Belgische chemiereus Solvay splitst zich op in twee bedrijven: verdwijnt een icoon van onze industriële geschiedenis? 

Solvay -opgericht in 1863 door de broers Ernest en Alfred Solvay- is een vaste waarde in de rijke industriële geschiedenis van België. De kans bestaat nu dat de naam zal verdwijnen, of tenminste een aanpassing krijgt. 

Topvrouw Ilham Kadri wil Solvay nu opsplitsen in twee onafhankelijke beursgenoteerde bedrijven: een dat zich bezighoudt met essentiële chemische producten en een ander dat gespecialiseerde materialen maakt, vooral dan voor de auto- en luchtvaartindustrie, en consumptiegoederen. Volgens haar zal dat meerwaarde opleveren voor het bedrijf en de aandeelhouders. (Meer details over de splitsing vind u onderaan het artikel).

België is sinds de eerste helft van de 19e eeuw een van de eerste en meest geïndustrialiseerde landen ter wereld. Tot aan de Eerste Wereldoorlog was het zelfs een industriële grootmacht die wereldwijd actief was. 

Een van de pioniers van toen was het bedrijf dat de broers Ernest en Alfred Solvay in 1863 oprichtten en dat nog altijd een wereldspeler is, meer dan ooit zelfs. Die ondernemende broeders -ietwat vergelijkbaar met Bill Gates of Elon Musk van vandaag- hadden een patent verkregen voor een nieuw proces voor de productie van natriumcarbonaat of soda. Van de eerste fabriek nabij  Charleroi groeide Solvay daarna gestaag met steeds meer nieuwe producten en processen. Tot in 1914 was Solvay zelfs een van de grootste multinationale ondernemingen ter wereld. 

De twee wereldoorlogen en twee bezettingen gaven het bedrijf telkens een forse klap, maar Solvay overleefde en werd in beide gevallen een motor van de wederopbouw achteraf. Onder meer de wereldwijde aanwezigheid vergemakkelijkte de wederopstanding. 

Vandaag is Solvay nog altijd een wereldspeler in chemie met 110 vestigingen in 63 landen. Er werken ongeveer 23.000 mensen voor het bedrijf. Ondanks de internationale expansie en tal van buitenlandse overnames bleef Solvay sterk verankerd in ons land en de hoofdzetel staat in Brussel. Het is nog altijd een van de 20 grootste chemiebedrijven en een van de weinige waarin de stichtende families na al die jaren nog een controlebelang hebben. Solvay is genoteerd op de beurs Euronext, zowel in Brussel als in Parijs, en is een onderdeel van de Bel-20-index.

Het is ook meer dan een bedrijf: Solvay bleef investeren in vernieuwing en wetenschapppelijk onderzoek. Sinds het begin van de 20e eeuw steunde Solvay allerlei technologische instellingen en vanaf 1911 organiseerde Ernest Solvay de beroemde '"Solvay-conferenties" waar befaamde wetenschappers en Nobelprijswinnaars de koppen bij elkaar staken. 

De gastenlijst van die conferenties vermelden klinkende namen zoals Albert Einstein, Marie Curie, Ernest Rutherford, Niels Bohr en vele anderen, kortom mensen die de fysica en de chemie van de 20e eeuw vorm hebben gegeven en "een kwantumsprong" lieten maken. Het geld dat bij Solvay binnenrolde, kreeg ook een meer culturele bestemming. Co-stichter Ernest Solvay liet aan het Leopoldpark in Brussel de bekende Bibliotheek Solvay bouwen. Zijn zoon en opvolger Armand gaf de beroemde architect Victor Horta dan weer de opdracht (en de midddelen) om het even iconische Hôtel Solvay te bouwen aan de Louizalaan. Beide gebouwen staan er nog te pronken en Hôtel Solvay is door de Unesco uitgeroepen tot werelderfgoed.

Een tak -EssentialCo- zou zich bezighouden met essentiële chemische stoffen zoals soda- en zou goed zijn voor een omzet van 4,1 miljard euro. De rest van het bedrijf -SpecialtyCo- zou zich richten op gespecialiseerde materialen voor onder meer de auto- en vliegtuigindustrie en consumptiegoederen. Die laatste tak zou een omzet van 6 miljard euro vertegenwoordigen. 

Beide namen zijn tijdelijk en het zou dus kunnen dat het element Solvay er alsnog in voorkomt. Elke aandeelhouder zou zijn aandeel omwisselen tot eigendomsbewijzen in beide ondernemingen. Die zouden allebei genoteerd worden op de beurzen van Euronext Brussel en Euronext Parijs, net zoals dat nu voor Solvay het geval is.

De splitsing moet nog wel de goedkeuring krijgen van de aandeelhouders. CEO Kadri heeft alvast de steun van Solvac, de invloedrijke holding die de familie van oprichters Solvay vertegenwoordigt. Die bezit ongeveer een derde van de aandelen van Solvay en heeft er dus een flinke vinger in de pap. De splitsing zou eind 2023 afgerond moeten zijn.

Opvallend is dat er niets gezegd is over de rol van CEO Ilham Kadri. Het is niet uitgesloten dat zij de leiding op zich neemt van een van de twee takken van Solvay, maar duidelijkheid is er niet. Kadri is sinds 2019 topvrouw van Solvay. Ze heeft de Franse en de Marokkaanse nationaliteit. Volgens het Amerikaanse businessmagazine Fortune is Kadri een van de meest invloedrijke vrouwen in de internationale zakenwereld. Het is ook nog niet duidelijk of de splitsing gevolgen zal hebben voor de werkgelegenheid bij Solvay. (Lees verder onder de foto).