Vandaag begint de eerste ronde van de Koningin Elisabethwedstrijd voor cello; vanavond al is de enige Belgische celliste aan de beurt: Stéphanie Huang. Wat gebeurt er in de komende vier weken, voor we op 4 juni weten wie de winnaar is? Welke kandidaten zijn er? Wat spelen ze? Hoe kun je de wedstrijd volgen en wie zijn "De Zes"? Je leest het hier.
Koningin Elisabethwedstrijd voor cello gaat van start: wat moet je weten over deze eerste post-corona-editie?
Kristien Bonneure
Gepubliceerd:
Mét publiek en zonder beperking qua aantal deelnemers: dit is weer een gewone Koningin Elisabethwedstrijd met alles erop en eraan. Je kan live gaan kijken en luisteren in Flagey en Bozar in Brussel, of thuis rustig alles volgen via de vele VRT-kanalen en de sociale media. Voor veel liefhebbers zijn de komende weken het hoogtepunt van het muzikale jaar. Wat moet je weten over deze editie? We zetten wat informatie op een rijtje.
Hoeveel cellisten doen er mee?
Uit 152 video-inzendingen heeft de jury al een eerste selectie gemaakt. 68 cellisten werden toegelaten tot de eerste publieke ronde. Daarvan doen er 66 effectief mee. Ze komen uit alle windstreken, van Albanië tot Australië. De Verenigde Staten en Korea zijn het sterkst vertegenwoordigd. Vier cellisten hebben de Nederlandse nationaliteit. De jongste muzikant is 18, de oudste wordt 30. Dat is meteen ook de maximumleeftijd.
Zijn er Belgen bij?
Er is één kandidate uit ons land: de 26-jarige Stéphanie Huang uit Henegouwen, die in Parijs en aan de Muziekkapel Koningin Elisabeth in Waterloo studeert. Bijzonder is dat zij de zus is van Sylvia Huang, die in 2019 een mooi resultaat boekte op de Koningin Elisabethwedstrijd voor viool. Sylvia eindigde bij de laatste twaalf en won ook de publieksprijs.
Doen er cellisten uit Oekraïne mee? Uit Rusland?
Er is één kandidaat uit Oekraïne, Aleksey Shadrin. Op de dag dat de oorlog begon in Oekraïne had hij een concert moeten spelen in Kiev. In de plaats sloeg hij op de vlucht met niet veel meer dan zijn cello. Drie Russische cellisten nemen ook deel. Begin maart al liet de Koningin Elisabethwedstrijd weten dat iedereen welkom was, ongeacht hun nationaliteit. De volledige verklaring van de wedstrijd naar aanleiding van de oorlog in Oekraïne kun je hier lezen.
Wat spelen ze?
De wedstrijd verloopt in drie stappen:
de eerste ronde met alle 66 kandidaten (9-14 mei)
de halve finale met 24 cellisten (16-21 mei)
de finale met de laatste 12 (30 mei-4 juni)
Telkens spelen ze een programma dat bestaat uit verplichte werken én muziekstukken naar eigen keuze. Er zijn van die bekende cellofavorieten. Reken maar dat we in de finaleweek vaak concerti van Dvorak, Saint-Saëns, Elgar of Sjostakovitsj zullen horen.
In de eerste ronde spelen de kandidaten met pianobegeleiding, in de halve finale komt daar het Orchestre Royal de Chambre de Wallonie bij, met als dirigent Vahan Mardirossian, in de finale het Brussels Philharmonic o.l.v. Stéphane Denève.
De kandidaten krijgen ook gloednieuwe verplichte stukken voor de kiezen, hedendaagse klassieke muziek, speciaal gecomponeerd voor de wedstrijd. Voor de halve finale is dat “Wie aus der Ferne” van de Belgische componist Daan Janssens. Voor de finale moeten de cellisten op één week tijd een werk van de Duitser Jörg Widmann instuderen. Daarvoor gaan ze zoals bekend in afzondering in de Muziekkapel Koningin Elisabeth, een prestigieuze muziekschool in Waals-Brabant.
Zijn er nog coronabeperkingen?
Covid had de voorbije jaren een enorme impact op het hele cultuurleven, en al zeker op een evenement met veel buitenlandse deelnemers als de Koningin Elisabethwedstrijd. In 2020 werd die gewoon geschrapt en de editie voor piano vorig jaar verliep met de helft minder deelnemers en zonder publiek. Orkestleden moesten op grote afstand van elkaar spelen. Die toestanden zijn verleden tijd: dit jaar is een gewone wedstrijd met alles erop en eraan. Hoewel de kandidaten bij het begin wel een PCR-test moesten afleggen.
Cello, is dat nieuw in de Koningin Elisabethwedstrijd?
De KEW, dat was jarenlang afwisselend viool, piano en zang. Daar is recent ook cello bij gekomen; deze wedstrijd is nog maar de tweede voor dat instrument. Het eerste concours voor cellisten in 2017 werd gewonnen door een Fransman, Victor Julien-Laferrière.
Was er ooit al een Belgische winnaar?
Nog nooit heeft een Belgische muzikant(e) de wedstrijd gewonnen, of het nu voor piano, viool, zang of cello is. Tweede prijzen hebben we wel al behaald: sopraan Jodie Devos in 2014, tenor Thomas Blondelle in 2011, violist Lorenzo Gatto in 2009 en violist Yossif Ivanov in 2005. Toen er nog een categorie voor componisten was (tot 2012), waren er wel Belgische winnaars: Albert Delvaux, Paul Baudouin-Michel, Dirk De Nef, Piet Swerts, Peter Swinnen, Boudewijn Cox, , Hans Sluijs en Jeroen D'hoe.
De Koningin Elisabethwedstrijd, voor jonge oren?
De kandidaten voor de Koningin Elisabethwedstrijd zijn jong; het publiek doorgaans een stukje ouder. Alhoewel. Even voorstellen: "De Zes": Stanzi, Ceres, Gave, Emiel, Merel en Jacob zijn zes jonge cellostudenten uit Vlaanderen die de wedstrijd van uur tot uur volgen. Ze brengen daar voor de VRT verslag van uit op sociale media en op radio en televisie. Op het eind van elke finaleavond zijn ze ook zelf te horen op cello, met covers van bekende nummers.
Hoe kun je de wedstrijd volgen?
De concerten van de eerste ronde (9 tot 14 mei) worden gestreamd op de website van de Koningin Elisabethwedstrijd. Voor de halve finale (16-21 mei) en de finale (30 mei-4 juni) zit je op de eerste rij op de VRT: de optredens worden rechtstreeks uitgezonden op VRT NU , Klara, Klara.be, de Klara-app, Canvas en het kanaal van Ketnet. Met als presentatoren Katelijne Boon en Nicole Van Opstal en tijdens de finaleweek reporter Clara De Decker. En veel interessante gasten.
