Het is Internationale Dag van de Geleidehond: "De vraag naar meer honden blijft groot"

Twee personen op 100 krijgen te maken met een visuele beperking,  het is dus niet verwonderlijk dat er veel geleidehonden nodig zijn. Om geleidehonden te kunnen opleiden, beginnen de pups hun eerste levensjaar bij een pleeggezin. Zonder pleeggezinnen kunnen de centra geen honden opleiden voor de mensen die er nood aan hebben. 

Als je binnenwandelt in het Belgisch centrum voor Geleidehonden VZW in Tongeren waan je jezelf in een gewone huiskamer waar er een aantal honden op hun gemak in mandjes liggen. Nochthans zijn ze aan het werk. Ze moeten leren om in een huiselijke situatie mensen te helpen.

De superheld onder honden is meer dan een hulpmiddel, ze worden getraind om een verlengde te zijn van hun toekomstig baasje. Een verkeerd geparkeerde wagen, vuilniszakken of een fiets op de stoep bijvoorbeeld, ontlopen anderen met gemak, maar voor een slechtziende of blinde persoon vormen deze obstakels een hindernissenparcours. Een geleidehond ontwijkt deze obstakels, geeft stoepranden aan en brengt zijn baasje op commando naar een bushalte, een trap, een zebrapad of een vrije zitplaats. Op die manier maakt de hond het navigeren een stuk eenvoudiger voor mensen met een visuele beperking. Bij onverwachte hindernissen of gevaarlijke situaties zoekt de hond ook naar een alternatief om de route verder te kunnen zetten.

Het zijn slimme, maar dure beestjes. In vzw Belgisch Centrum voor Geleidehonden in Tongeren worden deze honden opgeleid van puppy tot geleidehond en daar hangt een prijskaartje tussen de 20.000 en 30.000 euro aan vast. 

"Niet zomaar elke hond heeft hier ook een gave voor. Ze moeten medisch geschikt zijn en over de juiste attitude beschikken. M.a.w. héél pienter en vooral héél geduldig zijn" aldus Marc Ceyssens, trainer geleidehonden van het BCG. "In vergelijking met een assistentiehond kàn en mag een geleidehond ook geen fouten maken, ze zijn de "uniefhonden" onder de honden" vult Miek Uyttendaele aan. De honden moeten elke situatie en omgeving aankunnen en mogen volgens de wetgeving ook nergens geweigerd worden. 

Na 8 weken verhuizen de aangekochte of zelf gekweekte pups naar een pleeggezin, daar leren ze alle basiscommando’s en worden ze verder gesocialiseerd. 

Na ongeveer een jaar start de hond zijn opleiding in het trainingscentrum. Eerst wordt er verder gewerkt aan de basiscommando’s zoals zit, lig, maar ook ‘touch’ waarbij de hond zelf contact zoekt met het baasje door hem of haar aan te raken. Zo hoeft het baasje niet in de wilde weg rond te zwaaien om de hond te vinden. Ze leren vooral dat ze een geheel vormen met hun instructeur wanneer ze hun harnas dragen. Ze leren ook obstakels vermijden en aangeven. En verder wordt er intens gesleuteld aan gewenning van prikkels. 

Belangrijk om te weten is dat de honden niet mogen afgeleid worden, hierdoor kunnen ze hun baasje in gevaar brengen. Je mag dus enkel contact maken met het baasje als je ze ergens tegenkomt. 

Een andere uitdaging voor de honden is als ze een commando moeten weigeren bij een gevaarlijke situatie. Als de geleidehond gebruiker vraagt om door te lopen en de straat over te steken op het moment dat er een auto of een fietser aankomt, dan moet de hond dit commando weigeren. Hij doet dit door te blijven wachten of door zichzelf voor de persoon te plaatsen, waardoor de persoon merkt dat het niet veilig is. 

Het volledige traject tot geleidehond duurt gemiddeld 2 jaar, waarvan 6 tot 8 maanden opleiding in het centrum. De rassen waar ze voornamelijk mee werken zijn labradors en golden retrievers.

Na de intensieve training wordt de hond gematcht aan het toekomstig baasje en start zijn werk als geleidehond. Ze worden samen in het centrum getraind en ook in de thuis situatie van het baasje worden ze goed opgevolgd. Geleidehonden werken gemiddeld zo’n 8 jaar.