Finland heeft beslist om lid te worden van de NAVO, het westerse militaire bondgenootschap. Het parlement moet de beslissing van de regering nog goedkeuren, maar dat lijkt een formaliteit. Ook Zweden is een stap dichterbij het NAVO-lidmaatschap gekomen. De sociaaldemocratische regeringspartij heeft daar vanavond haar steun voor uitgesproken. Alle 30 NAVO-leden moeten instemmen met nieuwe leden. Alleen Turkije ligt nog dwars, maar NAVO-secretaris-generaal Jens Stoltenberg heeft er vertrouwen in dat het tot een consensus komt.
Finland gaat officieel NAVO-lidmaatschap aanvragen, Zweedse regeringspartij zet licht op groen
Sara Van Poucke
Gepubliceerd:
Bijgewerkt:
"Dit is een historische dag, het begin van een nieuw tijdperk", zei president Sauli Niinistö op een persconferentie, samen met premier Sanna Marin. Finland heeft een lange geschiedenis van militaire neutraliteit, maar na de Russische invasie in Oekraïne groeide de steun van de bevolking om lid te worden van de NAVO. Finland deelt een 1.300 kilometer lange grens met Rusland.
De beslissing om een formele aanvraag voor het NAVO-lidmaatschap in te dienen, komt dus niet als een verrassing. De voorbije dagen hadden de Finse president Sauli Niinistö en premier Sanna Marin zich al uitgesproken voor een toetreding tot de NAVO. Gisteren sprak de sociaaldemocratische regeringspartij van premier Marin haar steun uit voor de kandidatuur.
"We hopen dat het parlement de komende dagen de beslissing om toe te treden tot de NAVO bevestigt", zei premier Sanna Marin tijdens de persconferentie. "Ze zal gebaseerd zijn op een duidelijk mandaat."
Zweedse sociaaldemocraten spreken steun uit
Ook Zweden, dat net als zijn buurland een lange geschiedenis heeft van neutraliteit in tijden van oorlog heeft, gaat zo goed als zeker officieel vragen om lid te worden van de NAVO.
De Zweedse sociaaldemocratische partij van premier Magdalena Andersson heeft vanavond haar steun voor het NAVO-lidmaatschap uitgesproken, op voorwaarde dat er geen kernwapens of permanente NAVO-basissen op het Zweedse grondgebied komen. Op die manier valt het lidmaatschap van de NAVO volgens de premier te verenigen met het Zweedse streven naar een wereld zonder kernwapens.
"Aansluiten bij de NAVO is het beste voor de veiligheid van Zweden en de Zweedse bevolking", zei premier Andersson op een persconferentie. "We geloven dat Zweden nood heeft aan de formele veiligheidsgaranties die samengaan met lidmaatschap van de NAVO. "Als Zweden het enige land aan de Baltische Zee zou zijn dat geen lid is van de NAVO, zouden we zeer kwetsbaar zijn."
De sociaaldemocraten in Zweden breken met het verleden. Ze waren lang tegenstander van toetreding tot de NAVO en vonden dat Zweden, dat al ruim 200 jaar neutraal is, onpartijdig zou moeten blijven bij gewapende conflicten. Maar sinds de Russische aanval op Oekraïne gingen ook in Zweden stemmen op om toe te treden tot de NAVO.
Ook de sociaaldemocraten zijn nu dus voor aansluiting bij de alliantie, waarmee zich een meerderheid aftekent in het parlement. Dat debatteert morgen over het NAVO-lidmaatschap. Premier Andersson wil zich daar verzekeren van een uitgebreide parlementaire steun vooraleer met de regering de beslissing te nemen.
Stoltenberg gelooft in akkoord met Turkije
Nu de formele aanvraag van Finland wordt ingediend, kan het proces om lid te worden op gang worden gebracht.
Alle 30 NAVO-leden moeten instemmen met het lidmaatschap. Eerder had de Turkse president Recep Tayyip Erdogan aangegeven dat hij tegen een aansluiting van Zweden en Finland is omdat die landen onderdak zouden bieden aan "terroristische organisaties" (waarmee Erdogan doelt op Koerdische organisaties als de PKK).
De Finse president Niinisto heeft vandaag gezegd dat hij bereid is om zijn Turkse ambtsgenoot te ontmoeten om over diens bezorgdheden te praten. Secretaris-generaal van de NAVO Jens Stoltenberg zegt er vertrouwen in te hebben dat de NAVO-leden een compromis zullen vinden met Turkije, dat volgens hem niet de intentie heeft om de toetreding van Finland en Zweden tegen te houden.
Nog volgens Stoltenberg zal de NAVO de veiligheid van Finland en Zweden garanderen, ook als ze nog niet formeel lid zijn van het westerse militaire bondgenootschap.
De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Antony Blinken deelt het vertrouwen dat de 30 NAVO-leden een consensus zullen vinden. "De VS zullen Zweden en Finland krachtig steunen, als zij ervoor kiezen om het lidmaatschap van de NAVO aan te vragen", zei Blinken ook.
