Zeiljacht van Jacques Brel "Askoy II" definitief beschermd als varend erfgoed

Het stalen zeiljacht Askoy II waarmee zanger en acteur Jacques Brel over de wereldzeeën voer is nu definitief beschermd als varend erfgoed. Dat had Vlaams minister van Onroerend Erfgoed Matthias Diependaele (N-VA) vorig jaar al  aangekondigd, maar nu is het helemaal officieel. 

De Askoy II was in de jaren zestig een van de grootste stalen zeiljachten in het land. Brel kocht de boot in 1974 en leerde ermee zeilen. Hij vertrok ermee op een wereldreis, die voortijdig eindigde op de Markiezenarchipel in Frans-Polynesië. Brels dertiende en meteen laatste lp is bekend onder de titel “Les Marquises”. Er gingen 2 miljoen exemplaren over de toonbank, de plaat bevat ontsterfelijke songs als “Voir un ami pleurer” en "Jojo".

In 1976 verkocht Brel het schip aan een Amerikaanse. Het verwisselde nog een paar keer van eigenaar tot het in 1994 voor de kust van Nieuw-Zeeland in een storm terecht kwam en strandde op Baylys Beach (bij Dargaville). Daar bleef het 13 jaar lang verkommeren.

Ook de eerste eigenaar van het jacht is belangrijk voor de historische waarde van het schip. De Askoy II werd in 1960 op de Antwerpse werf Van de Voorde gebouwd in opdracht van architect Hugo Van Kuyck (1902-1975). Hij tekende zelf de eerste schetsen voor het ontwerp van de Askoy II. 

Antwerpenaar Van Kuyck werkte als burgerlijk ingenieur bouwkunde bij Victor Horta vanaf 1932. Als modernistische architect liet hij in de jaren 1950 een omvangrijk oeuvre van kantoorgebouwen en wolkenkrabbers in Antwerpen en Brussel na. 

Hij ontwierp of werkte mee aan het ontwerp van onder andere de sociale huisvesting op de Luchtbal en de gebouwen van Bell in Antwerpen, en de Financietoren, de zetel van de Nationale Maatschappij voor Krediet aan de Nijverheid en het Rijksadministratief Centrum in Brussel. Hij was ook één van de bedenkers van de technische en strategische oplossingen voor de geallieerde landing op Normandië aan het einde van WO II. 

Van Kuyck verkoopt in 1974 de Askoy II aan de Franstalige Brusselse Vlaming Jacques Brel, die er een wereldreis mee maakt tot hij wegens gezondheidsredenen halt houdt op de Markiezeneilanden. Brel vergelijkt het schip met een kathedraal en bezingt zijn zeereis met het schip in het chanson “La Cathédrale”. 

“De Askoy II is één van de grootste stalen zeiljachten gebouwd in België na de Tweede Wereldoorlog” zegt Vlaams minister van Onroerend Erfgoed Matthias Diependaele. 

"De levensverhalen van zowel de eerste eigenaar van het schip als het schip zelf hebben een grote historische waarde. De Askoy II was het schip waarmee Jacques Brel naar de Markiezenarchipel in de Stille Oceaan zeilde. Het schip heeft zowel historische, industrieel-archeologische als sociaal-culturele waarden", zo motiveert minister Diependaele zijn beslissing nog.

Enkele zeilfanaten en fans van Jacques Brel richten in 2004 de vzw Save Askoy II op, met de intentie om het wrak terug in België te krijgen en het schip in zijn volle glorie te herstellen. Het wrak werd in december 2007 opgegraven op het strand van Baylys Beach en kwam in mei 2008 in België aan. Op dat ogenblik was het schip niet meer dan een verwrongen en verroeste romp.

In 2010 werd de Askoy II naar de Nieuwe Scheldewerven in Rupelmonde overgebracht. Daar werd volop gewerkt aan de restauratie van de romp van het schip. Er werd een nieuw dek toegevoegd. Op de werf Van Damme in Zeebrugge werden ondertussen naar de originele plannen houten masten vervaardigd. 

Enkel het interieur van het schip moet nog afgewerkt worden. Daarna is het de bedoeling van de vzw Save Askoy II om het schip in te zetten als een varende ambassadeur voor groepen bezoekers.

"Askoy" is de naam van een eiland voor de Noorse kust, vlak bij de havenstad Bergen. De eerste eigenaar Hugo Van Kuyck zeilde met het jacht tussen 1960 en 1974 vooral langs de Atlantische kusten en op de Noordzee, rond Schotland en Noorwegen, en op de Baltische Zee.