In Sri Lanka bereikt de economische malaise die al jaren aansleept stilaan zijn hoogtepunt, en door de oorlog in Oekraïne is de situatie alleen maar erger geworden. Het land heeft een gigantische schuldenberg en heeft het moeilijk de import te blijven financieren. Veel producten vind je niet meer in de winkelrekken. "Om een cake te bakken, moesten we meerdere winkels bezoeken om voldoende suiker te vinden", getuigt een Vlaming die in het land verblijft.
Situatie in Sri Lanka gaat van kwaad naar erger en daar zit oorlog in Oekraïne 7.000 kilometer verder voor iets tussen
Lukas Lecluyse
Gepubliceerd:
Sri Lanka, gelegen in Zuid-Azië en een toeristische topbestemming, gaat al jaren gebukt onder een economische crisis. Het conflict in Oekraïne heeft de situatie alleen maar verergerd. Verwoede pogingen van het land om het nodige geld te verzamelen, bleken tevergeefs. Het land vraagt nu hulp aan het IMF (Internationaal Monetair Fonds) om de gigantische schuldenberg van 7 miljard dollar af te bouwen.
Enkele Vlamingen verblijven momenteel in Melsiripura, een klein dorpje in Sri Lanka. Ook zij merken de gevolgen van de economische crisis. "Heel wat winkelrekken zijn leeg, er zijn erg lange wachtrijen aan de tankstations en de elektriciteit valt voortdurend uit. Overal waar je gaat, praten mensen over de crisis", vertellen ze in een interview aan VRT NWS.
Maar hoe is het zover kunnen komen?
Geen inkomsten van toerisme
Toerisme is voor Sri Lanka een erg belangrijke bron van inkomsten. Sri Lanka was een populaire toeristische bestemming, maar daar kwam in 2019 abrupt een einde aan. Op 21 april dat jaar werden 6 bommen tot ontploffing gebracht. Drie kerken en drie hotels waren het doelwit van de terroristische aanslag. Meer dan 250 mensen lieten het leven. Dat had een grote impact op het toerisme van het land. De maanden na de aanslag bezochten zo'n 70 procent minder toeristen het land.
En dan deed COVID-19 haar intrede. Door de pandemie werd internationaal reizen aan banden gelegd. Heel wat toeristen konden dus niet langer naar Sri Lanka reizen.
Sri Lanka is voor toerisme ook erg afhankelijk van Rusland en Oekraïne. Rusland is het grootste herkomstland van toeristen, maar door de internationale sancties kunnen zij nu niet langer hun betaalkaarten gebruiken in Sri Lanka. Dat doet de stroom toeristen afnemen. Zo heeft de oorlog in Oekraïne grote repercussies op een land dat bijna 7.000 kilometer verder ligt.
Schaarste en stroomonderbrekingen
Ook op andere vlakken heeft de oorlog een impact op het land. Door invoerproblemen is er ook een grote schaarste aan brandstof en dat leidt tot sterk stijgende prijzen. Er staan ook lange wachtrijen aan de tankstations. Soms lopen de spanningen in de wachtrij hoog op en ontstaan er schermutselingen. Militaire troepen worden in tankstations ingezet om de brandstof te helpen verdelen.
Maar ook andere producten worden fors duurder. De valutacrisis die de regio rond de Indische oceaan teistert, heeft een grote invloed op de prijs van heel wat belangrijke goederen. De inflatie bereikt torenhoge toppen en bedraagt nu 17.5 procent.
Veel medicijnen zijn moeilijk te verkrijgen, maar ook producten als melkpoeder, rijst en suiker vind je in de winkel niet terug. "Heel wat winkelrekken zijn leeg", getuigt een Vlaming in Sri Lanka. "Om een cake te bakken, hadden we suiker nodig. We moesten meerdere winkels bezoeken om er voldoende van te vinden."
De stroom valt verschillende keren per dag weg. We hebben dan geen elektriciteit en water
Faline - Vlaming in Sri Lanka
"En dan zijn er nog die voortdurende stroomonderbrekingen", gaat ze verder. "De stroom valt verschillende keren per dag weg, vaak enkele uren in de voormiddag en namiddag." De stroomonderbrekingen maken het erg moeilijk voor mensen om hun beroep uit te oefenen. Door de hoge schuldenberg begint de overheid elektriciteit te rantsoeneren. De lokale media publiceren een schema welke uren bepaalde wijken zonder stroom vallen.
Kritiek op de overheid
Bij de bevolking heerst er een groot ongenoegen over de rol die de overheid in deze economische crisis speelt. Velen beschuldigen de regering ervan een contraproductief beleid te hebben gevoerd. Door dat beleid werd de groei van de economie vertraagd en schoot de inflatie omhoog. Het plan om de landbouw van Sri Lanka minder afhankelijk te maken van geïmporteerde kunstmest en pesticiden draaide ook uit op een fiasco. De oogst van thee en rijst was zelden zo slecht.
Ook de roepi, de lokale munt, is enorm in waarde gezakt. De woede ten opzichte van de overheid is groot: massaal komen mensen op straat. Ze eisen het aftreden van de regering. Toch lijkt het dat dat niet zo snel zal gebeuren. De regeringspartij van president Gotabaya Rajapaksa heeft een absolute meerderheid in het parlement en is daardoor zo goed als onaantastbaar.
Hulpkreet
De hoop dat Sri Lanka zonder hulp uit de crisis zou geraken, is nu zo goed als verdwenen. Eerder reikte het land al de hand naar China. China helpt wel vaker landen in nood, maar doet dat aan de hand van zogenoemde wurgcontracten. In zo'n contract zijn de voordelen voor de ene partij op lange termijn vaak groter dan de voordelen voor de andere partij. Zo hebben de Chinezen de op één na grootste haven van Sri Lanka ook in handen. Dat gebeurde omdat ze de rente op de Chinese leningen niet langer konden betalen.
Een laatste hulpkreet van Sri Lanka richt het land aan het IMF (Internationaal Monetair Fonds). Mogelijk beslist het IMF om de hoge schuldenberg van Sri Lanka te herstructureren. Eventueel kan men beslissen de looptijden te verlengen en de interesten aan te passen. De internationale gemeenschap hoopt dat op die manier de schade beperkt blijft.
