CBS News, ABC News, BBC, CNN of Bloomberg: het zijn maar enkele grote nieuwsorganisaties die besloten hebben om hun activiteiten in Rusland op z'n minst tijdelijk stop te zetten. Ze reageren zo op een nieuwe Russische wet waarmee zware celstraffen aan journalisten kunnen worden opgelegd voor hun berichtgeving over de oorlog in Oekraïne.
Nieuwsspelers als BBC en CNN trekken weg, archieven ontoegankelijk gemaakt: Russisch medialandschap "onherkenbaar"
De pers in Rusland is sinds gisteren nog veel strakker aan banden gelegd: wie er afwijkt van het regeringsdiscours over de oorlog in Oekraïne, riskeert er voortaan 15 jaar cel. En dat heeft een grote impact op het medialandschap, zo blijkt nu.
"Het medialandschap is hier in een paar dagen tijd onherkenbaar veranderd", vertelt onze correspondent in Moskou, Geert Groot Koerkamp, in "De ochtend" op Radio 1. "Mensen worden vandaag wakker in een nieuwe wereld, vooral ook omdat sociale media nu worden aangepakt." Onder meer Facebook en Twitter zijn niet meer toegankelijk.
Archieven ontoegankelijk
Maar ook heel wat grote buitenlandse en Russische nieuwsorganisaties zetten hun activiteiten in Rusland stop. "De belangrijkste radiozender Echo Moskvy en ook de tv-zender TV Rain zijn uit de lucht", zegt Groot Koerkamp. "Het enige onafhankelijke medium dat er nog is, is de Novaja Gazeta, de bekende kritische krant waarvan de hoofdredacteur in december de Nobelprijs voor de Vrede heeft gekregen. Maar ook daar hebben ze beslist om al hun online archieven ontoegankelijk te maken, omdat daar eventueel redenen zouden kunnen worden gevonden om tot vervolging van journalisten over te gaan."
Wie hier toch doorgaat als journalist laat alles wat betrekking heeft op de situatie in Oekraïne aan de journalisten ter plekke
Correspondent Geert Groot Koerkamp in Moskou
Onderzoeksjournalist Alexey Kovalov van nieuwswebsite Meduza laat via Twitter weten dat hij vannacht uit Rusland is weggevlucht. "Ik hoorde een enorme deur dichtslaan achter mijn rug", schrijft hij. "Nauwelijks de tijd gehad om mijn ouders te verwittigen. Gestoorde tijden."
BBC News liet gisteren al weten het Russische nieuws voortaan enkel vanuit Londen te zullen oppikken. BBC Russia wordt tijdelijk opgeschort, al blijven de journalisten ter plaatse. De toegang tot de BBC-website lijkt momenteel ook van overheidswege te worden beperkt.
Het Canadese CBC volgde al snel met de boodschap dat hun journalisten in Rusland het werk stopzetten. En ook het Amerikaanse CNN, ABC News, CBS News en persbureau Bloomberg melden nu dat ze hun uitzendingen in Rusland schrappen. The Washington Post, Dow Jones en Reuters zouden de situatie momenteel aan het evalueren zijn. De Nederlandse openbare omroep NOS heeft haar medewerker weggehaald uit Rusland.
Shift in verslaggeving
"De veiligheid van onze medewerkers gaat voor alles. We zijn niet bereid om hen bloot te stellen aan vervolging omdat ze gewoon hun job doen", zegt Tim Davie, directeur-generaal bij de BBC.
Bloomberg-hoofdredacteur John Micklethwait is scherp voor de nieuwe wet in Rusland: "Dit lijkt geschreven om van elke onafhankelijke journalist een crimineel te maken, waardoor het onmogelijk wordt om binnen de grenzen van Rusland iets te doen dat ook maar iets wegheeft van normale journalistiek."
Dat bevestigt ook Groot Koerkamp. "Ik kan enkel nog binnen bepaalde kaders werken. Wie hier doorgaat met z'n werk heeft een shift gemaakt in de verslaggeving. Alles wat betrekking heeft op de situatie in Oekraïne laten ze aan de journalisten ter plekke. Zij concentreren zich dan op de situatie in Rusland zelf."


