Als je aan nieuwbouw of renovatie doet, maak dan heel duidelijke afspraken voor je werken laat uitvoeren of als je een offerte tekent. Dat is het advies van Jean-Pierre Waeytens van de Bouwunie. Momenteel stijgen de prijzen immers zó snel, dat aannemers zich soms genoodzaakt zien die aan te passen. Contracten zullen wellicht flexibeler worden opgemaakt, zodat je als klant maar beter voorbereid kan zijn. De prijzencrisis in de bouwsector, in drie vragen en antwoorden.
Nieuwbouw- en renovatieprojecten fors duurder: "Maak goede afspraken met je aannemer"
Michaël Torfs
Gepubliceerd:
Hoe ernstig is de situatie?
De prijzen van verschillende grondstoffen swingen de pan uit. Onder meer hout, glas, metaal en isolatiemateriaal zijn fors duurder geworden. Dat was al zo door de leveringsproblemen tijdens en de verhoogde vraag na de coronacrisis, maar nu is daar nog de oorlog in Oekraïne bij gekomen.
En het ziet er niet naar uit dat het beter gaat worden, toch niet op korte termijn, zegt Jean-Pierre Waeytens van de Bouwunie. "Op korte termijn zien we geen stabilisering of daling", vertelt hij aan VRT NWS. De stijgingen variëren, maar lopen soms op tot 10 of zelfs 20 procent of meer, afhankelijk van de termijn waarop je het bekijkt. Er is geen precies getal op te plakken, maar de stijgende trend zit zowat overal. "Er is veel onzekerheid op de markt", stipt Waeytens aan.
Op korte termijn zien we geen stabilisering of daling
Jean-Pierre Waeytens van de Bouwunie
Wat zijn de gevolgen voor de markt?
Vooral voor nieuwbouwprojecten (maar zelfs voor kleine of middelgrote renovaties) hebben die prijsstijgingen serieuze gevolgen. Bij de verkoop van nieuwbouwprojecten op plan (zoals een sleutel-op-de-deur-project) wordt in sommige gevallen de verkoop van het project zelfs stilgelegd of on hold gezet zodat de verkoper de prijzen kan herbekijken nadat hij zelf de prijzen heeft moeten heronderhandelen met de aannemer.
Het is zelfs mogelijk dat kopers die al getekend hebben, wordt gevraagd om opnieuw aan tafel te komen zitten om tot een compromis te komen over een bepaalde verhoging van de prijs - afhankelijk van het contract dat is getekend. Dat projecten die al verder zijn gevorderd worden stilgelegd wegens de hogere prijzen, zou veeleer een uitzondering zijn.
De verkoop van bepaalde bouwprojecten wordt stilgelegd om de prijs te herbekijken
"Tussen het ondertekenen van het contract en het moment dat de aannemer effectief begint, zitten vaak verschillende maanden. Tijdens die periode kunnen de prijzen sterk stijgen", legt Waeytens uit.
Zeer vervelend voor de aannemer zelf, die in de problemen kan komen, maar evengoed voor de verkoper van de projecten, die als tussenpersoon fungeert tussen aannemer en klant. En uiteraard is het vervelend voor de klant zelf, die meer in onzekerheid leeft. Want de mogelijkheid dat zijn project duurder wordt, groeit, terwijl nieuwbouw sowieso al bijzonder duur is.
De btw-toegift van de overheid voor nieuwbouw op plaatsen waar oude huizen zijn afgebroken - daar geldt nu 6 procent btw in plaats van de gebruikelijke 21 procent, een maatregel die onlangs verlengd is tot eind 2023 - zal goed van pas komen maar geldt dus niet voor alle nieuwbouw.
Hoe pak je de zaken het best aan als koper?
Als klant moet je er rekening mee houden dat contracten niet meer zullen zijn zoals vroeger. Toen kon je als koper voor een vast bedrag tekenen, en zat die prijs als het ware gebetonneerd tot de uiteindelijke oplevering. Nu is het mogelijk dat verkopers zullen werken met opties om de prijs aan te passen. Er kan dan bijvoorbeeld met een "richtprijs" worden gewerkt. Als klant moet je dan weten dat de uiteindelijke kostprijs hoger kan liggen.
Als koper komt het er dus aan bij de pinken te zijn, en vooral om goede en duidelijke afspraken te maken. Waeytens geeft enkele voorbeelden van hoe het kan gaan:
de aannemer blijft werken met een vaste prijs, maar die slechts beperkt geldig is in de tijd. "De aannemer koopt de materialen dan meteen aan en slaat ze ergens op. Hij zal dan wellicht meteen een voorschot vragen om die materialen aan te kopen, maar de prijs ligt wel vast", zegt Waeytens.
in de overeenkomst met klant wordt opgenomen dat er prijsvoorbehoud is voor bepaalde materialen. "Men werkt dan met wat een "richtprijs" wordt genoemd in het contract", zegt Waeytens. De eindfactuur voor de klant kan in dat geval dus hoger uitvallen.
er wordt een soort van prijsherzieningsformule opgenomen. "Dit is gangbaar bij overheidscontracten. Men houdt er rekening met een korf van materialen, een beetje zoals bij de index, en op basis daarvan kan dan naderhand de prijs worden herberekend."
Ik weet niet of uitstellen de beste oplossing is. Dat is vooral om goede afspraken te maken met de aannemer
Jean-Pierre Waeytens van de Bouwunie
Sommige mensen wachten gewoon met hun project in de hoop dat de markt weer gaat kalmeren. "Maar ik weet niet of uitstellen de beste oplossing is. Momenteel zien we nog geen prijsdalingen. De beste oplossing lijkt me vooral om goed in dialoog te gaan met de aannemer of bouwheer. Vraag goed naar welk systeem hij toepast, om negatieve verrassingen te vermijden."