Op de Heizel in Brussel opent vandaag een tentoonstelling in het teken van "De kleine prins" en zijn geestelijke vader Antoine de Saint-Exupéry. Het boek verscheen tijdens WO II, een jaar voor de auteur en piloot sneuvelde, en is volgens zijn achterneef Olivier d'Agay "een ambassadeur voor de vrede". "80 jaar later zijn we opnieuw in oorlog tegen barbarij, dictatuur en totalitarisme."
Meest vertaalde boek na Bijbel en in oorlogstijd meer dan ooit relevant: nieuwe expo over "De kleine prins" in Brussel
Kristien Bonneure
Gepubliceerd:
“Antoine de Saint-Exupéry. De kleine prins tussen de mensen ”: zo heet de tentoonstelling die vandaag op de Heizel in Brussel opent over leven en werk van de Franse schrijver met interessant archiefmateriaal, maar ook met veel klank, kleur en beeld om kopje onder te gaan in de poëtische wereld van zijn beroemde verhaal “De kleine prins”. Saint-Exupéry werd met zijn vliegtuig neergeschoten in de Tweede Wereldoorlog. Zijn boodschap van hoop en menselijkheid is meer dan ooit relevant, nu er weer oorlog is in Europa.
Het is maar een dun boekje, “De kleine prins”, maar het heeft sinds de Tweede Wereldoorlog de wereld veroverd. Met 498 vertalingen is het het vaakst vertaalde boek na de Bijbel. Olivier d’Agay, achterneef van schrijver Antoine de Saint-Exupéry, kwam de expo in Brussel openen: “De kleine prins” is een universeel icoon, een ambassadeur van de vrede, het milieu, de kindertijd. Hij heeft zeer zeker een rol te spelen in de wereld van vandaag.”
Je kan alleen goed zien met je hart. Waar het echt om gaat, kan je niet zien met je ogen
“De kleine prins” is een sprookje. Een kleine prins verschijnt in de woestijn aan een neergestorte piloot en begint te vertellen: van welke asteroïde hij komt, welke dwaze volwassenen hij heeft ontmoet op allerlei andere planeten. In die kleine verhalen zitten allerlei levenswijsheden. Zoals het vosje dat tegen de kleine prins zegt: “Je kan alleen goed zien met je hart. Waar het echt om gaat, kan je niet zien met je ogen.”
Antoine de Saint-Exupéry was een klokkenluider
Achterneef Olivier d’Agay: “Saint-Exupéry was een klokkenluider over het milieu of de politiek. Zijn boodschappen en thema’s zijn heel hedendaags. Jonge mensen zouden die moeten herontdekken.” Wat is die visie dan? “Het gaat over ecologie, humanisme, samenhorigheid, vriendschap. Waarden die vandaag heel belangrijk zijn. Het is des te betekenisvoller om dit soort tentoonstellingen te maken in de tijd waarin we nu leven,” zegt Emilie Derom van organisator Tempora.
Op het eind van de expo is er bijvoorbeeld het “Atelier van de Kleine Prins”, waar allerlei thema’s en stellingen aan bod komen in kleine scenes, gespeeld door acteurs. Hier mikt de tentoonstelling op scholen: je kan luisteren, oordelen en zelfs meestemmen, bijvoorbeeld over de voor- of nadelen van sociale media. “Het is de bedoeling om mensen te laten nadenken.”
Eens te meer zijn we in oorlog tegen barbarij. 80 jaar na Saint-Exupéry herbegint het weer
Dat deze tentoonstelling over een filosofisch sprookje nu opengaat, net nu Rusland Oekraïne is binnengevallen, raakt Olivier d’Agay, achterneef van Antoine de Saint-Exupéry, diep. “Ik ben geschokt, hier in Brussel, in het hart van Europa. We zijn eens te meer in oorlog tegen barbarij, dictatuur, totalitarisme. 80 jaar na Saint-Exupéry herbegint het weer. Zijn boodschap van hoop blijft zo belangrijk. Dit is niet het einde van de geschiedenis. Saint-Exupéry is dan toch niet zo oud, quoi.”
"Missing in action"
Antoine de Saint-Exupéry overleed op zijn 44e; hij sneuvelde tijdens de Tweede Wereldoorlog. Zijn lichaam werd nooit gevonden. Hij voerde voor het Amerikaanse leger vanuit Corsica geheime verkenningsvluchten uit. Zijn laatste vlucht was in de avond van 31 juli 1944; daarna werd niets meer van hem vernomen, hij was "missing in action".
Pas in 2004 werd het wrak van zijn jachtvliegtuig van de zeebodem getild voor de kust van Marseille. Op de expo is een stuk van het landingsgestel van die Lockheed P-38 Lightning te zien, net als de armband van de schrijver, met zijn naam erin gegraveerd. Die was in 1998 toevallig door een visser bovengehaald.
Saint-Exupéry is de kleine prins en de kleine prins is Saint-Exupéry
“Saint-Exupéry was een fascinerende man, een romanpersonage met veel facetten. Schrijver, luchtvaartpionier, verzetsman…” somt Emilie Derom op. Dat veelzijdige leven toont de tentoonstelling met veel originele documenten, foto’s en voorwerpen. “Saint-Ex”, een telg uit een adellijke Franse familie, was een speelvogel die van kaarttrucs en schaken hield.
Over zijn pionierswerk in de luchtvaart schreef hij in 1930 de roman "Vol de nuit", die later verfilmd werd én in 1933 zijn naam gaf aan een parfum van Guerlain, dat nog altijd bestaat. Saint-Exupéry crashte verschillende keren met allerlei vliegtuigen, ook in de woestijn, zoals de piloot in “De kleine prins”.
“Saint-Exupéry is “De kleine prins” en omgekeerd,” besluit Emilie Derom. Hij schreef en illustreerde zijn bekendste boek in New York. Het verscheen in 1943, pal in de Tweede Wereldoorlog dus, een jaar voor zijn dood. In Brussel zijn originele tekeningen te zien van de evolutie van het prinsje. Het hele manuscript wordt bewaard in de Morgan Library & Museum in de Verenigde Staten, maar is nu voor het eerst ook te bewonderen in Parijs, in het Musée des Arts Décoratifs .
BEKIJK: Acteur Julien Schoenaerts bracht "De kleine prins" in 1987 op de planken, met zijn negenjarige zoon Matthias Schoenaerts, die hem de tekst moest influisteren. Bekijk hier een repetitiefragment uit het VRT-archief ("Ten huize van", 1995):
