Op sociale media getuigen verschillende mensen dat ze racistisch behandeld worden terwijl ze proberen te vluchten uit Oekraïne. Er circuleren verhalen van mensen van kleur die tegengehouden zouden worden of witte mensen moeten laten voorgaan. De Nigeriaanse president Buhari heeft de situatie al aangeklaagd op Twitter. Poolse autoriteiten ontkennen de verhalen.
#BlacksinUkraine: vluchtelingen getuigen over racisme aan grens tussen Oekraïne en Polen
Valerie Vanhelden
Gepubliceerd:
De Russische inval in Oekraïne heeft een stroom van vluchtelingen ontketend. De Verenigde Naties spreken intussen over meer dan 420.000 mensen op de vlucht. Aan de grensposten staan kilometers auto's en is de wachttijd al opgelopen tot enkele dagen.
Onder die vluchtelingen zijn niet alleen Oekraïners, maar ook buitenlanders die in Oekraïne woonden en er werkten of studeerden. Bovenop de barre omstandigheden waarin ze proberen de grens over te steken, duiken steeds meer verhalen van racisme op.
Racisme?
Onder de hashtags #AfricansinUkraine en #BlacksinUkraine getuigen verschillende mensen van kleur op Twitter over de situaties die ze hebben meegemaakt. Zo zouden mensen met een donkere huidskleur worden tegengehouden als ze de trein willen nemen om in een grensregio te geraken en zouden ze aan de grens moeten wachten terwijl eerst witte mensen door worden gelaten. Ze zouden bovendien te maken krijgen met geweld en scheldpartijen, afkomstig van andere Oekraïners of autoriteiten.
Zo'n getuigenis bereikte ook onze redactie. In een video vertelt de 29-jarige student Elvis Chukwuemeka Nwadike over zijn reis vanuit Charkov, een stad in het noordoosten van Oekraïne, naar Lviv aan de grens met Polen.
"Op 25 februari heb ik beslist om Oekraïne te verlaten. Ik kreeg verschillende berichten dat buitenlanders Oekraïne verlieten dus ik heb een taxi genomen naar het dichtsbijzijnde treinstation om er een trein te nemen naar Lviv", schetst hij de situatie.
Nwadike vertelt hoe moeilijk het was om op een trein te geraken omdat er zeer veel mensen aanwezig waren op de perrons. "Ik zag dat verschillende mensen zware verwondingen hadden omdat de autoriteiten hen op een gewelddadige manier van de trein gooiden."
Ik zag dat mensen zware verwondingen hadden omdat de autoriteiten hen op een gewelddadige manier van de trein gooiden
Nigeriaanse student Elvis Chukwuemeka Nwadike
Nwadike ziet ook hoe een Syrische vriend in het gezicht geslagen wordt en één van zijn schoenen verliest bij het instappen. En ook op de trein zelf was het naar eigen zeggen niet veilig voor mensen van kleur. Volgens Nwadike maakten de Oekraïners duidelijk dat hij en medestudenten niet welkom waren op de trein.
Ook journalist Arnaud De Decker vluchtte uit Oekraïne en ondervond daarbij zelf heel wat moeilijkheden, al was het voor mensen met een donkere huidskleur nog veel moeilijker, zegt hij. "Ik heb zelf 10 uur vastgezeten omdat ik geen Oekraïens of Russisch spreek. Ik mocht niet door omdat ze zagen dat ik een buitenlander was", vertelt hij aan onze redactie.
"Ik heb dan uiteindelijk zondagochtend de grens met Polen overgestoken, ik was de enige blanke. Daar waren zeker nog 200-300 mensen van andere origine en ik was de enige die de grens over mocht. Oekraïense vrouwen en kinderen mochten wel al door."
Reacties
Op sociale media circuleren bovendien verschillende video's die het racisme moeten aantonen, maar ze zijn moeilijk te verifiëren. Er verschijnen wel steeds meer getuigenissen en ook de Nigeriaanse president Buhari heeft zijn ongenoegen al geuit.
Op Twitter roept hij de grensfunctionarissen op om iedereen gelijk te behandelen. "Iedereen die een conflictsituatie ontvlucht, heeft volgens het VN-verdrag hetzelfde recht op veilige doorgang en de kleur van hun paspoort of hun huid mag geen verschil maken", zegt hij.
Volgens de president zijn Nigeriaanse studenten genoodzaakt om opnieuw door Oekraïne te reizen naar de Hongaarse grens omdat ze de Poolse grens niet zouden mogen oversteken. Hij zegt dat ongeveer 4.000 "Nigeriaanse burgers en vele anderen uit bevriende Afrikaanse landen vandaag gestrand zijn in Oekraïne".
Onduidelijk
De verhalen worden ontkend door Poolse autoriteiten. De Poolse ambassadeur in Nigeria zegt dat iedereen gelijk wordt behandeld en dat verschillende Nigeriaanse burgers de grens met Polen al overstaken.
Ook onze journalist ter plaatse kan de getuigenissen niet bevestigen. "Het is zeker niet zo dat mensen van kleur Polen niet binnen mogen. Wij hebben al heel veel mensen met een kleur uit Oekraïne de grens zien oversteken. Zowel Afrikanen als mensen van Aziatische origine", vertelt Jeroen Reygaert in "De wereld vandaag" op Radio 1.
Reygaert staat aan de Poolse kant van de grens. "Wat er aan de andere kant van de grens gebeurt, zien wij hier natuurlijk niet", nuanceert hij. "Het zou kunnen dat daar mensen tegengehouden worden of dat er een soort voorrangsregeling is. Maar ook belangrijk om daarbij te vermelden is dat bij de Oekraïense burgers vooral vrouwen en kinderen zitten, terwijl bij bijvoorbeeld Afrikaanse of Aziatische mensen ook mannen mogen vertrekken. En er geldt wel een soort regel dat ze vrouwen en kinderen voorlaten", weet hij.
Jeroen Reygaert in Polen: "Enorme toestroom vluchtelingen in de barre kou"
Staatssecretaris voor Asiel en Migratie Sammy Mahdi (CD&V) waarschuwt dat we voorzichtig moeten zijn met dit soort getuigenissen. "Volgens mijn diensten zijn er ondertussen 9.000 personen die niet de Oekraïense nationaliteit hebben, die vanuit Oekraïne Polen hebben bereikt." Hij benadrukt dat mocht er toch sprake zijn van racisme, "de Europese Unie zo hard als mogelijk moet optreden".
