Parket vraagt straffen van 18 tot 60 maanden cel voor 18 Reuzegommers: "Men had kans om tijdig in te grijpen"

Naast de gevangenisstraffen vraagt de openbare aanklager ook om een geldboete van 1.000 euro (in de praktijk vermenigvuldigd met 8) op te leggen en dat alle beklaagden voor 5 jaar uit hun rechten zouden worden ontzet. Dat betekent onder meer dat ze gedurende die periode geen openbaar ambt zouden kunnen uitoefenen. De preses (voorzitter van de studentenclub) en de schachtentemmer (die een groot aandeel had in de doop) wil de aanklager het zwaarst gestraft zien, met respectievelijk 50 en 60 maanden.

De openbare aanklager ziet naar eigen zeggen "weinig schuldbesef" bij verschillende beklaagden van Reuzegom, volgens hem hadden de deelnemers aan het doopritueel destijds ook wel degelijk tijdig kunnen ingrijpen om de dood van Sanda Dia (en de verwondingen van de twee andere schachten) te voorkomen.

"We denken dat geen van de beklaagden had gewild dat de doop zo zou aflopen. Dat neemt niet weg dat er aantal handelingen zijn gesteld die brutaal, gruwelijk en soms mensonterend zijn en die tot de dood van een jongeman hebben geleid en tot verwondingen bij anderen. Het is evident dat hiervoor verantwoording moet afgelegd worden tegenover de samenleving en de nabestaanden", klonk het.

Nog volgens het openbaar ministerie wisten de schachten die gedoopt wilden worden wel dat het zwaar ging zijn, maar niet zo zwaar, en hadden ze eigenlijk niet de mogelijkheid om te stoppen.

Eerder vandaag kwamen naast de beklaagden van Reuzegom ook de twee schachten die samen met Sanda Dia het doopritueel ondergingen (en ook in het ziekenhuis belandden) aan het woord in de rechtszaal. Op de ochtend van de tweede dag van de doop hadden de drie het al moeilijk, zo blijkt. "We zijn met een wazig en verdwaasd gevoel wakker geworden", getuigde één van hen. Sanda Dia had het toen wel al het moeilijkste van de drie. "We probeerden hem op te peppen want we wilden er met zijn drieën door geraken, maar veel reactie kwam er niet." 

Later op de dag ging de doop verder bij een blokhut. Daar moesten de schachten een put graven. Sanda Dia kon niet meer, getuigden de medeschachten. "Hij werd eventjes weggebracht en kwam wat later een stuk beter terug nadat hij iets te eten en te drinken had gekregen", klonk het.

Een cruciale fase van de doop was toen de schachten een levend visje moesten opeten en het weer moesten uitbraken door vissaus te drinken. “Ik heb daarbij valsgespeeld. Bij Sanda duurde het langer dan bij ons, hij had er veel moeite mee”, aldus de eerste schacht die aan het woord kwam. Ook de andere schacht heeft naar eigen zeggen valsgespeeld door te doen alsof hij de vissaus dronk. 

Na de vissaus moesten de jongemannen terug in een put met koud water kruipen. “De eerste momenten was Sanda nog relatief oké, maar na enkele minuten begon hij een geluid te maken en ging hij plots pijlsnel achteruit. We hebben toen op hem ingepraat. Daarna zijn er mensen bij gekomen en gaven we aan dat Sanda vreemd deed.” Daarop werd Sanda uit de put gehaald en bij het kampvuur gelegd om op te warmen. Wat later werd Sanda Dia door enkele Reuzegommers naar een ziekenhuis gebracht.

Op de eerste procesdag vorige vrijdag werden al 11 van de 18 beklaagden ondervraagd door de rechter. Vandaag kwamen de 7 anderen nog aan bod. De eerste Reuzegommer ("Shrek") die aan het woord kwam, bood eerst zijn excuses aan aan de familie en vrienden van Sanda Dia.

Hij gaf toe dat Dia het op de tweede doopdag duidelijk moeilijk had en dat hij hulp nodig had om zich aan te kleden 's ochtends. Volgens hem heeft Sanda Dia later die dag wel geholpen bij het graven van de put waar hij samen met twee andere schachten in moest plaatsnemen. Op dat moment reageerde de vader van Sanda Dia erg emotioneel: "Hij liegt, hij liegt. Ze liegen allemaal", riep hij. Daarop verliet hij de zaal eventjes om te bekomen.

Ook de andere beklaagden betuigden hun spijt. "Mochten we de tijd kunnen terugdraaien, zouden we niet twijfelen", klonk het. Een van hen gaf aan dat hij tijdens zijn eigen doop ook buiten bewustzijn is geraakt, maar er weer bovenop kwam. "Hoe stom en onnozel het nu ook klinkt, uiteindelijk ben je trots dat je de doop hebt doorstaan", legde hij uit. Waarom heeft hij dan tijdens het doopjaar van Sanda de schachten zaken aangedaan die hij zelf ook niet leuk had gevonden, wierp de rechter hem toe? "Dat vraag ik mij zelf ook af", luidde de reactie.

Tijdens zijn verhoor vertelde Reuzegommer "Pronker" emotioneel over de impact die het overlijden van Sanda Dia ook heeft gehad op zijn eigen leven. "Vroeger had ik een sociaal geëngageerd leven, nu ben ik nergens nog welkom. Ik zal ermee moeten leren leven, maar ik kan niet leven met het idee dat mensen denken dat het met kwaad opzet is gebeurd."

