Al 5.000 jaar voor de stenencirkel van Stonehenge in het zuiden van Engeland werd opgericht, was er al veel menselijke activiteit rond het wereldberoemde monument. Dat blijkt uit onderzoek van de UGent. Samen met collega's van de universiteit van Birmingham hebben de Gentse onderzoekers de bodem van de site de voorbije 10 jaar onderzocht. Ze ontdekten dat er 10.000 jaar geleden, na het einde van de ijstijd, al jager-verzamelaars actief waren.
Onderzoekers UGent ontdekken sporen rond Stonehenge die 5.000 jaar ouder zijn dan monument
De archeologische site van Stonehenge, in het zuiden van Engeland, bestaat uit een cirkel van grote stenen of megalieten. Die stenen zouden al 5.000 jaar oud zijn. Een onderzoeksgroep met enkele medewerkers van de UGent heeft nu sporen ontdekt die veel ouder zijn dan alles wat er tot nog toe is opgegraven.
Onderzoekers UGent ontdekken sporen van veel ouder verleden in Stonehenge
Het zijn de bodemscans van bio-ingenieur Philippe De Smedt die de geheimen in de bodem hebben prijsgegeven: “We hebben in Stonehenge ongekende prehistorische sporen ontdekt, die teruggaan tot het einde van de laatste ijstijd, zo’n 10.000 jaar geleden”, vertelt professor De Smedt.
Van Sinaai tot Stonehenge
De eerste stappen van het onderzoek zijn in 2014 gezet in Sinaai, waar De Smedt met quad en bodemscanner naartoe trok. Die scanner ontwikkelde hij zelf, om op een nieuwe manier aan archeologie te doen: via 3D-reconstructie van de bodem. Een ritje over het terrein levert meteen een heleboel informatie op over het landschap ten tijde van de middeleeuwen.
“Deze bodemsensor kan ondergrondse magnetische en elektrische variaties tegelijk opmeten”, legt Philippe uit. “Zulke variaties bevatten informatie over natuurlijke bodemlagen, maar ook over menselijke activiteit. We kunnen in de scans bijvoorbeeld sporen van greppels en kuilen terugvinden, of aflezen waar zaken verbrand werden, omdat de bodemlagen daardoor verstoord zijn.”
Samen met collega’s van de vakgroep Archeologie deed De Smedt enkele gerichte opgravingen: De kaarten van de bodemscanner legden ze samen met archeologische data. Zo slaagden ze erin om het landschap van Klein Sinaai ten tijde van de middeleeuwen integraal in 3D te reconstrueren.
Het onderzoek werd opgemerkt, en bleek het perfecte opstapje naar het grotere werk: Stonehenge. In totaal brengen de onderzoekers een gebied van 2,5 vierkante kilometer nauwgezet in kaart.
Ze slaan de handen in elkaar met de Gentse vakgroep Geologie en de Universiteit van Birmingham. Samen wil het team onderzoeken welke sporen uit de prehistorie tot nu toe verborgen bleven voor de vele archeologen die het landschap bestudeerden.
We hebben menselijke activiteit ontdekt die tot 10.000 jaar teruggaat. Vlak na het einde van de laatste ijstijd toen jagers doorheen het landschap trokken
Uitzonderlijk onderzoek
Stonehenge is één van de meest onderzochte archeologische sites ter wereld. Dat de UGent daar toch nog een ontdekking heeft gedaan, is opvallend zegt professor De Smedt: "Je hebt daar een onderzoekstraditie die eeuwen teruggaat. Maar de focus lag altijd op de monumenten."
"Onderzoeken wat er zich tussen de stenen bevindt, is uitzonderlijk. Vooral dan de ontdekking dat we menselijke activiteit hebben ontdekt die tot 10.000 jaar teruggaat. Vlak na het einde van de laatste ijstijd toen de jager en verzamelaar doorheen het landschap trok. Daar hebben we echt structuren van ontdekt, en dat is een heel nieuw gegeven."
De Smedt heeft met het team van UGent een nieuwe basiskaart gemaakt van de site van Stonehenge. Die zal gebruikt kunnen worden voor verder onderzoek.
Regionaal nieuws uit Oost-Vlaanderen
Gepubliceerd:
