzeke, bij Zottegem.
Brokstukken van Duits vliegtuig dat neerstortte op eerste dag WOII in Zwalm in primeur te zien op expo
Op 10 mei 1940, op de eerste dag van de Tweede Wereldoorlog, keerde een Duitse bommenwerper terug van een aanval rond Gent. De Heinkel HE 111 stortte neer in een veld in Zwalm en de vier inzittenden stierven. Nu zijn er restanten, die dieper onder de grond zaten, van teruggevonden. Die zijn onderzocht en het resultaat van het onderzoek is in primeur te zien op de tentoonstelling "Over vliegen, vallen ... en opgraven! Luchtvaartarcheologie in Vlaanderen" in Velzeke.
Vliegtuiggevecht
An Vervliet, gedeputeerde van de provincie Oost-Vlaanderen, en bevoegd voor Erfgoed: "Het vliegtuig stortte neer na een echt vliegtuiggevecht. Het werd neergeschoten boven een veld in Zwalm. En er leven nog twee ooggetuigen die het zagen gebeuren." De vier overleden inzittenden zouden door een pastoor in ongewijde grond in Munkzwalm zijn begraven, omdat de man niet wist of het christenen waren of niet. De Duitse bezetter was daar niet blij mee.
Het Duitse vliegtuig stortte neer na een echt vliegtuiggevecht
Gedeputeerde An Vervliet
"Wanneer een vliegtuig neerstort, worden de zwaarste delen van het toestel dieper in de grond geboord. Het gaat bijvoorbeeld over de motor en het stuk waar de piloot in zit. Maar de romp en de vleugels van het vliegtuig zijn uit lichter materiaal gemaakt en die blijven op de grond liggen. Het zijn die zaken die meteen worden geborgen."
Magnetometer en metaaldetector
Over de stukken die dieper in de grond zaten, werd gewoon aarde over gegooid, zegt Vervliet: "Zo was de site mooi opgekuist." Naar aanleiding van de tentoonstelling nu besloten archeologen om op het terrein op zoek te gaan of er nog restanten dieper in de grond zaten. Met een magnetometer en een metaaldetector zocht men het terrein af. "En via ooggetuigenverslagen en zelfs via zaken die in de pers zijn verschenen, kunnen we te weten komen waar er zaken kunnen liggen."
Die zoektocht was een succes, want op de tentoonstelling kan je de overgebleven brokstukken van de motor, munitie en andere zwaardere delen van het originele vliegtuig bekijken en kan je het relaas van de ooggetuigen beluisteren. "En aan de hand van tekeningen tonen we hoe het vliegtuig er in zijn geheel uitzag", legt Vervliet uit.
Duif in ballon in 1784
De tentoonstelling "Over vliegen, vallen ... en opgraven! Luchtvaartarcheologie in Vlaanderen", in samenwerking met werkgroep BAHAAT, toont ook de luchtvaartgeschiedenis van Vlaanderen in zijn geheel. Andere speciale verhalen over een duif die in de lucht werd vervoerd, de eerste bemande vlucht, het eerste vliegtuig dat in België vloog en andere opmerkelijke verhalen zijn te zien in de expo. Die opent morgen tijdens de Archeologiedagen in de provinciale erfgoedsite Archeocentrum Velzeke, Zottegem en loopt nog tot en met 17 september 2023.

