De geesten lijken te rijpen: combinatie gratis huisvesting voor vluchtelingen en volledig leefloon toch geen goed idee?

"We gaan inderdaad ervoor zorgen dat er een tijdelijk contract is", zegt Diependaele aan VRT NWS. "Een overeenkomst tussen de aanbieder van die plaats en de betrokken vluchteling, die daar dan inderdaad een vergoeding voor betaalt. Dat is een contract waardoor men een beetje zekerheid heeft aan beide kanten."

"Ik denk dat iedereen dat met een goed hart doet, en daar kunnen we alleen maar blij om zijn", aldus de minister van Wonen. "Maar goede afspraken maken goede vrienden, en daar geven we nu een instrument voor, om ervoor te zorgen dat we een beetje afspraken kunnen over maken."

"#plekvrij is een zeer goed bedoeld initiatief, maar ik denk dat het ook een juridisch probleem heeft gecreëerd, in die zin dat er mensen zijn die misschien ook wel iets willen vragen, die oplopende kosten hebben daardoor."

Het voorstel van Diependaele is gisteravond goedgekeurd in het Vlaams Parlement.

Diependaele voorspelt trouwens problemen op de woonmarkt, die ook zonder de vele vluchtelingen uit Oekraïne al onder druk staat. "Staatssecretaris Mahdi heeft ervoor gekozen om die mensen onmiddellijk het statuut van ontheemde te geven, waardoor zij onmiddellijk een leefloon krijgen. Dat is mijn grootste bezorgdheid, want dat betekent dat zij onmiddellijk naar de reguliere woonmarkt gaan. Die staat in Vlaanderen al heel hard onder druk, en er zijn al veel kwetsbare mensen die het heel moeilijk hebben."

Op zijn beurt zet Diependaele de discussie over het leefloon voor Oekraïense vluchtelingen op scherp. "Ik ben heel blij dat op federaal niveau de discussie loopt om dat te herbekijken. Ik denk dat we dat moeten doen." Hij vindt dat het statuut van de Oekraïeners moet worden gewijzigd om te vermijden dat zij al te snel op de Vlaamse woonmarkt terechtkomen. Dat laatste zou "ondraaglijk" zijn, zegt hij.

En er volgt een waarschuwing. "Mochten die discussies op federaal niveau niet leiden tot een aanpassing van dit statuut en het niet toekennen van een leefloon, gaan wij vanuit de Vlaamse overheid natuurlijk een billijke vergoeding vragen. Dat lijkt mij ook maar eerlijk en rechtvaardig." Voor een goed begrip: hier heeft de minister van Wonen over de opvanginitiatieven die door Vlaanderen op poten worden gezet.   

Ook bij Open VLD lijken de meningen te veranderen. "Zomaar klakkeloos zeggen dat iedereen een leefloon krijgt: ik denk dat dit niet verstandig is", zegt Vlaams Parlementslid Bart Tommelein (Open VLD) in "Villa Politica". "Ik denk dat we daarover goed moeten nadenken en dan een beslissing nemen."

"Van zodra wij een aantal dingen gratis aanbieden aan die mensen - bed, bad en brood - hoeven zij geen volledig leefloon te hebben", vindt de burgemeester van Oostende. "We moeten natuurlijk ook opletten dat we geen situatie creëren waar er een open end is voor geld dat wordt uitgedeeld aan mensen die al heel wat ondersteuning krijgen."

Staatssecretaris voor Asiel en Migratie Sammy Mahdi (CD&V) zet zich nu op dezelfde lijn. "Uiteraard is er geen verplichting voor de overheid om zowel een equivalent leefloon toe te kennen als gratis huisvesting", zei hij vanmiddag in de Kamer. "Het lijkt mij nogal vreemd dat we én gratis huisvesting voorzien bovenop ook nog eens een volledig leefloon."

Mahdi concludeert: "Het is dus logisch dat we bekijken hoe huisvesting die door de overheid wordt georganiseerd ook in rekening kan worden gebracht, bijvoorbeeld door afhankelijk van de voorziene huisvesting vooraf een huurprijs in te houden en mensen een bijdrage te laten leveren."

De staatssecretaris wijst er nog op dat leefloonkwesties de bevoegdheid zijn van minister van Sociale Integratie Karine Lalieuw (PS).

Ook de Vereniging voor Vlaamse Steden en Gemeenten (VVSG) vindt dat gevluchte Oekraïners die een leefloon krijgen een billijke vergoeding zouden moeten betalen voor de opvang. Geen leefloon geven, is niet de oplossing vindt de VVSG. 

"Er is weinig of geen discussie over het principe dat mensen die een leefloon krijgen, dat die moeten betalen als ze opvang krijgen. Doordat ze dat statuut van tijdelijk ontheemde hebben, hebben ze natuurlijk wettelijk recht op dat leefloon. Dat statuut nu nog gaan wijzigen, in een volle opvangcrisis en terwijl OCMW's al mensen aan de deur krijgen, is niet evident", zegt Nathalie Debast van VVSG in "De wereld vandaag" op Radio 1.