Topministers houden kernuitstap en andere energiekwesties tegen het licht: "Er niet op rekenen dat het vandaag al lukt"

Stappen de groenen over hun schaduw en stemmen ze in met het langer openhouden van Doel 4 en Tihange 3? Of krijgt MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez zijn zin en blijven álle kerncentrales langer open? Moeten er nieuwe gascentrales worden gebouwd ter vervanging van de kerncentrales die gesloten worden? En hoeveel moeten we extra investeren in meer groene energie? Ziedaar de belangrijkste vragen waarop de regering vandaag een antwoord moet vinden.

"Vandaag is het D-Day voor de energietransitie", liet minister van Energie Tinne Van der Straeten (Groen) vanmorgen optekenen. "Het gaat over bevoorradingszekerheid en over onafhankelijk worden. Daarin nemen we de beslissing die dat het beste garandeert en daarvoor liggen alle scenario's op tafel." Van der Straeten bekijkt alles met een open blik, ook een uitstel van de kernuitstap. "Dat betekent maximaal 2 gigawatt. Maximaal 2 kernreactoren en niet meer."

Moeten er inderdaad twee nieuwe gascentrales komen om de nodige vervangcapaciteit te leveren? "Volgens wat wij begrijpen, zal dat nodig zijn", zegt vicepremier Petra De Sutter (Groen). De liberalen zijn daar niet zo zeker van. "De nieuwe gascentrales zullen de oude gascentrales uit de markt duwen", denkt vicepremier Vincent Van Quickenborne (Open VLD). "Het is niet zo dat het er altijd bovenop is en het ook niet zo dat we altijd moeten subsidiëren."

Dat gas is vandaag niet onbesproken. "We hebben te maken met een leverancier van gas die afgegleden is naar een zeer autoritair en gevaarlijk regime", duidt vicepremier Frank Vandenbroucke (Vooruit). "Daarvan willen wij niet afhankelijk zijn, dus moet we af van onze gasverslaving."

"We moeten niet proberen om er een slecht politiek debat van te maken", vindt Vandenbroucke. "Het gaat hier niet over symbolenkwesties, maar over een hard dossier waarbij je de feiten moeten bekijken."

Naast het uitstel van de kernuitstap en de gaskwestie gaat het uiteraard ook over een versnelde transitie naar meer duurzame energiebronnen. De groenen hebben daarvoor een ambitieus plan op tafel gelegd, ter waarde van zo'n 8 miljard euro. "8 miljard is natuurlijk heel veel, maar het mag voor ons wat kosten", zegt vicepremier Vincent Van Quickenborne (Open VLD).

Hij ziet wel wat in meer windenergieproductie op de Noordzee (goed voor 6 gigawatt), in vlottende zonnepanelen op zee (goed voor 1 gigawatt), in zeewier als biobrandstof, in een btw-verlaging voor zonnepanelen, warmtepompen en zonneboilers.   

"Belangrijk is dat we vandaag een beslissing nemen", vindt vicepremier Vincent Van Peteghem (CD&V). "Er is vandaag een opbod bezig. Langs de ene kant zijn er partijen die vinden dat er meer dan 2 kerncentrales moeten openblijven, langs de andere kant is er eren voorstel met allerlei maatregelen, tot 8 miljard. Laat ons vooral realistisch zijn."

"De investeringen zijn goed voor onze economie", vindt vicepremier Georges Gilkinet (Ecolo). "Dat zal banen creëren en onze concurrentiepositie versterken."

Van Quickenborne hamert op wat er vandaag op het spel staat. "We willen ons land energie-onafhankelijk maken. We willen af van de fossiele brandstoffen. Daarom moeten we versneld investeren in meer hernieuwbare energie. We willen van de Noordzee onze energiefabriek maken, maar we willen ook dat de twee jongste kerncentrales worden verlengd." 

In de loop van de namiddag kreeg Wetstraat Bart Verhulst van een toponderhandelaar te horen "dat je er je geld niet moet op inzetten dat het vandaag nog lukt". Hij vermoedt dat de groenen, die hun trofee van de kernuitstap moeten opgeven, aan hun achterban willen tonen dat ze tot het uiterste zijn gegaan.