De Britse regering wil alleenstaande mannelijke asielzoekers die het Kanaal zijn overgestoken op het vliegtuig naar Rwanda zetten om daar de behandeling van hun asielaanvraag af te wachten. Minister van Binnenlandse Zaken Priti Patel heeft daarover een akkoord met het Centraal-Afrikaanse land ondertekend in de hoofdstad Kigali. Londen hoopt op die manier het businessmodel van mensensmokkelaars over het Kanaal te verstoren, maar bij oppositiepartij Labour en bij mensenrechtenorganisaties rijzen er vragen over de wettelijkheid van de nieuwe regeling.
Britse regering wil sommige asielzoekers op het vliegtuig naar Rwanda zetten
Rik Arnoudt
Gepubliceerd:
Bijgewerkt:
Asielzoekers die het Kanaal oversteken, zullen naar Rwanda kunnen worden gebracht voor de behandeling van hun asielaanvraag. Rwanda zou zo'n 144 miljoen euro krijgen van de Britten voor een proefproject waarbij alleenstaande mannelijke asielzoekers naar het Centraal-Afrikaanse land worden overgevlogen terwijl hun asielaanvraag beoordeeld wordt.
Ik ben ervan overtuigd dat het risico om in Rwanda te belanden in plaats van in het Verenigd Koninkrijk een aanzienlijke afschrikking zal blijken
Britse premier Boris Johnson
De maatregel maakt deel uit van een groter plan tegen illegale immigratie dat de Britse premier Boris Johnson vanmiddag heeft voorgesteld. Naar eigen zeggen wil hij de toegenomen illegale migratie met mensensmokkelaars over het Kanaal aanpakken om legale migratie naar het Verenigd Koninkrijk te vrijwaren. Daarom wil Johnson de Britse marine inzetten om te verhinderen dat er nog bootjes met illegale migranten de Britse kust bereiken.
Wie er toch in slaagt om het Verenigd Koninkrijk te bereiken, moet volgens Johnson "efficiënt en menselijk" worden teruggebracht naar zijn land van oorsprong of naar een "veilig derde land". Rwanda is het eerste land waarmee Londen een akkoord sluit om asielzoekers op te vangen, maar volgens Johnson zullen er nog landen volgen. Eerdere pogingen om met Albanië en Ghana een gelijkaardig akkoord te sluiten, zijn mislukt.
Asielzoekers die naar Rwanda zijn gedeporteerd, zouden worden "aangemoedigd" om daar te blijven als hun asielaanvraag wordt goedgekeurd. Volgens de Britse regering is Rwanda een van de snelst groeiende economieën in Afrika en heeft het land ook ervaring in het opvangen van vluchtelingen. "Ik ben ervan overtuigd dat het risico om in Rwanda te belanden in plaats van in het Verenigd Koninkrijk een aanzienlijke afschrikking zal blijken", geeft Johnson wel toe.
Veel vragen en kritiek
Vorig jaar waren er in het Verenigd Koninkrijk 48.540 asielaanvragen, 61 procent meer dan het jaar ervoor. In vergelijking met de Europese Unie is dat een peulschil: 8 procent van het aantal asielaanvragen in de EU en het Verenigd Koninkrijk samen. Oppositiepartij Labour vindt het akkoord met Rwanda "onwerkbaar, onethisch en buitensporig".
Ook de vluchtelingenorganisatie van de Verenigde Naties (UNHCR) reageert sceptisch. "Wij zijn tegen het uitbesteden van verplichtingen om asiel toe te kennen", reageert een woordvoerder van de UNHCR. "Daartoe horen maatregelen om asielzoekers en vluchtelingen naar andere landen overbrengen met onvoldoende garanties voor de bescherming van hun rechten."
Critici, onder wie politici en journalisten die sociale media gebruiken om hun mening te verkondigen, worden vermist, of zijn gearresteerd of bedreigd
Human Rights Watch over Rwanda
Bovendien heeft het Rwandese regime geen al te beste reputatie op het vlak van mensenrechten en vrije meningsuiting. Oppositie tegen het beleid van president Kagame wordt niet getolereerd en politici die zich te veel roeren belanden er in de cel. Het regime wordt er ook van beschuldigd dat het Rwandese opposanten in het buitenland viseert.
"Critici, onder wie politici en journalisten die sociale media gebruiken om hun mening te verkondigen, worden vermist, of zijn gearresteerd of bedreigd", vermeldt een rapport van mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch .
"Het is een onverantwoord plan en toont aan hoe ver het Verenigd Koninkrijk is afgedreven van een menselijk asiel- en migratiebeleid", zegt Wies De Graeve van Amnesty International aan VRT NWS. "Het gaat veel geld kosten en maakt het leven van mensen op de vlucht nog meer onzeker. Laat ons niet vergeten dat Rwanda een bedenkelijke mensenrechtenreputatie heeft."
"Australische model" krijgt navolging
Eerder sloot Rwanda al een gelijkaardig akkoord met Israël. Dat land zou al sinds 2012 ongewenste migranten naar Rwanda sturen, waar ze zogezegd een nieuw leven kunnen beginnen. Volgens Israëlische mensenrechtenorganisaties ontvangt Rwanda daarvoor een bedrag per migrant.
Dergelijke akkoorden zijn geïnspireerd op het "Australische model". De Australische kustwacht past pushbacks toe, waarbij bootjes met migranten vóór de kust worden tegengehouden en de bootvluchtelingen worden teruggebracht naar waar ze vandaan kwamen.
Als migranten er tóch in slagen Australië te bereiken, stuurt de overheid hen naar detentiekampen, waarvan het kamp op het eiland Nauru het bekendst is. De migranten komen ook op een zwarte lijst en verliezen elke kans om op een legale manier naar Australië te kunnen migreren.
Bij ons werpt Kamerlid Theo Francken (N-VA) zich op als pleitbezorger van het Australische model.
