Afgelopen jaar meer dan 6.000 vacatures in kinderopvang: "Triest en schrijnend dieptepunt"

Verschillende sectoren kampen met een nijpend personeelstekort, maar de situatie in de kinderopvang lijkt in sneltempo acuter te worden. Met 4.068 vacatures leek de situatie in 2020 al op een kookpunt te zitten - dat aantal lag dubbel zo hoog als in 2013 - maar uit nieuwe cijfers blijkt dat het aantal vacatures in 2021 nog eens met 54 procent is gestegen. Vlaams Parlementslid Celia Groothedde (Groen), die de cijfers opvroeg, spreekt van een "dramatisch record" van 6.267 vacatures. 

"De cijfers duwen de Vlaamse regering met de neus op de feiten hoe structureel ze de problemen in kinderopvang lieten aanzwellen", meent Groothedde. "Al sinds het nieuwe decreet kinderopvang klaagt de kinderopvang de zware werkdruk op de vloer aan, lopen de werkvloer en de opleiding steeds harder leeg en klagen mensen in de kinderopvang dat de kinderopvang geprofessionaliseerd en ondersteund moet worden. Dit is onhoudbaar", zegt de Groen-politica. 

Groothedde zegt al langer dat er een structurele onderfinanciering en onderwaardering van de sector is. "Vlaanderen, als een van de rijkste regio's in Europa, investeert veel minder in kinderopvang dan onze buurlanden. Deze crisis maakt heel duidelijk: goedkope kinderopvang bestaat niet. Als je onderinvesteert, betalen ouders, kindjes of de begeleiders de prijs. In dit model van de Vlaamse regering, wellicht alledrie." 

Om de sector boven water te krijgen, zijn er volgens Groothedde structurele investeringen en een grondige hervorming van de sector nodig. "Maar al meer dan twee jaar schuift minister Beke die vraag weg en sneeuwbalt de crisis steeds harder", besluit Groothedde.

De woordvoerder van Vlaams minister van Welzijn Wouter Beke (CD&V), Bart Croes, zegt dat er volgens de VDAB momenteel 770 openstaande vacatures in de kinderopvang zijn. Dat is volgens hem niet alleen zo in de kinderopvang, maar in alle zorg- en welzijnssectoren en over de gehele arbeidsmarkt in Vlaanderen. 

"Mevrouw Groothedde wil met de huidige krapte de begeleider-kindratio verlagen naar 1 op 5, maar ik begrijp niet hoe ze dat wil doen met het aantal openstaande vacatures vandaag. We hebben wel hard gezocht naar een marktgerelateerde maatregel van mevrouw Groothedde om de krapte in de zorgsectoren weg te werken, maar we hebben die helaas nog niet gevonden", voegt Croes eraan toe.

Daarnaast zijn er volgens hem wel degelijk maatregelen genomen om de algemene krapte in de Vlaamse zorg- en welzijnssectoren, waaronder de kinderopvang, terug te dringen. "We hebben een sociaal akkoord afgesloten dat een verbetering van de loon- en arbeidsvoorwaarden inhoudt. Zo kan de loonmassa in de kinderopvang stijgen met gemiddeld 4,5 procent dankzij dit sociaal akkoord. De Vlaamse regering voorziet daarmee ook in structurele ondersteuning van kinderbegeleiders door het inzetten van coaches. Dat zijn niet alleen 'meer handen', maar ook meer expertise en coaching op de werkvloer", legt Croes uit.

"Bovendien willen we via het actieplan (Zij-)Instroom meer mensen doen instromen in de zorgsector", vermeldt hij als bijkomende maatregel. Hij benadrukt ook dat minister Beke niet als enige verantwoordelijk is om het personeelstekort in de zorgsector weg te werken. "Minister van Onderwijs Ben Weyts kan meer studenten doen instromen in zorgberoepen en minister van Werk Hilde Crevits is bevoegd voor activering", zegt Croes. 

"Vlaanderen zet inderdaad in op extra plaatsen om meer kinderen te kunnen opvangen. Deze legislatuur willen we 7.000 extra plaatsen bij creëren, voornamelijk inkomensgerelateerd. Deze legislatuur wordt er maar liefst 120 miljoen euro in de kinderopvang geïnvesteerd, maar we beseffen absoluut dat er nog veel werk is", besluit Croes.