De humanitaire corridors die Rusland beloofde in te leggen om Oekraïners te evacueren, hadden een opvallende route. Vier van de zes gingen rechtstreeks naar Russisch grondgebied. "Een chantage- en propagandamiddel", zo klinkt het. Hoe dan ook leek de nieuwe poging tot een staakt-het-vuren een maat voor niets.
Humanitaire corridors om te kunnen vluchten leiden naar... Rusland: "Chantage en propaganda"
Ewout Vancraeynest
Gepubliceerd:
Bijgewerkt:
Het Russische leger heeft deze ochtend een staakt-het-vuren aangekondigd. Bewoners zullen de kans krijgen om via humanitaire corridors de belegerde Oekraïense steden Kiev, Charkov, Marioepol en Soemi te ontvluchten.
Opvallend is dat deze humanitaire corridors voornamelijk naar (Wit-)Russisch gebied leiden. In Marioepol en Soemi hebben de bewoners wel nog de keuze om naar ander Oekraïens gebied te gaan, maar in Kiev en Charkov leiden de vluchtroutes enkel naar (Wit-)Rusland.
De Oekraïense burgers die de belegerde steden willen ontvluchten kunnen dus bijna enkel terecht in Russisch grondgebied, want vier van de zes routes leidt naar daar. Kan men dan wel spreken over echte humanitaire corridors als ze je brengen naar het gebied van de vijand?
De Oekraïense overheid vindt van niet en heeft het Russische voorstel dan ook geweigerd. Een woordvoerder van de Oekraïense president Volodimir Zelenski noemt het voorstel "compleet immoreel" en zegt dat burgers vrij moeten zijn om te vluchten naar waar ze willen.
Het moet van twee kanten komen
Wat heeft deze actie van Rusland nu teweeg gebracht? Bewoners van Kiev en Charkov kunnen enkel naar Russisch grondgebied vluchten en op dit moment zouden er in Marioepol nog beschietingen aan de gang zijn. Ook in Soemi is er nog geen groen licht om de vluchtroute te kunnen nemen. "Een corridor die maar van een kant wordt aangekondigd, heeft dan ook maar weinig zin", weet Rudi Vranckx te vertellen vanuit Lviv.
Een humanitaire corridor die maar van een kant komt, heeft ook maar weinig zin
Ook internationale hulporganisaties, zoals het Rode Kruis hebben hun bedenkingen bij de zogenaamde humanitaire corridors. Eerder werd al een evacuatie georganiseerd vanuit Marioepol, maar de bussen met mensen op de vlucht zijn uiteindelijk op mijnen en beschietingen gestoten. Het Rode Kruis benadrukt dan ook dat zo'n evacuatie precies en concreet moet zijn. Er moeten afspraken gemaakt worden met commandanten op het veld en het moet praktisch uitvoerbaar zijn en daar lijkt het op dit moment totaal niet op.
"Russische propaganda"
Waar is het in Rusland dan om te doen met het organiseren van deze humanitaire corridors? "Het moet vooral dienen als chantagemiddel en als propaganda-instrument", zegt Vranckx. Deze actie zet de Oekraïense regering namelijk onder druk. Eerder had Rusland de Oekraïners al verweten dat ze hun burgers gebruiken als levend schild. Nu Oekraïne de vluchtwegen van Rusland afwijst, is dit enkel maar een bevestiging en meer koren op de molen van de Russische propaganda.
Het zou bovenal ook interessant zijn voor Rusland om vluchtende mensen voor de camera te krijgen en zo een mooi plaatje te hebben voor op de Russische televisie.
Ondertussen is ook duidelijk dat de poging tot een staakt-het-vuren alweer een maat voor niets lijkt te zijn. In twee van de vier steden, in Kiev en Marioepol, is geschoten. Het is ook de vraag hoe veilig die routes wel zijn. Want volgens het Internationale Rode Kruis zouden er op de voorgestelde route vanuit Marioepol mijnen liggen.
"Er zijn nog geen berichten dat mensen er gebruik van gemaakt hebben", zegt VRT NWS-journalist en Oost-Europa-kenner Marijn Trio in "De wereld vandaag". Er is ook geen duidelijk akkoord tussen de strijdende partijen over de corridors.
