Online aan de schandpaal: hoe ethisch zijn "juice channels" en "cancel culture"? 

"Juice channels" zijn vooral een fenomeen in Nederland. Daar zijn de kanalen van Yvonne Coldeweijer - "lifeofyvonne" - en Roddelpraat de grootste spelers. Coldeweijer bereikt enkel op Instagram al een half miljoen volgers.

"Juice channels" staan erom bekend geruchten online te zwieren, vaak zonder ze te checken en zonder wederwoord aan bod te laten komen. De laatste weken kwamen ze vaak in opspraak omat Yvonne Coldeweijer de beelden van Lil Kleine op haar Instagramkanaal had gedeeld. Roddelpraat kwam een tijd geleden naar buiten met een video over Marco Borsato die meisjes zou misbruiken. Die verhalen werden uiteindelijk ook opgepikt door traditionele media.

Waarom zijn "juice channels" zo populair? En hebben bekende mensen sowieso een voorbeeldfunctie? Die vragen leg ik deze week voor aan Anna-Livia Smekens (23), die zelf heel actief is op sociale media, Nicolas Baeke (22), die zelf een "juice channel" heeft, en MNM-dj Dorianne Aussems (29). 

Nicolas Baeke (22) heeft een eigen "juice channel" genaamd JustNicolas, dat het eerste echte roddelkanaal in België zou zijn. Daarop maakt hij video's over de 'juice' (of roddels) over online figuren, bijvoorbeeld over de relaties van bekende YouTubers. Nicolas doet dit voornamelijk omdat hij het leuk vindt, en hij merkt dat er ook echt een publiek voor is. "Ik vergelijk het een beetje met het programma "De mol". Kijkers willen weten wie een relatie heeft met wie. Ik ben een beetje de man van het volk. Ik bundel de frustraties van de kijkers en maak daar een video over.” Op de vraag of Nicolas niet inzit met de privacy van zijn doelwitten, is hij kort en duidelijk: "Als je een publiek figuur bent, dan weet je dat er veel ogen op je gericht zijn. Dan moet je zo'n dingen kunnen incasseren."

Maar cancel culture, dat vindt Nicolas gevaarlijk. Hij luistert wel nog naar Lil Kleine, want volgens hem moet je een artiest los kunnen zien van zijn kunst. Hij zegt ook dat je moet oppassen dat je mensen niet te snel veroordeelt. Nicolas vindt dat iedereen recht heeft op een eerlijk proces en dat je de uitspraak van de rechtbank moet afwachten vooraleer je iemand (online) straft.

Anna-Livia Smekens (23) luistert niet meer naar Lil Kleine. Ze kan niet meer genieten van de muziek, wetende dat hij zijn vrouw zou mishandelen. Volgens Anna-Livia wordt Lil Kleine nu terecht aan de kant gezet, want "je moet als maatschappij een signaal geven dat we zo'n gedrag niet dulden".

Anna-Livia is niet verbaasd dat "juice channels" zo populair zijn. Volgens haar zijn mensen het beu dat BV's en influencers doen alsof hun leven perfect is. "Onze generatie van content creators en influencers krijgt veel in de schoot geworpen en deelt vooral de positieve aspecten van hun leven op sociale media. Mensen willen die van hun voetstuk zien vallen."

Dorianne Aussems (29) draait Lil Kleine wel nog op de radio. "Dat komt omdat we bij MNM altijd vragen naar de mening van de luisteraars. De meeste luisteraars willen dat we hem blijven draaien." Maar de tracks van de rapper worden wel gekaderd door een presentator die uitlegt wat er aan de hand is. Volgens Dorianne kan dit ook maatschappelijke discussies op gang helpen. "Wanneer zoiets naar boven komt, kunnen wij luisteraars ook verder helpen met vragen als: wat moet je doen als je zelf mishandeld wordt? Waar kan je terecht? Hoe ga je daarmee om?"

Dorianne is geen fan van de cancelcultuur. "Ik vind dat het gemeenste wat je kan doen. Ik denk dat geen enkele mens het verdient om met de grond gelijk gemaakt te worden." Volgens haar zou het veel efficiënter zijn om iemand persoonlijk aan te spreken over je probleem, in plaats van die online aan de schandpaal te nagelen.