Lange rijen voor winkels, tankstations en bankkantoren in Oekraïne, Marijn Trio ter plaatse: "Mensen wegen opties af"

Wat gevreesd werd, is nu ook gebeurd: Rusland heeft een "speciale militaire missie naar Oekraïne" gestuurd. De militaire operatie is ingezet, op meerdere plaatsen in Oekraïne weerklinken explosies, niet alleen in de zelfverklaarde volksrepublieken Donetsk en Loegansk in het oosten van het land. Ook in hoofdstad Kiev en in de stad Charkov zijn er explosies.

VRT NWS-journalist Marijn Trio was in het oosten van Oekraïne op het moment dat de aanval ingezet werd, bijna aan de frontlijn. "Dit is heel zorgvuldig, heel lang opgebouwd", zegt hij. "Gisteren voelde je dat het in een stroomversnelling kwam. De leiders van de zelfverklaarde volksrepublieken hebben Poetin om militaire steun gevraagd, dat er al lang aanvallen vanuit Oekraïne bezig waren. Het is het sluitstuk van zorgvuldig voorbereid theater. Dit geeft Poetin een voorwendsel om heel Oekraïne binnen te vallen, en dat is wat vandaag aan het gebeuren is."

De VRT-ploeg zat in Donbass, het Donetsbekken, in het oosten van Oekraïne, de regio van de zelfverklaarde volksrepublieken Donetsk en Loegansk. Momenteel zijn ze onderweg naar het westen van het land. "Hier lijkt het voorlopig veilig, er zijn wel meldingen van ontplofingen in de hoofdstad Kiev, in de steden Charkov en Dnipro", zegt Marijn Trio.

"De schade is niet duidelijk, het lijkt wel om precisie-aanvallen te gaan, waarbij geen burgerdoelwitten geviseerd worden. Het lijken dus aanvallen op strategische doelen, mogelijk ook op de luchthaven van Kiev. Al is het heel moeilijk om dat te controleren, het totale plaatje is niet duidelijk."

"Er zijn ook meldingen dat Russische troepen de zuidelijke steden Odessa en Marioepol binnengetrokken zijn. De aanvallen komen dus van alle kanten waar Rusland de voorbije tijd een enorme troepenmacht heeft samengebracht. Ook al beweerde Rusland dat het geen plannen had voor een aanval en beschuldigde het het Westen van hysterie."

De Oekraïense president Volodimir Zelenski heeft de oorlogswet afgekondigd en roept mensen op om thuis te blijven. "De regering en het leger zijn aan het werk, zijn klaar om Rusland te verslaan, is zijn boodschap. De vraag is of het klopt dat Oekraïne klaar is. Het Russische leger is veel groter en sterker dan het Oekraïense", zegt Marijn Trio.

Het VRT NWS-team is door de stad Dnipro gereden en heeft daar polshoogte genomen. "Het is heel dubbel. Enerzijds zie je mensen op straat, het leven gaat door. Anderzijds zie je lange rijen mensen voor bankkantoren staan. Lange rijen voor winkels ook, mensen willen daar iets kopen om dan geld terug te krijgen, omdat er uit de automaten geen geld komt. Ook aan elk tankstation staan tientallen wagens. Wat dat betekent? Paniek is een groot woord, maar mensen lijken bezig met het afwegen van hun opties, uitzoeken of ze veiliger oorden zouden moeten opzoeken."

Het is voor iedereen moeilijk om te volgen wat er gebeurt. "Je weet niet wat je moet geloven. Er zijn video's op sociale media waarvan je de oorsprong niet kent. Het begint wel duidelijk te worden dat er nu een eerste strategische fase is geweest, na de oorlogsverklaring van Poetin, met aanvallen op strategische doelen. Maar het is moeilijk te voorspellen hoe het nu voortgaat."