Wat gaat regering doen aan stijgende energieprijzen? Vanavond topoverleg, verlaging btw op gas lijkt al zeker

Wat de btw-verlaging op gas betreft, lijkt het al beklonken. "Niemand stelt dit nog in vraag", zei vicepremier Petra De Sutter (Groen) daarover in "De zevende dag". Of de verlaging permanent of tijdelijk zal zijn, is wel nog voer voor discussie. Groen, CD&V en Vooruit pleiten voor een permanente verlaging van de btw op gas en elektriciteit. Open VLD houdt het voorlopig op een structurele btw-verlaging op elektriciteit, maar een tijdelijke verlaging op gas. 

Om de prijzen aan de pomp te drukken, wordt er gedacht aan een verlaging van de accijnzen. "Het voorstel is om die tot het minimum te beperken", zegt minister Verlinden. "Dat zal de prijsstijging niet helemaal tegenhouden, maar het zal wel een aanzienlijke vermindering betekenen en het voor de mensen zo draaglijk mogelijk houden."

Minister De Sutter vindt het geen goed idee om de accijnzen tot een minimum te verlagen. "Dat kost ons 5,6 miljoen euro per dag. Op jaarbasis zou dat 2 miljard zijn. Dat is enorm veel geld dat je als subsidie aan fossiele brandstoffen geeft voor mensen die zich verplaatsen met de auto." 

Groen is het er wel mee eens dat er iets moet gebeuren aan de pomp. De partij kan zich wel vinden in het omgekeerd cliquet-systeem dat op tafel ligt. Bij dit systeem gaat bij een forse stijging van de brandstofprijzen de accijnzen van de overheid automatisch naar beneden zodat de prijsstijging mildert. "Dat is absoluut een goed idee", zegt De Sutter. Maar ze vindt dat ook de mensen die alternatieven zoeken voor de auto moeten kunnen meeprofiteren. "Iedereen moet kunnen genieten van de maatregel. Dat kan door bijvoorbeeld ook het openbaar vervoer goedkoper te maken."

Voor Vooruit moeten niet alleen benzine en diesel goedkoper aan de pomp, maar moet ook de stookolieprijs aangepakt worden. Dat heeft voorzitter Conner Rousseau zondagmiddag in het VTM Nieuws gezegd. Volgens De Sutter is dat laatste niet evident, omdat er Europese regels zijn rond de btw op stookolie. 

Premier Alexander De Croo (Open VLD) liet eerder al verstaan dat we geen wonderen mogen verwachten. "Ik wil pleiten voor enig realisme. De prijzen zijn hoog in heel Europa. We kunnen dat voor een stuk dempen, maar het is onmogelijk dat een overheid de volledige meerkost op zich neemt."

Maandag hoopt de regering dus knopen door te hakken over de hoge energie- en brandstofprijzen. Vrijdag valt ook de deadline voor de beslissing rond de kernuitstap. Die deadline was eind vorig jaar afgesproken door de regering. Zullen de twee jongste kerncentrales langer openbijven? 

Minister Verllinden vindt dat dit ernstig overwogen moet worden. "Het langer openhouden van de twee jongste kerncentrales ligt op tafel en wat mij betreft is dat inderdaad waar we naartoe moeten gaan. We gebruiken altijd die dure woorden "betaalbaarheid", "bevoorradingszekerheid", maar nu is daar ook "energieonafhankelijkheid" bijgekomen. Het is duidelijk dat als je lokale productie doet dat je dat toch zekerdere situatie geeft dan gas dat je moet inkopen." 

Ook Open VLD uitte al zijn bezorgdheid over de bevoorradingszekerheid en de energieafhankelijkheid van andere landen als de kernuitstap doorgaat.

Verlinden zegt dat het niet de bedoeling is om veiligheidsrisico's te nemen. "We gaan geen roekeloze beslissingen nemen." Ze is dan ook niet te spreken over het voorstel van N-VA-voorzitter Bart De Wever vandaag in "De zondag". Hij zou graag vijf kerncentrales openhouden in plaats van twee. "De andere reactoren die nog functioneel zijn, zijn er niet op voorbereid om langer open te blijven. Als dat al aan de orde zou zijn dan moeten we daar eerst een technische veiligheidsstudie over maken." 

Bij VTM Nieuws zei ook Rousseau dat als het van zijn partij afhangt, de twee jongste kerncentrales openblijven. “Voor ons is het belangrijk dat er voldoende energie is en dat die betaalbaar blijft”, benadrukt hij. “Ik denk niet dat het voor de mensen thuis uitmaakt of hun elektriciteit van een gas- of kerncentrale komt.” 

Ook investeren in hernieuwbare energie vindt Vooruit belangrijk. “Als we daarvoor twee kerncentrales moeten openhouden, dan zullen we dat ook steunen”, aldus nog Rousseau.

Petra De Sutter van Groen stelt zich in "De zevende dag" voorzichtiger op. "Alles zal van de voorwaarden afhangen. Ook als we beslissen om de twee jongste kerncentrales langer open te houden, zullen we gascentrales nodig hebben." 

Meer kerncentrales openhouden, zoals De Wever voorstelt, is volgens haar ook niet haalbaar. "Een kerncentrale is geen microgolfoven die je uit -en aanzet naar gelang je wil. Je hebt heel veel voorbereiding nodig om die verlenging veilig te organiseren. En je hebt ook een uitbater nodig. De huidige uitbater, Engie, heeft geen interesse." Of er vrijdag effectief een beslissing zal komen, is nog koffiedik kijken, maar De Sutter hoopt zeker op een princiepsbeslissing.