Na negen uur onderhandelen hebben de regeringsleiders en staatshoofden van de Europese Unie een akkoord bereikt om de gasprijzen te drukken. Zo wil Europa samen met de industrie onderzoeken of het een maximumprijs kan instellen voor gas, en zullen de lidstaten in de toekomst gezamelijk gas kunnen aankopen. "Dit zijn de maatregelen die we op korte termijn nodig hadden", maakt premier De Croo (Open VLD) zich sterk.
Groepsaankoop en plafond voor gasprijs: Europa onderzoekt of zo de energieprijzen kunnen worden gedrukt
Valerie Vanhelden
Gepubliceerd:
Het duurde even, maar uiteindelijk konden alle 27 leiders instemmen met een voorstel dat de energieprijzen voor gezinnen en bedrijven zou moeten drukken.
Drie manieren
Zo zullen de Europese lidstaten in de toekomst gezamenlijk gas kunnen aankopen, in plaats van dat de landen apart prijzen onderhandelen en zo elkaar beconcurreren. "Dat gebeurt net op dezelfde manier als bij de coronavaccins", zei premier Alexander De Croo na afloop van de top in "Het journaal". "We gaan ons volume gebruiken om de laagste prijzen te onderhandelen, om ervoor te zorgen dat iedereen altijd kan rekenen op gas aan lagere prijzen."
De Europese Commissie zal bovendien onderzoeken of het een prijsplafond kan invoeren voor gas. "Het prijsmechanisme moet je samen met de groepsaankopen zien. De Commissie zal net goede onderhandelingen kunnen voeren omdat ze over dat prijsplafond beschikt als stok achter de deur", legde De Croo uit op een afsluitende persconferentie.
De Commissie zal net goede onderhandelingen kunnen voeren omdat ze over dat prijsplafond beschikt als stok achter de deur
Premier Alexander De Croo (Open VLD)
Over zo'n maximumprijs was lang discussie. Onder meer België was in de aanloop naar de top voor een plafond en werd daarin gesterkt door Italië en Spanje. Maar landen als Nederland en Duitsland vrezen dat gasleveranciers dan niet meer aan Europa zullen willen leveren.
De Europese Commissie zal nu in samenspraak met de industrie bekijken hoe het kan. "Dat was nodig om Duitsland en Nederland over de streep te trekken", aldus De Croo. "Het is belangrijk dat je dat samen met de sector doet om ervoor te zorgen dat de implementatie ervan perfect is en er nooit een probleem kan zijn van bevoorradingszekerheid."
Waar minder discussie over was, is een solidariteitsmechanisme. Daarmee wil Europa alle lidstaten de mogelijkheid geven om in de winter alle reserves voldoende aan te vullen zodat niemand in de kou komt te staan.
"Burgers en bedrijven gaan dit merken", maakt De Croo zich sterk. "Dat zal in de komende weken komen, men gaat het nu technisch uitwerken. Dit zijn de maatregelen die we op korte termijn nodig hadden en eindelijk het probleem bij de wortel aanpakken."
Afwijkend regime voor Spanje en Portugal
Spanje en Portugal krijgen van de Europese Unie daarnaast de toestemming om "uitzonderlijke maatregelen" te nemen om de prijs van gas te verlagen. Dat maakte de Spaanse premier Sanchez bekend na de Europese top.
"Spanje en Portugal hebben een speciale behandeling gekregen, gezien hun specifieke situatie. De twee landen hebben een energiemix die voornamelijk bestaat uit hernieuwbare energiebronnen en met zeer weinig verbindingen met de Europese markt", bevestigde Commissievoorzitter Ursula von der Leyen.
In Spanje heerst er grote sociale onrust door de stijgende energieprijzen. Sinds 14 maart staken de wegtransporteurs er, en er is ook onvrede bij vissers en landbouwers. "Volgende week zullen we voorstellen naar de Commissie sturen, die heeft zich ertoe verbonden om er met spoed op te reageren", zei Sanchez nog.