Uit een onderzoek in opdracht van de actiegroep Grondrecht blijkt dat in ook in Groot-Antwerpen veel mensen te hoge concentraties PFAS in het bloed hebben. Dat schrijft De Morgen. Het onderzoek, bevat 25 stalen. Niet veel, geeft Grondrecht toe, maar het zou wel voldoende indicatie moeten zijn voor de overheid om een breder onderzoek op poten te zetten.
Ook in Groot-Antwerpen zit er te veel PFAS in het bloed
Er zijn tot nog toe wel wat onderzoeken geweest naar de PFAS-waarden in het bloed van mensen uit Zwijndrecht, de locatie van de omstreden chemiereus 3M. Het eerste kwam er op initiatief van Grondrecht, toen uit tien stalen bleek dat veel omwonenden te hoge PFAS-waarden in het bloed hebben.
Representatief of niet?
Was dat een representatief onderzoek? Wellicht niet. Maar de alarmerende resultaten lagen wel mee aan de basis van een breder, door de overheid opgezet, onderzoek. Met een kleine 800 stalen wél representatief en met even alarmerende resultaten: de waarden in het bloed van de omwonenden van 3M zijn veel en veel te hoog.
Bij Grondrecht, dat het onderzoek bestelde bij de Amsterdamse PFAS-expert Jacob De Boer, hopen ze op eenzelfde effect: dat de overheid een onderzoek buiten de perimeter van 5 kilometer op poten zet. Een onderzoek in Groot-Antwerpen dus, wat betekent: Linkeroever, Antwerpen-Noord, Borgerhout, Edegem, Merksem en Berchem.
"Wij hebben dit onderzoek gedaan", zegt Eva Frooninckx van Grondrecht, "en blijkt dat er niet enkel een probleem is op Linkeroever, maar ook op Rechteroever, in heel Groot-Antwerpen zelfs. 52 procent van de proefpersonen heeft te hoge waarden in het bloed."
Die zijn niet van eenzelfde schrikbarende niveau als bij de directe omwonenden. Uit eerder onderzoek bleek dat die bloedwaarden hadden die tot honderden microgram per liter konden oplopen. Nu gaat het over waarden tot 38 microgram. Waarbij de stelregel is: hoe dichter bij de fabriek en hoe langer je daar woont, hoe hoger het getal.
Maar het gaat wel nog altijd over te hoge waarden, die de Europese EFSA-norm overschrijden, en uiteraard ook de (wat mildere) HBD1 en HBD2-normen die in België gehanteerd worden. Dan is het percentage te hoge waarden ongeveer zestig procent.
Ook in Groot-Antwerpen zouden mensen te hoge PFAS-waarden in bloed hebben
Schiet de overheid tekort?
Vandaar dat Grondrecht nu vraagt dat de overheid ook in Groot-Antwerpen gaat onderzoeken. Frooninckx: "Ook mensen buiten Zwijndrecht en buiten de perimeter van 5 kilometer moeten zich kunnen laten testen. Dit onderzoek wijst uit dat ook zij het risico lopen op gezondheidsproblemen."
En ook nog om een andere reden schiet het onderzoek van de overheid tekort, zo klinkt het: het is geen epidemiologisch onderzoek dat een causale link tussen vervuiling en gezondheidsproblemen kan aantonen. Dat is nodig om de schade te kunnen verhalen op 3M. Grondrecht vraagt dat er ook een epidemiologisch onderzoek gevoerd wordt door het Agentschap Zorg en Gezondheid. De bevoegde minister daarvoor is de Vlaamse minister van Welzijn Wouter Beke (CD&V).
Antwerpen vraagt uitgebreide bloedtesten
Ook Antwerps schepen voor gezondheid Els Van Doesburg (N-VA) pleit voor meer bloedtesten door het Vlaams Agentschap Zorg en Gezondheid. "We gaan als stadsbestuur de resultaten van Grondrecht opvragen. Het is belangrijk dat de mensen op rechteroever duidelijkheid krijgen. Hebben hun waardes bijvoorbeeld ook iets te maken met de locatie waar ze wonen, in de buurt van brandweerkazerne? Wij willen dat er relevante grote steekproeven komen", zegt Van Doesburg op Radio 2.
Alle inwoners van Linkeroever die dat wil kunnen hun bloed laten testen op PFOS. Iedereen op rechteroever testen, is praktisch onhaalbaar. Daarom vroeg de stad Antwerpen vorige zomer al ruime steekproeven aan het Agentschap Zorg en Gezondheid. "Ik zie niet in waarom ze nu niet op onze vraag zouden ingaan", besluit Van Doesburg.
Regionaal nieuws uit Antwerpen
Gepubliceerd: