De ogen van de wereld zijn vandaag op de NAVO-top gericht, maar intussen gaat de oorlog in Oekraïne onverminderd verder. Oekraïne heeft het Russische leger kunnen terugdringen bij Kiev, maar de regio's Loegansk en Donetsk krijgen het dan weer zwaar te verduren. Oekraïne beschuldigt Rusland van het gebruik van fosforbommen. In een bezette haven in het zuiden zouden Oekraïense troepen een Russisch bevoorradingsschip in brand hebben geschoten. Een overzicht van de belangrijkste ontwikkelingen op het terrein.
Oekraïne dringt Russische leger terug bij Kiev, oosten krijgt het zwaar te verduren, Russisch schip brandt
Volgens het Amerikaanse ministerie van Defensie heeft het Russische leger zich de afgelopen 24 uur teruggetrokken op meer dan 30 kilometer ten oosten van de Oekraïense hoofdstad Kiev. "De Oekraïners zijn erin geslaagd de Russen terug te dringen tot 55 kilometer ten (noord)oosten van Kiev", klinkt het. Volgens Oekraïne is dat op sommige plaatsen zelfs 70 kilometer van de hoofdstad.
In Charkov bevinden de Russische troepen zich nog steeds op 15 tot 20 kilometer van het stadscentrum, maar daar zitten ze al lang en nu krijgen ze naar verluidt te maken met "stevig" verzet.
Ook volgens het Pentagon lijkt het Russische leger nu prioriteit te geven aan de pro-Russische separatistische regio's Loegansk en Donetsk in het oosten. Bij bombardementen op Roebizjne, vlakbij Loegansk, zijn daarbij al zeker vier mensen om het leven gekomen, onder wie twee kinderen. Er vielen ook zes gewonden.
"De Russische luchtmacht is begonnen met fosforbommen te gooien”, zegt de gouverneur van die regio. Volgens hem komen de Russen niet meer vooruit, en zijn ze daarom begonnen zware wapens te gebruiken. Ook de Oekraïense president Zelenski heeft Rusland beschuldigd van het gebruik van fosforbommen. De beschuldigingen zijn niet onafhankelijk geverifieerd.
Fosforbommen: verboden of niet?
Fosforbommen werden massaal ingezet in de twee wereldoorlogen door beide kampen en in Korea, Vietnam, Tsjetsjenië en mogelijk ook in Irak en Syrië, Libanon en Gaza. Witte fosfor is niet echt een gif en valt daarom niet onder de noemer "chemische wapens". Of het verboden is, zou afhangen van het gebruik. Dat zou mogen als het gebruikt wordt om rookschermen te leggen boven het slagveld of als markeerstof of "tracer" in munitie. Fosfor brandt wel hevig en leidt tot hevige brandwonden. Het zou dus wel verboden zijn als het gebruikt wordt om te doden of te verwonden.
Het Russische ministerie van Defensie meldt dan weer dat ze heel Izjoem, een stad ten zuidoosten van Charkov, hebben ingenomen. De stad van naar schatting 45.000 inwoners ligt strategisch in het oosten van het land en ongeveer 95 kilometer van de Russische grens. Een bevestiging daarvan is er echter niet.
Russisch schip en gebied rond Tsjernobyl branden
Er woedt momenteel een grote brand in de haven van Berdjansk, zo'n 80 kilometer ten zuidwesten van Marioepol. De Oekraïense marine zegt dat ze daar met succes een Russische troepen- en bevoorradingsschip heeft in brand geschoten. Het schip, de Orsk, is begin deze week aangekomen en zou nu zijn verwoest. Enkele kleinere Russische transportschepen zouden bij de aanval zijn beschadigd.
Het is voorlopig niet mogelijk de Oekraïense claims te verifiëren, maar als het bericht klopt, is dat een forse klap voor de Russen. Er zijn alleszins wel beelden van een brandend schip in de haven van Berdjansk
Bovendien zouden niet enkel het schip en de tanks en pantserwagens die het vervoerde, verloren zijn, maar zou de kade in de kleine haven ook onbruikbaar zijn voor verdere logistieke aanvoer van materieel.
Enkele dagen geleden had het Russische leger nog beelden verspreid van de Orsk die was aangemeerd in Berdjansk. De Orsk is een amfibisch militair transportschip van de Alligator-klasse. Het dateert uit de jaren 60 en kan 20 tanks, 40 pantserwagens en 400 militairen vervoeren. Het schip maakt deel uit van een tiental gelijkaardige schepen die de Russen in de Zwarte Zee nu inzetten tegen Oekraïne. Eerder was de Orsk betrokken bij transporten naar ex-Joegoslavië, naar pro-Russische rebellen in opstandige regio's in Georgië en naar Syrië. (Lees verder onder de video).
In het gebied rond de voormalige kerncentrale van Tsjernobyl zijn dan weer verschillende branden met succes geblust. Oekraïne heeft het Internationaal Atoomenergieagentschap (IAEA) laten weten dat de brandweer van Tsjernobyl vier branden heeft kunnen doven. Verschillende andere branden woeden nog steeds. Het gebied rond de centrale, waar zich in 1986 de grootste kernramp ooit heeft voorgedaan, staat sinds vroeg in de oorlog onder Russische controle.
Logistiek en moreel
Volgens schattingen van de NAVO zijn tot nu toe tussen de 7.000 en 15.000 Russische soldaten omgekomen in Oekraïne. De cijfers zijn gebaseerd op informatie van Oekraïners, informatie die in Rusland is verspreid en bevindingen van inlichtingendiensten. De alliantie houdt ook rekening met wat de Russen onbedoeld laten weten. Zo had een Russische krant onlangs gesproken over meer dan 9.000 gedode militairen, maar dat bericht is kort nadien ingetrokken. Dat zijn er aanzienlijk meer dan de 498 die na de eerste week door Moskou officieel zijn bevestigd. Sindsdien is er geen officiële balans meer vrijgegeven.
Volgens het Amerikaanse ministerie van Defensie kampt het Russische leger ook met logistieke problemen en ligt het moreel van de troepen laag. Er zou een gebrek aan voedsel, brandstof en militaire uitrusting zijn. Ook zouden er soldaten met bevriezingsverschijnselen zijn, en zijn er communicatieproblemen.
Zeven humanitaire corridors
Gisteren zijn volgens Oekraïense officieren 4.554 mensen geëvacueerd via humanitaire corridors. Vandaag zouden er volgens de Oekraïense vicepremier Iryna Veresjtsjoek zeven humanitaire corridors worden opengesteld. Opnieuw werd daarbij geen overeenkomst gevonden voor het zwaar belegerde Marioepol.
Unicef, het kinderfonds van de Verenigde Naties, zegt dat intussen meer dan de helft van de Oekraïense kinderen hun thuis moet verlaten om te vluchten voor de onveiligheid en de gevechten. Daarmee zijn na één maand oorlog zo’n 4,3 miljoen kinderen ontheemd.
De Wereldgezondheidsorganisatie heeft dan weer 64 aanvallen op ziekenhuizen en andere zorgfaciliteiten in het land bevestigd. Het gaat om twee tot drie incidenten per dag. Tot begin deze week kostte dat aan zeker 15 mensen het leven, 37 anderen raakten gewond. Volgens de WHO heeft een maand oorlog een verwoestende impact gehad op het Oekraïense gezondheidssysteem.
Rusland lijdt opnieuw zware nederlaag in de VN
De Algemene Vergadering van de Verenigde Naties heeft in een resolutie opnieuw forse kritiek geleverd op de Russische inval in Oekraïne. Niet minder dan 140 van de 193 lidstaten stemden voor een resolutie waarin opgeroepen werd voor de bescherming van burgers en het toelaten van humanitaire hulp in Oekraïne. De resolutie had ook harde kritiek voor Rusland omdat het daar een zware humanitaire crisis had tot stand gebracht.
Bij de stemmen waren er 38 onthouden en vijf tegenstemmen. Dat waren dezelfde als bij een eerdere resolutie over de oorlog: Rusland, Wit-Rusland, Noord-Korea, Syrië en Eritrea. Traditionele bondgenoten van Rusland zoals China, Vietnam, Cuba en Venezuela onthielden zich.
