18.000 opvangplaatsen voor vluchtelingen uit Oekraïne tegen eind maart: zo wil de Vlaamse regering dat klaarspelen

“De leider van de Russische Federatie is bezig aan een gruwelijke operatie die zorgt voor immens veel leed. Miljoenen mensen zijn radeloos op de vlucht. De verdediging van onze democratische waarden staat op het spel, de wereldvrede wordt bedreigd.” Met die woorden startte minister-president Jan Jambon (N-VA) de persconferentie. “Bij elk bombardement weet je dat er meer mensen onze richting uitkomen, maar hoeveel precies is giswerk.”

Concrete plannen uittekenen is volgens Jambon momenteel dan ook onmogelijk. “Het wordt hoe dan ook een huzarenstuk, waarbij we ieders medewerking nodig hebben op alle niveaus.” Voorlopig heeft de Vlaamse regering onderstaande reeks maatregelen uitgewerkt.

• De eerste bekommernis is ervoor zorgen dat de Oekraïense vluchtelingen een menswaardige verblijfplaats krijgen. Tegen eind deze week worden er 6.000 opvangplaatsen vrijgemaakt, tegen eind deze maand moeten dat er 18.000 zijn.

• Sociale woningen die momenteel uit het reguliere circuit zijn gehaald omdat ze niet voldoen aan de kwaliteitsnormen, worden tijdelijk opgeknapt. “Nood breekt wet”, aldus Jambon. De Vlaamse regering draagt bij in de kosten van de opknapwerken.

• Veel steden en gemeenten zijn bezig met het inrichten van een collectieve opvang in rusthuizen, kloosters, vakantieparken, vaccinatiecentra die zich in waakstand bevinden, enzovoort. Gebouwen die leegstaan, kunnen mogelijk worden gerenoveerd.

• Er wordt bekeken welke steden en gemeenten zogenoemde woondorpen kunnen inrichten. In een eerste fase gaat het om 15 tot 20 nooddorpen met telkens zo’n 250 wooneenheden. In de woondorpen wordt menselijke ondersteuning voorzien.

• Voor elke opvangplek die de lokale besturen zelf creëren en minstens drie maanden ter beschikking stellen, krijgen ze 1.000 euro. Voor elke particuliere plek die minstens drie maanden wordt ingenomen, krijgen de gemeenten 400 euro. Dit voor het begeleiden van de vluchtelingen in de samenleving.

• Gezien de Oekraïense vluchtelingen recht hebben op financiële ondersteuning, zal huurgeld worden gevraagd. Hoeveel die huur bedraagt, hangt af van het soort accommodatie waarin ze worden opgevangen.

• Het Agentschap Integratie en Inburgering werft extra tolken aan en creëert een poule van vrijwillige tolken uit de Oekraïense gemeenschap.

• Er worden momenteel een app en website ontwikkeld waarop alle nodige informatie wordt verzameld, zowel voor vluchtelingen als voor organisaties en begeleiders, in het Oekraïens, Russisch en Nederlands.

• Er komt een hulplijn waar enerzijds Oekraïense vluchtelingen met vragen en problemen terechtkunnen in hun eigen taal. Anderzijds kunnen ook mensen die vluchtelingen opvangen naar de hulplijn bellen, net als diensten en organisaties.

• Een vrijwillig en versneld inburgeringsbeleid moet Oekraïense vluchtelingen een plaats geven in onze maatschappij. Enerzijds gaat het om een cursus maatschappelijke oriëntatie van 9 uur, anderzijds om een taalcursus Nederlands.

• Er wordt ingezet op extra capaciteit in mobiele units. Zo wordt het plaatsen van containerklassen en de huur ervan vergoed, en kan er onderwijs georganiseerd worden in collectieve opvangfaciliteiten.

• Scholen die gevluchte kinderen opnemen, krijgen sneller extra middelen.

• Waar er door van een lerarentekort niet genoeg leerkrachten zijn, kunnen scholen middelen bestemd voor leerkrachten ook aanwenden voor ander personeel.

• CLB’s krijgen extra ondersteuning voor hun traumasensitieve werking. Vervolgcoaches moeten anderstalige nieuwkomers begeleiden en ondersteunen.

• Op taal wordt sterk ingezet: zowel voor kinderen jonger dan 5 jaar, met een extra NT2-aanbod in het volwassenenonderwijs en met specifieke opleidingen taalverwerving voor jongeren én volwassenen in juli en augustus.

• Er komt extra leerlingenvervoer tussen collectieve opvangvoorzieningen en basisscholen.

• Diploma’s uit Oekraïne moeten vlot worden erkend. 

• “We kunnen niet verwachten dat iemand die vrijdag in ons land arriveert, maandag aan de slag gaat”, klonk het. De eerste weken wordt gefocust op het onthaal van de Oekraïense vluchtelingen.

• De komende dagen wordt de website van VDAB aangepast zodat enerzijds werkgevers die Oekraïners kunnen tewerkstellen, zich kunnen aanmelden, en anderzijds vluchtelingen die willen werken, zich kunnen aanbieden.

• Het lokale sociaal beleid zal worden versterkt, zodat men weet waar men terecht als er noden zijn.

• Ook de Centra Algemeen Welzijnswerk zullen worden versterkt, net als de centra voor geestelijke gezondheidszorg.

• Voor de vele minderjarigen die zonder begeleiding in ons land arriveren, wordt een speciale aanpak voorzien en wordt de pleegzorg verhoogd.

• Voor de gezondheidstoestand in ons land wordt een specifiek plan van aanpak georganiseerd. Slechts een derde van de Oekraïense vluchtelingen is gevaccineerd, en ook met ziektes als TBC en polio moet rekening worden gehouden.

• Voorzieningen zoals assistentiewoningen of vaccinatiecentra in waaktoestand die vluchtelingen willen opvangen, krijgen daartoe de kans waar mogelijk.

“Ik wijs nogmaals op de angst, het verdriet, de pijn en de uitzichtloze positie van de ontheemde mensen die vastzitten of op de dool zijn”, aldus Jambon. “Je moet geen romanticus of geschiedkundige zijn om de gelijkenis te zien met onze eigen ouders en grootouders tijdens de eerste en tweede wereldoorlog. Ik hoop, wil en weet dat wij later in het hart van vele dankbare Oekraïners zullen zitten.”