Voor het eerst is videobewijs opgedoken van standrechtelijke executies door het regime van de Syrische president Bashar al-Assad. Het Amerikaanse persagentschap AP heeft fragmenten verspreid van een video die al enkele weken online circuleerde en geverifieerd is door onafhankelijke onderzoekers. Daarop is te zien hoe in een buitenwijk van Damascus mannen in burgerkleren in een kuil worden geduwd en worden doodgeschoten.
"Oude wonde gaat opnieuw open": video toont executies door regime van president Assad in Syrië
De video waar het Amerikaanse persagentschap AP enkele korte fragmenten van laat zien, circuleert sinds eind april op het internet, nadat de Nederlandse krant NRC (en de Britse krant The Guardian) het bestaan ervan naar buiten hadden gebracht.
De video duurt bijna zeven minuten en toont de executie van verschillende mannen. Op de beelden is te zien hoe de mannen, allen in burgerkleren en ongewapend, in een kuil worden geduwd en worden doodgeschoten. Daarna worden autobanden en benzine in de kuil gegooid en worden de geëxecuteerde mannen in brand gestoken.
De beelden zijn geverifieerd door twee onderzoekers van de Universiteit van Amsterdam. Ze konden achterhalen dat de beelden dateren van het voorjaar van 2013. Ze zijn gemaakt in Tadamon, een voorstad van de Syrische hoofdstad Damascus, aan de rand van de Palestijnse vluchtelingenwijk Yarmouk. De buitenwijk lag jarenlang op de frontlijn en werd vanaf 2013 onderworpen aan een blokkade door het regeringsleger.
De onderzoekers slaagden er ook in een van de daders te identificeren als een officier van de beruchte afdeling 227 van de militaire inlichtingendienst. Ook verschillende slachtoffers zijn herkend door hun familieleden. Een van hen was Wassim Siyam, een 39-jarige Palestijn uit Yarmouk.
Het is de eerste keer sinds het uitbreken van de Syrische oorlog in 2011 dat videobewijs opduikt van executies door het regime van de Syrische president Bashar al-Assad. Maar dat de Syrische militaire inlichtingendienst op grote schaal burgers vermoordt, is eerder al gebleken uit foto's.
In 2013 smokkelde een voormalige fotograaf van de inlichtingendienst, met de schuilnaam "Caesar" tienduizenden foto's het land uit. Ze dateren van maart 2011 tot augustus 2013 en getuigen van systematische folteringen en moorden in Syrische gevangenissen. De foto's dienden onder meer als bewijsmateriaal in een proces tegen een hoge officier van het Syrische regime dat vorig jaar plaatsvond in de Duitse stad Koblenz.
"Amnestie"
Enkele dagen nadat de executievideo op het internet was gaan circuleren, kondigde het Syrische regime aan dat het honderden gevangenen amnestie zou geven. Families kwamen naar busstations in Damascus, hopend dat ze vermiste familieleden zouden terugzien. Mensenrechtenorganisaties schatten dat uiteindelijk slechts 250 mensen vrij kwamen en zagen de amnestie vooral als een manier om de aandacht af te leiden van de executievideo.
Volgens de mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch zijn 102.207 mensen vermist sinds het begin van de oorlog in Syrië. Het merendeel, 86.792 mensen, zou "verdwenen" zijn in gevangenissen van het regime.
"Telkens er nieuwe dingen aan het licht komen, gaat de wonde opnieuw open", reageert een andere Syrische getuige, een man wiens broer al jarenlang vermist is, bij het persagentschap AP.
