In de VS is er nog nooit zo vaak geprobeerd om boeken te verbieden als vorig jaar. Dat meldt de American Library Association. Vooral boeken door en over zwarte en LGBTQ+-mensen worden volgens de vereniging geviseerd. Volgens de Vlaamse vereniging voor bibliotheek, archief en documentatie doet zo'n trend zich in ons land gelukkig niet voor.
Amerikaanse bibliotheken verbieden steeds meer boeken door én over zwarte en LGBTQ+-personen
Sezen Atmaca
Gepubliceerd:
Al 20 jaar houdt de American Library Association cijfers bij over boeken waarvan de publicatie wordt aangevochten. In 2021 steeg dat aantal tot een nieuwe hoogte. "Wat we nu zien, is een ongekende campagne om boeken over het leven en de ervaringen van mensen uit gemarginaliseerde gemeenschappen uit bibliotheken te verwijderen", vertelt Deborah Caldwell-Stone van de associatie. Die gemarginaliseerde groepen blijken dan vooral de zwarte en LGBTQ+-gemeenschappen te zijn.
Dat boeken tijdens vergaderingen van schoolbesturen en bibliotheken worden aangeklaagd, is niet nieuw. Maar door de politieke polarisatie in de VS en het versterkende effect van sociale media, gebeurt het steeds vaker. Bovendien worden bepaalde boeken op een steeds hardhandigere manier aangevochten.
Zo bevatte een van de politieke campagneadvertenties van de Republikeinse gouverneur Glenn Youngkin een moeder die het boek "Beloved" van de zwarte Amerikaanse auteur Toni Morrison uit het lesprogramma van haar zoon wou krijgen. "Beloved" vertelt het verhaal van een familie van voormalige slaven in Amerika, en won in 1988 de prestigieuze Pulitzer boekenprijs. Andere politieke inmenging kwam eveneens van Republikeinse kant, door de politicus Henry McMaster die een onderzoek wou naar het "obscene en pornografische" leesmateriaal in "Gender queer: a memoir" van Maia Kobabe. Dat verhaal gidst lezers door de betekenis van genderidentiteit.
Op die manier doet er zich een gevaarlijke trend voor in Amerika. Zo heeft een openbare aanklager in Wyoming al strafrechtelijke vervolging overwogen tegen bibliotheken die bepaalde boeken in voorraad hebben. Volgens Amerikaanse bibliotheken kan dat medewerkers afschrikken om die boeken op te nemen in de catalogus.
Zulke praktijken doen zich momenteel niet voor in Vlaanderen. De Vlaamse vereniging voor bibliotheek, archief en documentatie krijgt jaarlijks wel reacties over Sinterklaasboeken en de bijhorende beeldvorming van Zwarte Piet.