De vierde beklaagde die vandaag aan het woord kwam, gaf aan dat het volledig misgeslopen is met de cultuur van het clubleven. "Grenzen vervagen, ook door je eigen doop. Je eigen grenzen worden pervers. Er zijn jaren foute lessen getrokken uit de dopen, namelijk dat mensen maar tegen een stootje moeten kunnen." Hij gaf ook aan dat hij tijdens de fatale doop nog Aquarius "in de mond van Sanda Dia" had proberen te spuiten, "maar dat lukte niet goed. Dat is het moment dat ik dacht dat het niet meer klopte".

De Reuzegommers gaven vandaag zo goed als allemaal wel aan dat ze niet meer weten wie er precies bij de proef met de vissaus aanwezig was, die Sanda Dia uiteindelijk fataal werd. De meesten verklaarden ook dat schachten kunnen aangeven wanneer ze willen stoppen met de doopproeven. Al is het de vraag of Sanda Dia nog in staat was om dat aan te geven. "Gaf Sanda een vorm van gereutel of doodstrijd?", vroeg de rechter aan de voorlaatste Reuzegommer die werd verhoord. "Nee, anders hadden we meteen ingegrepen", aldus de beklaagde, al gaf hij wel aan dat Sanda wel een "geluid maakte".

De voorlaatste Reuzegommer kon overigens niet eenduidig antwoorden op de vele vragen van de voorzitter van de rechtbank. Hij kreeg ook een vraag van  de advocaat van de vader en broer van Sanda. "Bent u een racist?" De advocaat verwees naar een filmpje dat was teruggevonden op de gsm van de beklaagde waarin werd gezongen "handjes kappen, de Congo is van ons". 

"Dat maakt van mij geen racist", antwoordde de Reuzegommer. "Daar hebben we een andere mening over", repliceerde de advocaat. In de voormiddag al wees advocaat Sven Mary een van de beklaagden erop dat er in de geschiedenis van Reuzegom wel heel weinig mensen van andere origine (Afrikaanse roots) lid geweest zijn van de studentenclub. "Maar ik heb niet het gevoel dat ik ooit harder ben aangepakt omwille van mijn donkere huidskleur", aldus de Reuzegommer.

Na de ondervraging van de Reuzegom-beklaagden blijven er wel enkele onduidelijkheden, omdat de Reuzegommers niet altijd even eenduidig antwoordden. Zo is het niet duidelijk of en wie er geaarzeld zou hebben om Sanda Dia naar het ziekenhuis te brengen. Een Reuzegommer die zich verzet zou hebben, antwoordde vandaag dat hij "die discussie grotendeels gemist heeft", omdat hij in de wagen zat waarin Sanda Dia was gelegd om hem te verwarmen.

Ook over de professor geneeskunde die de Reuzegommers op straat in Leuven had aangesproken op de toestand van de schachten, bleven de beklaagden behoorlijk vaag. In hun getuigenis voor de rechtbank gaven de medeschachten van Sanda Dia wel aan dat ze de professor zelf hadden geantwoord dat ze in orde waren. "Sanda antwoordde wel niet meteen, maar zei uiteindelijk toch 'ja ja ça va'".

Ten slotte was er ook discussie over de foto van een roerloze Sanda Dia die door een Reuzegommer werd genomen, en dan vooral over het tijdstip van die foto. Volgens de verdediging klopt het niet dat die foto al een tweetal uur voordat Dia naar het ziekenhuis werd overgebracht, is genomen.

Deze tweede procesdag begon overigens met heel wat discussie over de herkwalificatie waarvoor de beklaagde Reuzegommers nu precies  terechtstaan. De eerste procesdag vorige vrijdag eindigde namelijk met een opmerkelijk voorstel van de rechter. De 18 beklaagden – voormalige leden van studentenclub Reuzegom - die terechtstaan voor de dood van Sanda Dia werden aanvankelijk aangeklaagd voor het  "toedienen van stoffen met de dood tot gevolg" (voor Sanda Dia) en het "toedienen van stoffen met arbeidsongeschiktheid tot gevolg" (voor de twee studenten die samen met hem gedoopt werden).

Maar de rechter vroeg zich af of het niet beter is om te oordelen over opzettelijke slagen en verwondingen met de dood/arbeidsongeschiktheid tot gevolg. Daar staan lichtere straffen op, maar het zou er in theorie wel toe kunnen leiden dat meer Reuzegommers uiteindelijk veroordeeld zouden kunnen worden.

De zitting werd drie keer stilgelegd door discussie over de praktische gevolgen van zo’n herkwalificatie. Zo wilden de advocaten van alle partijen meer tijd om hun conclusies daarover te schrijven. De rechter klonk duidelijk geërgerd: “Dit komt toch allemaal niet uit de lucht vallen. Het kan toch niet dat deze topadvocaten daar nooit aan gedacht hebben”.

Het proces zal na vandaag enkele dagen onderbroken worden om de advocaten de tijd te geven hun standpunten in te nemen over de herkwalificatie van de tenlasteleggingen die de rechtbankvoorzitter heeft voorgesteld. Pas volgende week maandag zal het proces hervat worden.